Yapay zekâ araçlarına yazılan gereksiz uzun ve aşırı nazik komutların enerji tüketimini artırdığı uyarısı yapıldı. Araştırmacılar, daha kısa ve net ifadelerle kurulan komutların hem sistem yükünü azalttığını hem de ciddi ölçüde elektrik tasarrufu sağlayabileceğini belirtiyor.

ChatGPT, Gemini, Grok ve benzeri yapay zekâ sistemleri artık günlük hayatın sıradan araçlarından biri haline geldi. Milyonlarca insan bu sistemleri her gün yazı yazdırmak, soru sormak, araştırma yapmak ya da günlük işlerini hızlandırmak için kullanıyor.

Ancak kullanım arttıkça görünmeyen bir maliyet de büyüyor. Uzmanlar, yapay zekâ sistemlerinin çalışması için gereken işlem gücünün ciddi bir enerji tüketimi yarattığına dikkat çekiyor. Bu nedenle kullanıcı alışkanlıklarının bile artık çevresel etki doğuran bir unsur haline geldiği vurgulanıyor.

Araştırmacılara göre yapay zekâ ile kurulan iletişim biçimi sanıldığından çok daha önemli. Çünkü sisteme yazılan her kelime, işlenmesi gereken ek veri anlamına geliyor.

Komut uzadıkça modelin analiz etmesi gereken içerik büyüyor, buna bağlı olarak verilen yanıt da çoğu zaman daha uzun hale geliyor.

Bu da doğrudan daha fazla işlem gücü ve daha yüksek enerji tüketimi anlamına geliyor. Uzmanlar, özellikle “lütfen”, “teşekkür ederim”, “rica etsem” gibi nezaket kalıplarının çok sık ve gereksiz şekilde kullanılmasının toplam yükü artırdığına dikkat çekiyor.

Yapay zekâ sistemleri, kendilerine verilen metinleri küçük veri parçalarına ayırarak işliyor. Bu nedenle komut ne kadar kısa ve net olursa, sistem o kadar az kaynak kullanıyor. Aynı şekilde daha kısa komutlar, çoğu zaman daha kısa cevapların üretilmesine de yol açıyor.

Araştırmacılar, kullanıcıların doğrudan sonuca odaklanan, açık ve sade komutlar vermesinin enerji verimliliği açısından önemli olduğunu belirtiyor. Bu yaklaşım yalnızca bireysel kullanımda değil, milyonlarca sorgunun işlendiği küresel ölçekte ciddi tasarruf potansiyeli yaratıyor.

Uzmanların dikkat çektiği bir başka başlık ise yapay zekâlarla kurulan uzun sohbet döngüleri. Son dönemde bazı kullanıcıların bu sistemlerle gereğinden fazla uzun diyaloglar kurduğu, hatta duygusal bağ benzeri ilişkiler geliştirdiği görülüyor.

Araştırmacılara göre bu durum yalnızca psikolojik ve toplumsal değil, teknik açıdan da sorunlu. Çünkü yapay zekâ ile sürdürülen her ek diyalog, veri işleme yükünü artırıyor. Özellikle gündelik sohbet amacıyla yoğun kullanımın enerji maliyetini ciddi biçimde yükselttiği ifade ediliyor.

Araştırmalarda öne çıkan bir başka nokta, yapay zekâ ile görsel ve video üretiminin çok daha yüksek enerji tüketmesi oldu. Basit bir metin sorgusuna kıyasla görsel üretimin çok daha ağır işlem gerektirdiği, video üretiminde ise bu yükün katlanarak arttığı belirtiliyor.

Bu nedenle üretken yapay zekâ araçlarının yaygınlaşmasının, önümüzdeki dönemde enerji tüketimi başlığını daha da kritik hale getirmesi bekleniyor.

Araştırmacılar, yapay zekânın zararlı ya da tamamen kaçınılması gereken bir teknoloji olduğunu söylemiyor. Ancak bu sistemlerin kontrolsüz, gereksiz ve savurgan biçimde kullanılmasının uzun vadede ciddi çevresel sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.

Verilen mesaj net: Yapay zekâdan vazgeçmek değil, onu daha bilinçli kullanmak gerekiyor. Daha kısa komutlar, daha az tekrar ve daha amaç odaklı kullanım, dijital çağın yeni enerji tasarrufu alışkanlığına dönüşebilir. Haber Kaynağı: New Scientist