İsrail basını, İran savaşının Türkiye'ye etkileri ve Ankara'nın son olarak Suudilerle yaptığı enerji anlaşmasını analiz etti. Analizde, "Erdoğan, İran savaşı sonrası Orta Doğu'da Osmanlı dönemini andıran yeni bir bölgesel düzenin altyapısını kuruyor" itirafı yer aldı.

Şubat ayı sonlarında başlayan ABD- İran savaşının üzerinden üç ay geçerken, bölgenin haritası ve ticaret yolları yeniden şekilleniyor. Kimi ülkelerin çöküşün eşiğine geldiği bu yıkıcı süreçte, Türkiye’nin izlediği stratejik planlar uluslararası medyanın odak noktası haline geldi.

İsrail merkezli saygın haber sitesi Ynet Global, "yeniden şekillenen Orta Doğu'da Türkiye'nin geleceğine" ilişkin çok konuşulacak bir analiz kaleme aldı. Analizde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın hamleleri çarpıcı başlıklarla masaya yatırıldı.

İsrail Hava Kuvvetleri'nin İran'ın nükleer altyapısını imha ettiği ve İsrail Savunma Kuvvetleri'nin birçok cephede savaştığı bir dönemde, Türkiye'nin süreci zarar görmeden atlatmakla kalmayıp yeni kazanımlar elde ettiği belirtildi. Analizin en dikkat çeken tespiti, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bölgesel felaketi büyük bir stratejik kazanıma dönüştürmesi oldu. Bu hamlenin en somut adımı ise salı günü Türkiye ve Suudi Arabistan arasında imzalanan yeni kara yolu ve demiryolu koridoru mutabakatı oldu.

Neredeyse tamamen kapalı olan Hürmüz Boğazı'nı bypass etmeyi amaçlayan yeni koridor, Körfez'deki tedarik zincirlerini yeniden işler hale getirecek. Deniz yoluyla 30 günü aşan kargo transit süresini kara yoluyla iki haftanın altına indirecek olan proje, İstanbul'dan başlayarak Esad sonrası Suriye üzerinden Ürdün'e uzanıyor ve Haditha Sınır Kapısı aracılığıyla Suudi Arabistan'ın demiryolu ağına bağlanıyor.

Nihai hedefi Umman ve Hint Okyanusu olan bu dev projenin tahmini yatırım maliyeti 5,5 milyar dolar olarak hesaplanırken, Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) Türk demiryolu altyapısına şimdiden 750 milyon dolarlık yatırım taahhüdünde bulundu.

Ynet Global, bu hamlenin geçmişte Türkiye'yi devre dışı bırakmak isteyen projelere de büyük bir darbe olduğunu hatırlattı. Eylül 2023'te ABD Başkanı Joe Biden tarafından duyurulan ve Hindistan limanlarını BAE, Suudi Arabistan, Ürdün ve İsrail üzerinden Avrupa'ya bağlamayı hedefleyen IMEC projesi, İsrail'i Orta Doğu ticaretinin vazgeçilmez merkezi yapmayı varsayıyordu. Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin göz ardı edilmesini kabul etmeyerek bu duruma yüksek sesle karşı çıkmıştı. Ekim 2023'teki Hamas saldırılarıyla fiilen sona eren IMEC'in yerine bugün açıklanan Suudi Arabistan-Türkiye koridoru doğrudan en güçlü alternatif olarak öne çıktı.

Analizde, Türkiye'nin artık sadece haritada yer almadığı, haritanın merkezindeki en önemli aktörlerden biri haline geldiği belirtilerek şu ifadelere yer verildi: "Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kurduğu jeopolitik yapı, Kudüs'ten dikkatle izlenmeyi hak ediyor. Çünkü bu yapı, büyük ölçüde İsrail'in savaşla meşgul olduğu bir dönemde inşa edildi."

Koridorun operasyonel omurgasını oluşturan Suriye'de Türkiye'nin kendisini Şam'ın vazgeçilmez ekonomik hamisi olarak konumlandırdığı aktarıldı. Türk şirketlerinin Halep'te faal olduğu, Türk bankalarının şube açmaya hazırlandığı ve 2030 yılı için ticaret hedefinin 10 milyar dolar olduğu belirtilen analizde; Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın Gaziantep'teki Anadolu Şehir Ekonomileri Zirvesi'nde müjdelediği İslahiye demiryolu geçişine de değinildi. İstanbul'dan kalkacak yük trenlerinin Halep ve Şam'dan geçecek olması, Avrasya kara köprüsünün fiilen Ankara'nın ekonomik etkisi altına girmesi demek.

Suudi Arabistan'ın, Kudüs ile olası bir normalleşme sürecine temkinli yaklaşarak tercihini Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğindeki Türkiye ile tarihi bir lojistik anlaşma yapmaktan yana kullanması, Riyad'ın işlevsel altyapıya yatırım yapmayı seçtiğini gösteriyor. Ynet Global, analizini şu çarpıcı cümlelerle noktaladı: "Türkiye'nin demiryolu ağından geçecek milyarlarca dolarlık ticaret, Şam'daki Türk bankaları ve Erdoğan'ın etki alanından geçecek Suudi yükleri sıradan ekonomik işlemler değildir. Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran savaşı sonrası Orta Doğu'da Osmanlı dönemini andıran yeni bir bölgesel düzenin altyapısını kuruyor. Türkiye, savaşın sarsıntılarından etkilenmeden daha güçlü ve belirleyici bir konuma yükseliyor."