Çekya’nın Hradec Kralove şehri yakınlarında sürdürülen bir otoyol inşaatı projesinde yapılan kazılar, Orta Avrupa tarihini kökten değiştirecek 2200 yıllık devasa bir Kelt yerleşim alanını kazara gün yüzüne çıkardı. Klasik Demir Çağı yerleşimlerinin aksine tam 25 hektarlık bir sahayı kaplayan bu muazzam merkezde yürütülen iki yıllık kurtarma kazılarında, aralarında Roma sikkeleri, altın ve gümüş paralar ile Baltık kehribarının da bulunduğu 13 binden fazla arkeolojik materyal torbası toplandı. Tarihi Kehribar Yolu üzerinde konuşlanan, surları olmadığı için tamamen ticari faaliyetlere odaklandığı anlaşılan ve M.Ö. 1. yüzyılda arkasında hiçbir şiddet veya savaş izi bırakmadan aniden terk edilen bu gizemli kentin sırrını çözmek için bilim insanları çalışmalarını derinleştirdi.

Arkeolog Matous Holas koordinasyonunda yürütülen iki yıllık kurtarma kazıları neticesinde, alandan 13 binden fazla arkeolojik materyal torbası toplandı. Çıkarılan zengin envanter içerisinde Roma sikkeleri örnek alınarak basılmış altın ve gümüş paralar, lüks seramikler ile metal kaplar yer aldı.

Ayrıca broş, cam boncuk ve aynalardan oluşan 1000’den fazla mücevherat ile Baltık kehribarından imal edilmiş süs eşyaları koruma altına alındı.

Mevcut bulgular, yerleşimin etrafında herhangi bir askeri tahkimat veya savunma duvarı yer almadığını gösterdi. Bu durum, topluluğun askeri çatışmalardan ziyade tamamen ticari faaliyetlere odaklandığı şeklinde yorumlandı. Kuzey Denizi ile Akdeniz’i birbirine bağlayan tarihi 'Kehribar Yolu' üzerinde stratejik bir durak işlevi gören bu merkezde, ham maddelerin işlenerek güney bölgelerine sevk edildiği belirlendi.

M.Ö. 450 ile M.Ö. 40 yıllarını kapsayan La Tène dönemine tarihlenen bu merkezin M.Ö. 1. yüzyılda aniden terk edildiği saptandı.

Kazı sahasında yangın, çatışma, silah stoku ya da toplu mezar gibi herhangi bir şiddet izine rastlanmadı. Bilim insanları tahliyeyi ekonomik kriz veya çevresel faktörlere bağlasa da kesin bir kanıta ulaşılamadı. Alanda yazılı bir belge veya mezarlık bulunamadığından, burada yaşayan Kelt kabilesinin etnik kökenini belirleme çalışmaları sürdürüldü.