ABD basını, diplomatik sürecin çökmesi halinde İran'ın devreye sokabileceği olası senaryoları mercek altına aldı. Avrupa'daki askeri tesislerden kritik enerji hatlarına kadar uzanan hedefler dikkat çekerken, yapay zeka destekli İHA'lar da Tahran'ın yeni kozları arasında gösteriliyor.

Sabah’ta yer alan CNN analizine göre, ABD ile İran arasındaki diplomatik girişimlerin başarısızlığa uğraması ve savaşın yeniden başlaması halinde Tahran'ın elinde çatışmayı tırmandırabilecek önemli seçenekler bulunuyor.

ABD'li yetkililer, Washington ile Tahran arasında yürütülen müzakerelerde geçici bir anlaşmaya varıldığını ve taslağın ABD Başkanı Donald Trump'ın onayını beklediğini açıkladı. Ancak taraflar arasındaki askeri gerilim sürerken, İran yönetimi olası bir savaşın yeniden başlaması halinde farklı senaryoların devreye girebileceği mesajını veriyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu, yeni bir çatışmanın "bölgenin çok ötesine yayılacağını" ve rakiplerinin "hayal bile edemeyeceği yerlerde yıkıcı sonuçlar doğuracağını" belirtti.

CNN'in aktardığı uzman görüşlerine göre İran, doğrudan ABD ve İsrail karşısında konvansiyonel savaşta üstünlük kuramayacağı için küresel ekonomiyi hedef alan yöntemlere yönelebilir. Bu kapsamda Tahran'ın Yemen'deki Husileri devreye sokarak Kızıldeniz'i Hint Okyanusu'na bağlayan Babülmendep Boğazı'nda yeni bir kriz yaratabileceği değerlendiriliyor.

Böyle bir adımın, Hürmüz Boğazı'ndaki olası kesintilerle birleşmesi halinde enerji piyasalarında yeni bir şok dalgasına yol açabileceği belirtiliyor. Uzmanlar Babülmendep'in tamamen kapatılmasının zor olduğunu ancak ticari gemiler için bölgenin yüksek riskli hale getirilmesinin küresel ticareti ciddi şekilde etkileyebileceğini ifade ediyor.

CNN'e göre Trump'ın İran'ın enerji altyapısını hedef alma yönündeki olası adımları, Tahran'ı Körfez ülkelerine yönelik daha sert saldırılara yöneltebilir. İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu üyesi Ahmed Bahşayeş Ardestani, ABD'nin İran'ın petrol tesislerini vurması halinde Körfez ülkelerindeki petrol kuyularının hedef alınabileceğini söyledi.

Bu senaryo, önceki savaşta daha çok rafineriler ve boru hatlarının hedef alınmasının ötesine geçerek enerji üretiminin doğrudan vurulması anlamına geliyor. CNN'in analizine göre İran, savaş sırasında oteller ve havaalanları gibi sivil hedeflere füze saldırıları düzenlemiş olsa da bölgedeki su arıtma tesisleri gibi kritik altyapıları büyük ölçüde hedef almamıştı.

Uzmanlar, yeni bir çatışma halinde elektrik santralleri, su tesisleri ve diğer stratejik altyapıların daha fazla risk altında kalabileceğini değerlendiriyor. İran'ın son savaşta uzun menzilli füze kapasitesini sergilediğine dikkat çeken CNN, Tahran'ın teorik olarak Avrupa'daki bazı askeri tesisleri de hedef alabilecek kapasiteye sahip olduğunu aktardı.

Analistlere göre İngiltere'deki bazı ABD üsleri veya Almanya'daki Ramstein üssü gibi stratejik noktalar olası hedefler arasında gösteriliyor. Ancak uzmanlar, bunun ancak savaşın çok ileri seviyede tırmanması durumunda gündeme gelebilecek bir seçenek olduğunu vurguluyor.

CNN'e konuşan uzmanlar, İran'ın gelecekte daha gelişmiş insansız hava araçları kullanabileceğini belirtiyor. Buna göre Tahran'ın, birbirleriyle iletişim kurabilen, uçuş rotalarını değiştirebilen ve hava savunma sistemlerinden kaçabilecek yapay zeka destekli İHA sürülerini devreye sokma ihtimali bulunuyor.

Ayrıca İran'ın seyir füzelerini daha yüksek hızlara ulaştıracak geliştirmeler yapabileceği ve askeri haberleşme ile gözetleme uydularını karıştırmaya yönelik girişimlerde bulunabileceği ifade ediliyor. CNN'in görüştüğü uzmanlar, İran'ın "sürpriz silahlar" ve "yeni cepheler" söylemlerinin önemli ölçüde psikolojik caydırıcılık amacı taşıdığını belirtiyor.

Ancak buna rağmen Tahran'ın enerji hatları, deniz ticareti ve bölgesel altyapılar üzerinden baskı kurabilecek önemli araçları elinde bulundurduğu değerlendirmesi yapılıyor.

Analize göre diplomasi başarısız olursa, yeni bir savaş yalnızca Orta Doğu'yu değil küresel enerji piyasalarını, deniz ticaretini ve Avrupa'nın güvenlik dengelerini de etkileyebilecek sonuçlar doğurabilir.