Kayseri'deki Kültepe Kaniş/Karum Höyüğü kazılarında ortaya çıkarılan ve 4 bin yıldır çamur zarf içinde korunan kil tablet, gelişmiş görüntüleme teknolojisi sayesinde zarar verilmeden okundu. Tarihi belgede buğday ve arpa ticaretine ilişkin bir anlaşmanın yer aldığı belirlendi.

Anadolu'nun en önemli arkeolojik merkezlerinden biri olan Kültepe Kaniş/Karum Höyüğü'nde gün yüzüne çıkarılan 4 bin yıllık çivi yazılı tablet, modern teknolojinin yardımıyla yeni bir sırrını daha ortaya çıkardı.

Çamurdan yapılmış koruyucu zarf içerisinde muhafaza edilen tablet, kırılmadan ve herhangi bir zarar verilmeden okunmayı başardı.

Tarihin derinliklerinden gelen ticaret sözleşmesi Kayseri kent merkezinin yaklaşık 20 kilometre kuzeydoğusunda bulunan Kültepe'de 1948 yılından bu yana sürdürülen kazılarda bugüne kadar yaklaşık 23 bin 500 çivi yazılı belge bulundu.

Bu eşsiz koleksiyon, UNESCO Dünya Belleği Programı'na "Özel Asur Tüccar Arşivleri" adıyla kaydedildi.

Kayseri Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen zarflı tablet, Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi (CNRS) ile Hamburg Üniversitesi'nin ortak projesi kapsamında incelendi. Yapılan çalışmalar sonucunda tabletin içerisinde Şarapunuwa'nın oğlu Şawidaşu ile Enişar arasında buğday ve arpa ticaretine ilişkin bir anlaşmanın bulunduğu tespit edildi.

Zarfı kırmadan okumayı başardılar Kültepe Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu, geçmişte zarflı tabletlerin okunabilmesi için koruyucu zarfın kırılması gerektiğini belirterek, günümüzde kullanılan ileri görüntüleme teknikleri sayesinde bu zorunluluğun ortadan kalktığını söyledi.

Kulakoğlu, yapılan taramaların son derece hassas olduğunu belirterek, "Çamurun içinde kalmış bir arpa tanesini, yaprağı, taşı hatta küçük bir sineği bile görebiliyoruz. Böylece hiçbir zarar vermeden zarfın içindeki tableti okuyabiliyoruz." dedi.

4 bin yıllık ticaret kayıtları Asurlu tüccarların yaklaşık 4 bin yıl önce Kültepe'yi ticaret merkezi olarak kullandığını belirten Kulakoğlu, tabletlerde dönemin ekonomik hayatına ilişkin son derece ayrıntılı kayıtların bulunduğunu ifade etti.

Alacak-verecek hesapları, siparişler, ticari anlaşmalar ve kontratların kil tabletlere işlendiğini anlatan Kulakoğlu, zarfların üzerinde ise mektubun özeti, gönderileceği yer ve şahit mühürlerinin yer aldığını söyledi.

Tarihin sırları bir bir açığa çıkıyor

Uzmanlar, gelişen görüntüleme teknolojilerinin arkeoloji dünyasında yeni bir dönemin kapısını araladığını belirtiyor.

Zarflı tabletlerin içeriğinin zarar verilmeden okunabilmesi sayesinde, binlerce yıllık ticaret, hukuk ve günlük yaşam kayıtlarının gün yüzüne çıkarılması hedefleniyor.