Gündem
Timothy Ash'ten ses getirecek Türkiye itirafı: Ancak onlar kurtarabilir çünkü çığır açtılar
Varlık yönetimi şirketi RBC BlueBay’in Kıdemli Gelişen Piyasalar Strateji Uzmanı Timothy Ash, Türkiye ile ilgili çarpıcı itiraflarda bulundu.
Gündem
Varlık yönetimi şirketi RBC BlueBay’in Kıdemli Gelişen Piyasalar Strateji Uzmanı Timothy Ash, Türkiye ile ilgili çarpıcı itiraflarda bulundu.
Borsanın Gündemi'nde yer alan habere göre, Varlık yönetimi şirketi RBC BlueBay’in Kıdemli Gelişen Piyasalar Strateji Uzmanı Timothy Ash, İstanbul'da katıldığı CVC Bosphorus Summit’in panelinde NATO'nun geleceğinin tartışmaya açıldığını söyledi. Ash, Rusya tehdidi karşısında Avrupa'nın ABD'siz kalan savunmasında Türkiye'nin üstlenebileceği kritik rolü vurguladı. Ash, Türkiye ekonomisinde ise Mehmet Şimşek programını "sistemik krizi önleyen başarı" olarak nitelendirdi.
Türkiye'yi 26 yıldır izleyen, Ukrayna-Rusya jeopolitiği üzerine çalışmalarıyla tanınan analist, küresel risklerin merkezinde Donald Trump olduğunu belirtiyor. Trump’ın birinci dönemde "odadaki yetişkinlerin" kontrolünde kaldığını, ikinci döneminde ise NATO'nun geleceğinin tartışmaya açıldığını söyledi. Ash, "Şahsen NATO'nun öldüğünü düşünüyorum" dedi.
Kıdemli stratejist Ankara zirvesine atıfta bulunarak ittifakı kurtarabilecek tek dinamiğin Erdoğan-Trump ilişkisindeki "özel kimya" olabileceğini düşünüyor. Ash'e göre Avrupa, Rusya kaynaklı varoluşsal bir tehditle karşı karşıya: Putin'in “Ukrayna takıntısı”, siber operasyonlar, aşırı uçlara akan finansman ve Alman silah şirketi CEO'suna yönelik suikast girişimi iddiaları Ash’in dikkat çektiği tablonun parçaları. Ünlü ekonomiste göre, ABD'nin İran operasyonu öncesinde Türkiye ve İngiltere'ye danışmaması ve Grönland’dan toprak talebi ABD ile Avrupa’nın "çıkarların artık örtüşmediğini" gösteriyor.
Avrupa ekonomisinin 35 trilyon dolar, Rusya'nın ise 2,5 trilyon dolar büyüklüğünde olduğunu hatırlatan Ash, GSYH'nin yüzde 2'sinin akıllıca harcanmasıyla Rusya'nın caydırılabileceğini söyledi. Ancak on yıllardır süren yetersiz yatırım nedeniyle Avrupa'nın ABD'den bağımsız savunma kabiliyetine ulaşmasının 5-10 yıl alacağını öngördü. Baş stratejist bu geçiş döneminde Türkiye'yi "Avrupa savunmasının çığır açıcı oyuncusu" olarak konumlandırdı. Bunun sebepleri ise Türkiye’nin 400 bin muvazzaf ve 300 bin yedek askerle bu ölçekte askeri kapasiteye sahip tek Avrupa ülkesi olması, drone üretimindeki avantajlı konumu ve savunma teknolojisindeki inovasyonları.
avantajlı konumu ve savunma teknolojisindeki inovasyonları. SAHA EXPO'ya da katıldığını belirten Ash, CVC Bosphorus Summit’in "Lead the Region" (Bölgeye liderlik et) sloganına atıfla "Türkiye aslında bölgeyi değil, Avrupa'yı yönlendiriyor" yorumunu yaptı. Ancak bir koşul koydu: Avrupa'daki "İslamofobi ve Türkiye karşıtlığının" artık değişmesi gerekiyor. Ash, AB üyelik müzakerelerinden bağımsız olarak yeni bir gümrük birliği, İngiltere-Türkiye, İtalya-Türkiye (Leonardo-Baykar) ve İspanya hatlarındaki ikili ilişkilerin yeni fırsat pencereleri açtığını sözlerine ekledi.
Ekonomi tarafında Ash, 2023'te devalüasyon, banka çöküşleri ve egemen borç fiyatlamalarıyla sistemik kriz beklediğini, Şimşek programının bunu önlediğini söyledi. KKM'den çıkışı ve savaş etkisi hariç GSYH'nin yüzde 2,5'ine inen bütçe açığını "gerçek başarı" olarak nitelendirdi. "Şimşek'i değiştir, devalüasyon yap" tezine karşı çıkan Ash, devalüasyonun yalnızca enflasyonu körükleyeceğini vurguladı: "Enflasyonla mücadele için büyümeden ödün vermekten kaçınılmaz. Çözüm büyüme fedakârlığı gerektiriyor." Ash yıl sonu enflasyonunun ise "yüzde 20'li, muhtemelen yüksek 20'ler" bandında yapışkan kalabileceğini öngördü. 2027-2028 döneminin sonuna doğru erken seçim olasılığına dikkat çeken Ash, Şimşek'in maliye tarafında gevşeme alanı bulunduğunu ancak para politikasının sıkı kalması gerektiğini söyledi. Programın bir sonraki aşamasının seçim sonrasına kalacağını öngördü.
Geçen yıl bazı büyük otomotiv üreticilerinin üretimi Mısır'a kaydırma sinyali verdiğini, ancak bu üreticilerden birinin yakın zamanda Türkiye'ye yeniden taahhütte bulunduğunu hatırlatan Ash, "Tüm sorunlara rağmen Türkiye, Avrupa pazarına ihracat için hâlâ en iyi yerlerden biri" dedi. Türkiye'nin yapısal avantajını ise "zor bir mahallede yaşamak ve krizlere alışkın olmak" diye özetledi: "Körfez'e, Suriye'ye, Irak'a, İran'a yatırım yapacak bir ortak arıyor olsam, bir Batı Avrupalı yerine bir Türk'ü seçerdim. Çünkü siz bu mahalleyi biliyorsunuz."