AB Savunma Şefi Andrius Kubilius, ABD'nin Avrupa'dan askeri varlıklarını çekme planı karşısında kıtanın Rusya tehdidine karşı tamamen savunmasız kalmaması için acil bir "Avrupa Savunma Birliği" kurulması çağrısında bulundu. Amerikan stratejik kabiliyetlerinin yerini doldurmanın Avrupa'ya yaklaşık 500 milyar euroya mal olacağını belirten Kubilius; bu devasa bütçe ve güvenlik açığının kapatılması için Türkiye, İngiltere ve Ukrayna gibi güçlü orduların bu birliğe hemen dahil edilmesi gerektiğini vurguladı. NATO ile güçlü bir iş birliği içinde çalışması öngörülen bu yeni gönüllü ortaklık yapısının, parçalanmış durumdaki 27 ayrı Avrupa savunma politikasını tek bir çatı altında birleştirmesi hedefleniyor.

AB Komisyonu'nun savunma ve uzaydan sorumlu üyesi Andrius Kubilius, Belçika'nın başkenti Brüksel'de Martens Centre adlı düşünce kuruluşu tarafından düzenlenen "Avrupa'nın Yeni Güvenlik Mimarisi" başlıklı etkinlikte konuştu. Konuşmasında Avrupa'nın birkaç yıl öncesine kıyasla çok farklı zamanlardan geçtiğini ifade eden Kubilius, kıtanın Rusya'nın Ukrayna'da sürdürdüğü savaş, istihbarat servislerinin öngördüğü üzere NATO üyesi ülkelere yönelik muhtemel bir Rus saldırısı ve İran'daki savaşın Avrupa ve Ukrayna'ya silah tedariki üzerindeki etkileri nedeniyle ciddi tehditlerle karşı karşıya olduğunu söyledi.

Kubilius, ABD'nin Avrupa'dan askeri varlıklarını çekmeye ve bunları başka bölgelere kaydırma planlarını açık bir şekilde ilan etmiş olmasını da kıtanın karşı karşıya olduğu zorluklar arasında gösterdi. Avrupa'nın savunma politikaları ve savunma sanayisinin parçalanmış durumda olduğunu vurgulayan Kubilius, "Bugün Avrupa'da 27 ayrı savunma politikası, 27 ayrı savunma bütçesi, 27 ayrı ulusal ordu ve 27 ayrı ulusal veto mekanizması bulunuyor. Kendimize şu soruyu sormalıyız; Amerikalılar da tek bir federal ordu yerine 50 eyalet ordusuna sahip olsalardı ne olurdu?" dedi.

Avrupa'nın karşı karşıya olduğu zorluklar karşısında daha güçlü olmak için birleşmesi gerektiğini söyleyen Kubilius, "Avrupa savunma sanayisine aktardığımız tüm kaynaklara rağmen, Rusya hala her alanda AB'den fazla savunma üretimi yapıyor. ABD'nin çekilmesi, stratejik imkan ve kabiliyetlerin, yani büyük sistemlerin etkili bir şekilde yerlerinin doldurulmasını gerektiriyor. Alman uzmanlar, kısa süre önce Avrupa kıtasında halen konuşlu olan Amerikan stratejik imkan ve kabiliyetlerinin yerini Avrupalıların doldurmasının yaklaşık 500 milyar euroya mal olacağını hesapladı" dedi.

Avrupa'nın güvenlik mimarisine "kıtanın en güçlü ordusuna sahip olan" Ukrayna'yı entegre etmesinin güvenlik açısından hayati olduğunu vurgulayan Kubilius, "Ukrayna'nın NATO üyeliği konusunda bir uzlaşı yok. Bunun ne zaman mümkün olacağını da görmüyoruz. AB üyeliği ise daha uzun zaman alabilir. Ben, Ukrayna'yı yarın AB üyesi olarak görmekten büyük mutluluk duyardım ama gerçekleri görmek zorundayız. Avrupa'nın gelecekte bir gün değil, hemen daha güçlü hale gelmesi gerekiyor. Eğer Putin bir AB ya da NATO ülkesine saldırırsa, savaş tecrübesine sahip bir Rus ordusu ile karşı karşıya kalacağız" dedi.

Ukrayna'yı AB'nin savunma mimarisine entegre edebilmek için "Avrupa Savunma Birliği" adlı bir yapıya ihtiyaç duyduklarını söyleyen Kubilius, "Benim görüşüme göre Ukrayna'nın yanı sıra İngiltere, Norveç, belki Türkiye hatta Kanada da AB üyesi devletlerle birlikte bu Avrupa Savunma Birliği'ne katılabilmeli. Avrupa Savunma Birliği, savunma alanında daha güçlü iş birliği isteyen ülkeler arasında gönüllülük esasına göre kurulmalı" dedi.

ABD'nin çekilmesiyle yerinin doldurulması gereken stratejik kabiliyetlerin maliyetinin gerçekten çok büyük bir miktar olduğunu yineleyen Kubilius, bunun finanse edilmesi için ulusal savunma harcamalarının bir kısmının ortak kullanımına yönelik bir yol bulunabileceğini söyledi. Kubilius, "Savunma harcamaları 2035 yılına kadar GSYH'nin yüzde 3,5'ine çıkarılırsa, üye devletler yaklaşık 7 trilyon euro harcamış olacak. Bu da söz konusu 500 milyar euroluk ihtiyacı karşılamaya yeter" dedi. ABD'nin Avrupa'da yaklaşık 100 bin Amerikan askeri ile yerine getirdiği hızlı tepki gücünün yerini nasıl dolduracaklarını da tartışmaları gerektiğini ifade eden Kubilius, "Avrupa Güvenlik Konseyi tarzı bir liderliğe ihtiyacımız var" dedi.

Kubilius, "Avrupa Savunma Birliği, AB anlaşmasının karşılıklı yardım ilkesini düzenleyen 42.7 numaralı maddesi temelinde inşa edilmeli" dedi. Avrupa Savunma Birliği'nin AB'nin NATO içinde bulunduğu şekilde ittifakın içinde yer alabileceğini ve bazı üyelerinin NATO üyesi olmayabileceğini ifade eden Kubilius, "Ancak örgüt, NATO ile çok güçlü iş birliği içinde olmalı. Aynı şekilde AB kurumlarıyla da. Bana göre Ukrayna'nın Avrupa Savunma Birliği üyeliği de, AB'ye tam üyeliği yolunda önemli bir basamak olacaktır" ifadelerini kullandı. Kubilius, bu çerçevede sürecin önce gayriresmi Avrupa Güvenlik Konseyi kurulması, ardından hükümetler arası anlaşmayla Avrupa Savunma Birliği kurulması, ardından Ukrayna'nın bu birliğe katılması ve sonrasında resmi olarak Avrupa Güvenlik Konseyi'nin oluşturulması şeklinde işleyebileceğini söyledi. Kubilius, "Daha sonra 500 milyar euroluk stratejik kabiliyetler, hızlı tepki gücü ve diğer projeler gerçekleştirilebilir" şeklinde konuştu.