Baykar'ın Leonardo ile yaptığı işbirliği sonrası Türkiye'nin de Global Combat Air Programme (GCAP) kapsamında yürütülen yeni nesil muharip uçağı programına alınacağı konuşuluyordu. Kaynak yetersizliği nedeniyle çökme noktasına gelen programla ilgili yeni bir gelişme yaşandı.

Financial Times’ta yer alan bilgilere göre Londra yönetimi, yaklaşık 6 milyar sterlinlik finansman sağlayarak savunma sanayii şirketleriyle çok yıllı bir tasarım ve geliştirme sözleşmesi imzalamayı hedefliyor. Mart ayında açıklanan kısa vadeli finansman anlaşmasının ise gelecek ay sonunda sona ereceği ifade edildi.

Söz konusu gelişme, Başbakan Keir Starmer hükümetinin artan savunma harcamaları konusunda yoğun siyasi baskı altında olduğu bir dönemde geldi. Savunma bütçesi tartışmaları, Starmer’ın siyasi geleceği açısından da kritik başlıklardan biri olarak değerlendiriliyor. Kaynaklara göre GCAP için planlanan yeni finansman paketinin, daha geniş kapsamlı bir savunma harcama düzenlemesinin parçası olarak duyurulması bekleniyor. Ancak anlaşmanın hâlen İngiltere Hazine Bakanlığı’nın onayını beklediği belirtiliyor.

Son haftalarda Japonya’nın, programın geleceğine ilişkin endişelerini Londra yönetimine daha sert şekilde iletmeye başladığı aktarıldı. Tokyo yönetiminin temel kaygısının, GCAP programının İngiltere’deki savunma harcamaları tartışmaları nedeniyle gecikmeye uğraması olduğu ifade ediliyor. Konu, İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper’ın kısa süre önce Tokyo’ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında da gündeme geldi.

Japon yetkililere göre Savunma Bakanı Shinjirō Koizumi görüşmelerde alışılmışın dışında net bir tutum sergileyerek, İngiltere’nin artık yeni bir kısa vadeli anlaşma yerine tam kapsamlı ve uzun vadeli bir sözleşmeyi gecikmeden imzalaması gerektiğini vurguladı. Aynı kaynaklar, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin gelecek ay planlanan İngiltere ziyaretinin de Keir Starmer hükümetine yönelik belirsizlikler nedeniyle riske girebileceğine dikkat çekti.

ABD İLE REKABET: GCAP programı, Japonya, İngiltere ve İtalya’nın 2035 yılına kadar yeni nesil savaş uçaklarını hizmete sokmayı hedeflediği stratejik bir proje olarak öne çıkıyor. Stealth özellikli savaş uçaklarının gelişmiş sensörler ve yeni nesil mühimmatlarla donatılması planlanırken, proje aynı zamanda ABD’nin askerî havacılık teknolojilerindeki küresel üstünlüğüne alternatif oluşturma girişimi olarak değerlendiriliyor. Programın hukuki altyapısı ise Aralık 2023’te üç ülke arasında imzalanan uluslararası anlaşmayla oluşturulmuştu.

Aslında uzun vadeli sanayi sözleşmesinin geçen yıl sonunda imzalanması bekleniyordu. Ancak İngiltere’nin 10 yıllık askerî stratejisini içeren Savunma Yatırım Planı’nda yaşanan gecikmeler nedeniyle süreç ertelendi.

Yeni finansman sayesinde projede yer alan BAE Systems, Leonardo ve Mitsubishi Heavy Industries destekli Japan Aircraft Industrial Enhancement Company kritik tasarım ve geliştirme faaliyetlerini hızlandırabilecek. Halihazırda yalnızca Birleşik Krallık’ta 4 binden fazla personelin GCAP projesi ile teknoloji gösterim uçağı çalışmalarında görev yaptığı belirtiliyor. İngiliz ve Japon yetkililer ayrıca programın başarısızlığa uğramasının yalnızca savunma sanayii açısından değil, aynı zamanda İngiltere-Japonya ilişkileri ile iki ülkenin Asya-Pasifik bölgesindeki stratejik konumlanması açısından da ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. İngiltere Savunma Bakanlığı ise yaptığı açıklamada Londra yönetiminin GCAP programına “tam bağlılığını” sürdürdüğünü belirterek, İtalya ve Japonya ile tam kapsamlı uluslararası sözleşmeye yönelik çalışmaların devam ettiğini açıkladı. Kaynak: M5, Financial Times