ABD-İran ve Rusya ie Ukrayna arasındaki savaş devam ederken Müslüman ülke, İsrail'in milyarlarca dolarlık savunma sistemlerine kafa tutmaya başladı.

Hizbullah'ın, ateşkes sonrası İsrail'in ihlallerine misilleme stratejisi kapsamında kullanmaya başladığı fiber optik kablolu kamikaze insansız hava araçları (İHA), sahadaki askeri dengeler ve elektronik harp kapasitesi açısından yeni bir tartışma başlığı haline geldi. Bu kapsamda ateşkes ihlallerine karşılık Hizbullah'ın, Lübnan'ın güneyindeki işgal altındaki bölgelerde bulunan İsrail askerleri, askeri araçlar ve sınır hattındaki askeri noktaları hedef alan saldırılarında son dönemde fiber optik yönlendirmeli kamikaze İHA'lar öne çıkmaya başladı.

Klasik roket saldırılarından farklı olarak doğrudan askeri hedeflere yönelik hassas vuruş kapasitesi sunan bu sistemler, özellikle elektronik harp ortamında sağladığı avantajlarla dikkat çekiyor. Kablolu İHA'lar, İsrail'in geliştirdiği elektronik karıştırma, sinyal takibi ve hava savunma kapasitesini aşmaya dönük yeni nesil bir savaş teknolojisi olarak değerlendiriliyor. Rusya-Ukrayna savaşında yaygın şekilde kullanılmaya başlanan bu İHA'lar, klasik radyo frekanslı sistemlerden farklı olarak operatör ile hava aracı arasındaki bağlantıyı fiziksel fiber optik kablo üzerinden sağlıyor.

Sahada düşük irtifada ilerleyebilen ve hedefe son ana kadar operatör kontrolünde yönlendirilebilen fiber optik İHA'lar, düşük maliyetli olması nedeniyle de tercih ediliyor. Açık kaynaklara göre bu sistemlerde kullanılan fiber optik kabloların uzunluğu genellikle 10 ila 20 kilometre arasında değişirken, bazı modellerde bu mesafe 30 kilometreye kadar ulaşabiliyor. Yaklaşık 10 kilometrelik fiber optik kablonun ağırlığının 200 ila 250 gram civarında olduğu, bu nedenle İHA'nın taşıma kapasitesini ciddi şekilde etkilemediği belirtiliyor.

İsrail devlet televizyonu KAN, Hizbullah'ın fiberoptik İHA'ları ilk kez 13 Nisan'da İsrail'in kuzeyine düzenlediği saldırıda kullandığını belirtti. İsrail Ordu Radyosu ise ateşkesin yürürlüğe girdiği 17 Nisan'dan bu yana 5 İsrail askerinin öldüğünü ve 40'a yakın askerin ise yaralandığını aktarırken kayıpların büyük çoğunluğunun İHA saldırılarıyla bağlantılı olduğunun altını çizdi.

Lübnanlı dijital dönüşüm ve teknoloji geliştirme uzmanı Hişam en-Natur, AA muhabirine yaptığı açıklamada, fiber optik destekli İHA'ların GPS müdahalesi ve sinyal sahteciliği gibi yöntemlere karşı dayanıklı olduğunu söyledi. Natur, "Bu mühendislik dönüşümü İHA'ya elektronik harp sistemlerine karşı adeta bağışıklık kazandırıyor. Aynı zamanda operatöre yüksek çözünürlüklü görüntü aktarımı ve sıfır gecikmeyle kontrol imkanı sağlıyor." dedi. İsrail ordusunun yoğun şekilde elektronik harp sistemleri kullandığını ifade eden Natur, geleneksel kablosuz İHA'ların bu ortamda kolayca etkisiz hale getirilebildiğini belirtti. Natur, "Bu İHA'ların hiçbir radyo frekansı yayını yok. Bu nedenle İsrail'e ait elektronik gözetleme sistemleri, kontrol sinyalini takip ederek operatörün yerini ya da İHA'nın fırlatıldığı noktayı tespit edemiyor. Geleneksel İHA'larda ise yayılan frekanslar takip edilerek komuta merkezi belirlenebiliyordu." diye konuştu.

Fiber optik İHA teknolojisinin ilk olarak Rusya-Ukrayna savaşında yoğun şekilde kullanıldığını belirten Natur, tarafların elektronik savunma sistemlerini aşmak için bu yönteme yöneldiğini söyledi. Natur, "Ukrayna sahası bu sistemler için adeta bir laboratuvar işlevi gördü. Elde edilen başarıdan sonra bu taktik Lübnan cephesine taşındı." değerlendirmesinde bulundu. Bu sistemlerin İsrail ordusu açısından ciddi bir teknik ve askeri meydan okuma oluşturduğunu kaydeden Natur, "Erken uyarı ve elektronik önleme sistemleri bu İHA'lar karşısında adeta kör kalıyor. Bunları durdurmanın tek yolu doğrudan fiziksel müdahaleyle vurmak." diye konuştu.

Fiber optik İHA'ların tüm operasyonlarda kullanılmadığını, daha çok yüksek değerli hedeflere yönelik hassas saldırılarda tercih edildiğini aktaran Natur, fiziksel kablo nedeniyle hareket kabiliyetlerinin sınırlı olduğunu söyledi. Operatörlerin yüksek beceriye sahip olması gerektiğini belirten Natur, kablonun fiziksel engellere dolanması ya da pervaneler tarafından kesilmesi riskine dikkati çekti. Natur, "Bu İHA'ların maliyeti birkaç yüz dolardan birkaç bin dolara kadar çıkabiliyor. Buna rağmen milyonlarca dolar değerindeki askeri hedefleri vurabilecek kapasiteye sahipler." değerlendirmesinde bulundu.

İsrail basınında yer alan haberlerde de Hizbullan'ın fiber optik İHA kullanımının orduda ciddi endişe oluşturduğu belirtiliyor. Netanyahu hükümetine yakın "Israel Hayom" gazetesine konuşan isimleri açıklanmayan üst düzey subaylar, İsrail ordusunun Hizbullah İHA'ları karşısında etkisiz kaldığını itiraf etmek durumunda kaldı. İsrail'in kuzeyindeki durumun 2 Mart'ta Lübnan'a yeniden başlattıkları saldırılar öncesine kıyasla "çok daha kötü" olduğunu söyleyen subaylar, "Güney Lübnan'da stratejik bir tuzakla karşı karşıyayız. Geri çekilmemiz yenilgi anlamına gelirken, ABD Başkanı Donald Trump ilerlememizi engelliyor." ifadelerini kullandı.

İsrail ordusunun işgal altında tuttuğu Lübnan'ın güneyinde giderek artan fiber optik kablo bağlantılı İHA tehdidi karşısında henüz kalıcı bir çözüm bulamadığı, palyatif tedbirlere başvurduğu görülüyor. Lübnan'ın güneyindeki "sarı hattın" gerisinde konuşlu İsrail askeri birliklerinin piyade tüfeklerine takılan ve yapay zeka yardımıyla İHA'nın rotasını hesaplamaya yardımcı olan SMASH sistemlerini daha yaygın kullanmaya başladığı görüldü. İsrail birliklerinin Lübnan'da Alman yapımı, çok sayıda metal parçası atarak hedefi önleyen AHEAD mühimmatını da Hizbullah İHA'larına karşı kullandığı basına yansıdı. "Demir Işın" (Iron Beam) adı verilen lazer savunma sisteminin de fiber optik kablo bağlantılı İHA'ları önleme çabalarında aktif olarak kullanıldığı görüldü. Yapay zeka destekli ağ fırlatma sistemlerini de Lübnan'da kullanmaya başlayan İsrail ordusunun Merkeva tankları ve askeri araçları İHA'nın doğrudan temasını minimuma indirmeyi amaçlayan kafes zırhlarla kapladığı da basına yansıdı. İsrail ordusunu tüm bu palyatif tedbirlerin yanı sıra Hizbullah'ın askeri birliklere etkili saldırılar yapmasına imkan tanıyan fiber optik kablolu İHA'larını analiz etmek ve kalıcı çözüm bulmak için bir başında Tuğgeneral rütbesindeki hava kuvvetlerinden bir komutanın bulunduğu bir ekip oluşturduğu da bildirildi.

Öte yandan İsrail devlet televizyonu KAN'ın 30 Nisan tarihli haberine göre İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyindeki askeri güçlerini azaltmaya başladı. Haberde, 2 Mart'tan bu yana Lübnan'ın güneyinde görev yapan Paraşütçü Tugayı'nın Gazze Şeridi'ne, Nahal Tugayı'nın ise işgal altındaki Batı Şeria'ya sevk edildiği belirtildi. Ayrıca Lübnan'da konuşlu 162. ve 98. Tümenlerin de İsrail'in güneyine ve Gazze çevresine kaydırılması yönünde karar alındığı aktarıldı. Söz konusu adımın Lübnan'da giderek artan Hizbullah İHA'ları tehdidine hedef olabilecek askeri sayısını azaltmak amacıyla yapıldığı değerlendirmeleri de yapılıyor.