ABD tarafından geliştirilen F-22 savaş uçağına rakip olması beklenen ünlü uçak sırra kadem bastı. İşte MİG 1,44 harp uçağının tarihten yok olmaya giden o süreci..

Sovyetler Birliği, 1980’lerin başında ABD’nin geliştirdiği ve daha sonra Lockheed Martin F-22 Raptor olarak hizmete giren gelişmiş savaş uçağına karşılık verebilmek için yeni nesil bir avcı uçağı programı başlattı. Bu projenin sonucu ise MiG 1.44 oldu. Amaç; yüksek manevra kabiliyeti, üstün hava muharebe performansı ve düşük radar görünürlüğünü aynı platformda birleştirmekti.

Uçağın tasarımında hafif kompozit malzemeler kullanıldı, ayrıca radar izini azaltmak için gövdenin özellikle radar açısından “sıcak nokta” olarak görülen bölgelerine yoğunlaşıldı. Kanat kenarları, motor girişleri ve gövde yüzeyleri radar emici malzemelerle desteklendi. Klasik hava girişleri yerine kullanılan kıvrımlı “serpantin” motor girişleri sayesinde radar dalgalarının doğrudan motora ulaşması engellenmeye çalışıldı. Böylece gelen sinyalin dağıtılması veya geri dönüşünün azaltılması hedefleniyordu.

İlk uçuşunu 2000 yılında yapan MiG 1.44’ün, 2004-2006 yılları arasında Rus Hava Kuvvetleri envanterine girmesi planlanıyordu. Ancak Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından yaşanan ekonomik krizler ve savunma bütçesindeki büyük daralma nedeniyle proje askıya alındı ve hiçbir zaman seri üretime geçemedi.

Buna rağmen uçak uzun süre tartışılmaya devam etti. Bazı iddialara göre Eurofighter Typhoon tasarımında MiG 1.44’ün aerodinamik fikirlerinden yararlanıldı. Benzer şekilde Çin’in geliştirdiği Chengdu J-20 ile MiG 1.44 arasındaki benzerlikler de dikkat çekti. Rus güvenlik uzmanları, J-20’nin tasarımında MiG 1.44 projesinden etkilenilmiş olabileceğini öne sürdü. Özellikle Çin’in kullandığı AL-31F motorlarının Rusya bağlantılı olması bu iddiaları güçlendirdi.

Ancak uzmanlara göre MiG 1.44’ün en büyük sorunu, “hayalet uçak” konseptine tam anlamıyla uygun olmayan aerodinamik yapısıydı. Özellikle kokpit yakınında bulunan “kanart” adı verilen küçük ön kanatlar, radar görünürlüğünü artırabilecek unsurlar arasında gösteriliyordu. Kanartlar uçağın manevrasını ve kaldırma kuvvetini artırsa da, radar dalgalarını yansıtan ek yüzeyler oluşturdukları için gizlilik açısından dezavantaj yaratabiliyor.

ABD merkezli Popular Science dergisinde yayımlanan bir değerlendirmede, kanart tasarımının düşük radar izi elde etmeyi zorlaştırdığı vurgulanıyordu. Çünkü uçakta ne kadar fazla çıkıntı ve bağımsız yüzey bulunursa, radarın geri dönüş sinyali alma ihtimali de o kadar artıyor.

Bu noktada MiG 1.44 sık sık F-22 ile kıyaslandı. F-22’nin tasarımında kanatlar ve kuyruk yüzeyleri radar yansımalarını azaltacak şekilde hizalanırken, MiG 1.44’te bu yüzeylerin daha açık ve belirgin olduğu belirtiliyordu. Özellikle önden bakıldığında kanartların ana kanatlarla aynı düzlemde olmaması, radar izini büyüten bir unsur olarak değerlendirildi.

Ayrıca MiG 1.44’ün kanat altında harici silah ve yakıt tankı taşıyabilecek sabit direklere sahip olması da eleştiri konusuydu. Çünkü dışarıya takılan mühimmat ve taşıyıcı ekipmanlar, stealth özelliklerini ciddi şekilde azaltabiliyor. Örneğin Lockheed Martin F-35 Lightning II gerektiğinde harici yük taşıyabilse de, kullanılmadığında bu parçalar sökülerek radar izi minimum seviyede tutulabiliyor. Kısacası MiG 1.44, dönemine göre oldukça iddialı ve ileri teknolojiler barındıran bir proje olsa da; ekonomik sorunlar, Sovyet sonrası Rusya’nın yaşadığı krizler ve stealth tasarımındaki bazı tartışmalı tercihleri nedeniyle hiçbir zaman operasyonel bir savaş uçağına dönüşemedi.