Hantavirüs nedir, kamu sağlığı için riskli mi soruları cevabını buldu. Türkiye dahil 12 ülke rahatsız olurken bu gelişmelerden Dünya Sağlık Örgütü de gereken açıklamaları yapmaya başladı.

Lüks bir kruvaziyer gemisinde patlak veren hantavirüs salgınında üç kişi hayatını kaybetti; beş kişide ise doğrulanmış ya da şüpheli vaka tespit edildi.

Hantavirüs nedir? Hantavirüsler, insanlara bulaşarak hastalığa yol açabilen kemirgen kaynaklı virüslerdir. Dünya Sağlık Örgütü, her yıl küresel ölçekte 10.000 ile 100.000 arasında insan vakası yaşandığını tahmin etmekte olup hastalığın şiddeti duruma göre farklılık göstermektedir.

Hantavirüs, öncelikle kemirgenler aracılığıyla yayılır; fare ve sıçanlarla ya da bunların idrar, dışkı ve tükürükleriyle temas yoluyla insanlara bulaşır. Virüs, özellikle istila altındaki alanların temizlenmesi sırasında havaya karışarak bulaşma riski taşır. Kontamine yüzeyler aracılığıyla bulaşma ise daha az görülür.

Büyük ölçüde Arjantin ve Şili'de görülen Andes suşu, yakın ve uzun süreli insan-insan temasıyla yayılabilen tek bilinen varyantdır. DSÖ, Çarşamba günü kruvaziyer gemisindeki salgının Andes hantavirüsü olduğunu doğruladı.

Enfeksiyonun belirtileri nelerdir? Dünyanın farklı bölgelerinde yaygın olan hantavirüsler, farklı belirti veya hastalıklara yol açar; bir kısmı ise hiçbir belirti göstermez. DSÖ'ye göre belirtiler, maruziyetten genellikle bir ila sekiz hafta sonra ortaya çıkmakta olup ateş, kas ağrıları ve gastrointestinal sorunları kapsayabilir.

Avrupa ve Asya'da hantavirüsler; esas olarak böbrekleri ve kan damarlarını etkileyen hemorajik ateş ile böbrek sendromuna neden olur. Amerika kıtasında ise enfeksiyon, hızlı seyreden ve akciğerlerde sıvı birikmesiyle kalp komplikasyonlarına yol açan hantavirüs kardiyopulmoner sendromuna yol açabilir.

DSÖ'ye göre hantavirüs kardiyopulmoner sendromundan kaynaklanan ölüm oranları yüzde 50'ye kadar çıkabilmekte; bu oran, Asya ve Avrupa'da yaygın enfeksiyonlarda görülen yüzde 1-15 ile kıyaslandığında oldukça yüksek kalıyor.

Hantavirüs enfeksiyonuna yönelik özgül bir tedavi bulunmamaktadır; bu nedenle mevcut tedavi, istirahat ve sıvı takviyesini içeren destekleyici bakıma odaklanmaktadır. Hastalara solunum desteği olarak ventilatör gerekebilir.

Korunma, alanların ve yüzeylerin temiz tutulması gibi önlemlerle kemirgenlerle temasın en aza indirilmesine dayanır. Salgınlar sırasında temas takibi, virüse potansiyel olarak maruz kalanların hastane bakımına daha erken ulaşmasını sağlayarak hem sonuçları iyileştirmekte hem de daha fazla yayılmayı önler.

Kruvaziyer gemisindeki salgın alışılmışın dışında olup DSÖ ve çeşitli ülkelerden uzmanlar tarafından soruşturulmaktadır; ancak DSÖ, halkın maruz kaldığı riskin düşük kalmaya devam ettiğini belirtmektedir.

Daha geniş bir perspektiften bakıldığında, DSÖ'nün Amerika kolu Aralık ayında özellikle Bolivya ve Paraguay'da bölgedeki hantavirüs vakalarının arttığı konusunda uyarıda bulunmuştu. En fazla vakayı rapor eden Arjantin'in yanı sıra Brezilya'da da ölümlülük oranlarında yükseliş gözlemlenmektedir.

Arjantin, geçen yıl hantavirüs pulmoner sendromu teşhisi konulan 66 hastanın 21'ini yitirerek yüzde 32'lik bir ölüm oranı kaydetmiş; bu oran, son dört yılın yüzde 15'lik ortalamasının çok üzerine çıkmıştır.