Türkiye, küresel dengeleri değiştirecek dev bir yapay zeka atağına kalkıyor. "Ampulün icadı" kadar büyük bir kırılma noktası olarak görülen yeni yapay zeka eylem planı, yerli büyük dil modellerinden stratejik altyapılara kadar çok kritik kararları içeriyor. İşte milyarlarca dolarlık o vizyonun detayları...

Türkiye’nin "Milli Teknoloji Hamlesi" vizyonu çerçevesinde hazırlanan yeni eylem planı, yapay zekayı sadece bir teknolojik araç değil, ekonomik ve stratejik bir bağımsızlık meselesi olarak ele alıyor. 2021-2025 Ulusal Yapay Zeka Stratejisi ile temelleri atılan süreçte Türkiye, küresel yapay zeka endeksinde 2021'deki 44. sıradan 2024 yılı itibarıyla 34. sıraya yükselerek önemli bir ivme yakaladı. Yeni dönemde hedefin, yapay zeka ekosisteminde ilk 20, küresel ekonomide ise ilk 10 ülke arasında yer almak olduğu vurgulanıyor.

BEŞ TEMEL ODAK NOKTA Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından ilan edilecek eylem planı, Türkiye'nin yapay zeka ekosistemini beş ana sütun üzerine inşa ediyor; Nitelikli İnsan Kaynağı: Yerli uzman ve girişimci havuzunun genişletilmesi. Yüksek Başarımlı Hesaplama Altyapıları: Büyük veriyi işleyecek teknolojik kapasitenin artırılması. Veri Ekosistemi ve Egemenliği: Verinin yerli imkanlarla, güvenli ve stratejik bir şekilde işlenmesi. Sektörel Uygulamalar: Sağlık, finans, eğitim ve savunma sanayii gibi alanlarda yapay zeka entegrasyonu. Yönetişim Mekanizmaları: Kamu ve özel sektörü buluşturan güçlü kurumsal yapılar.

“TÜRKÇE BÜYÜK DİL MODELİ” STRATEJİK MESELE Yeni yol haritasının en kritik başlıklarından biri, Türkçenin yapay zeka modellerinde güçlü biçimde temsil edilmesi olacak. "Türkçe Büyük Dil Modeli" çalışmaları, kültürel ve teknolojik egemenliğin bir parçası olarak stratejik bir mesele şeklinde değerlendiriliyor. Kendi verileriyle eğitilen ve yerli ihtiyaçlara yanıt veren çözümlerin desteklenmesiyle, dışa bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.

20 TRİLYON DOLARLIK EKONOMİ VE ‘TURCORN’ HEDEFİ Uluslararası projeksiyonlar, yapay zekanın 2030 yılına kadar küresel ekonomiye yaklaşık 20 trilyon dolarlık ilave değer kazandıracağını öngörüyor. Türkiye, bu devasa hacimden payını alabilmek için teşvik sistemlerini oransal ve sektörel olarak yeniden düzenlemeyi planlıyor. Aksiyon planıyla birlikte teknoloji odaklı şirketlerin (Turcorn) sayısının artırılması ve dijital dönüşümün ekonomik değere dönüştürülmesi amaçlanıyor.

KURUMSAL YAPI GÜÇLENDİRİLİYOR Sürecin sağlıklı yürütülmesi amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde "Milli Teknoloji ve Yapay Zeka Genel Müdürlüğü", Cumhurbaşkanlığı bünyesinde ise "Kamu Yapay Zeka Genel Müdürlüğü" gibi yapılar hayata geçirildi. Önümüzdeki dönemde, yatırım ortamını iyileştirecek mekanizmaların yapay zeka alanında da oluşturulması ve kamu kurumlarının ihtiyaç duyduğu çözümlerin yerli ekosistemden karşılanması teşvik edilecek.

Yapay zekayı "ampulün icadı" kadar dönüştürücü bir kırılma noktası olarak gören Türkiye, bu yeni yol haritasıyla hem toplumsal refahı artırmayı hem de küresel değer zincirindeki konumunu üst sıralara taşımayı hedefliyor.