Yaz ayları ile birlikte uzmanlardan art arda ciddi uyarılar geliyor..

Yaz aylarının gelmesiyle birlikte açık havada vakit geçirenlerin kâbusu haline gelen böcek, sinek ve pire ısırıklarına karşı ezber bozan bir uyarı geldi. Merve Kantarcı Çulha'nın sorularını yanıtlayan Dermatoloji Uzmanı Uzm. Dr. Makbule Dündar, toplumda yaygın bir refleks olan "ısırılan yere kolonya, sirke veya diş macunu sürme" yönteminin cilde büyük zarar verdiğini belirterek, kaşıntılı lezyonların haritasını çıkardı. Peki, sıradan bir sivrisinek ısırığı ile tehlikeli bir pire veya karınca ısırığı cilde bakarak nasıl ayırt edilir? İşte evcil hayvan sahiplerinden çocuklu ailelere kadar herkesin bilmesi gereken o karakteristik yöntem ve iz bırakmayan tedavi formülü...

Sıcak havaların tadını açık havada, parklarda veya bahçelerde çıkarmak isteyen pek çok kişi, eve döndüğünde cildinde beliren gizemli kızarıklık ve inatçı kaşıntılarla mücadele ediyor. Çoğu zaman "basit bir sivrisinek ısırığıdır" denilerek geçiştirilen ya da üzerine hemen kolonya dökülerek müdahale edilen bu durum, aslında çok daha ciddi cilt enfeksiyonlarına ve sistemik alerjik reaksiyonlara zemin hazırlayabiliyor.

Dermatoloji Uzmanı Uzm. Dr. Makbule Dündar, yaz aylarında kapımızı çalan böcek ve pire ısırıklarının cildimizdeki şifrelerini çözdü.

Isırılan bölgenin şeklinden yerleşimine kadar pireyi ele veren yöntemi anlatan Uzm. Dr. Dündar, kulaktan dolma ilk yardım reflekslerinin neden cildi zehirlediğini tek tek açıkladı. İşte Uzm. Dr. Makbule Dündar'dan ısırık anında yapılması gereken ilk doğru müdahale ve kaşıntıyı anında kesen modern tedavi çözümleri... Yaz aylarında açık havada vakit geçirdikten sonra cildimizde kızarıklık ve kaşıntı fark edebiliyoruz. Bir dermatolog olarak, sıradan bir sivrisinek ısırığı ile pire veya karınca ısırığını cilde bakarak nasıl ayırt ediyorsunuz? Karakteristik belirtileri nelerdir? Yaz aylarında böcek ısırıklarını oldukça sık görüyoruz. Dermatolog gözüyle direkt ısırığın tipini ayırt etmek her zaman çok kolay olmayabiliyor. Fakat karakteristik özelliklerine göre özellikle pire ısırıklarında lezyonlar daha çok bir bölgede toplanma eğiliminde oluyor veya çizgi şeklinde bir hat oluşturuyor.

Sinek ısırıklarında ise daha tek tek, daha ayrık olabiliyor. Hepsinde eritemli bir kabartı, papül şeklinde genellikle ortaya çıkıyor. Özellikle karınca ısırığında bu papülün üzerinde miniskül vezikül dediğimiz, içi su dolu minik su kabarcığı olma olasılığı daha sık oluyor. Sinek ısırıkları daha çok vücudun açıkta kalan bölgelerinde oluyor. Pire ısırıkları ise daha çok yine alt bacaklarda, bilek etrafında olma olasılığı yüksek. Yine evcil hayvan veya hayvan bulunan bir ortamda herhangi bir alerjik durum söz konusuysa, o zaman pireyi daha ağırlıklı olarak düşünebiliriz. Pire ve karınca ısırıklarının sadece geçici bir kaşıntı yaratmadığını, bazen ciddi cilt hastalıklarını tetikleyebildiğini biliyoruz. Bu küçük ısırıklar hangi dermatolojik rahatsızlıklara zemin hazırlayabilir? Hangi durumlarda durum basit bir ısırıktan çıkıp tıbbi bir tehlike haline gelir?

Evet, pire ve karınca ısırıklarını bazen çok basit bir ısırık olarak düşünmemek gerekiyor. Çünkü bazı kişilerin bu tip ısırıklara karşı şiddetli anafilaktik reaksiyon, alerjik reaksiyon, sistemik alerjik reaksiyon geliştirme ihtimali olabiliyor. Özellikle bunu arı ısırıklarında çok sık görüyoruz. Ama kişi çok alerjikse pire ve karıncada da bu çok şiddetli kaşıntı, kabarıklık ve nefes darlığı, dudaklarda şişme şeklinde anafilaktik reaksiyonu görebiliriz. Bunun yanı sıra bu ısırık bölgesinin farklı mikroorganizmalara açık olması, mikrop kapmasına bağlı olarak da oldukça farklı cilt enfeksiyonları ortaya çıkabilir. Yine bu ısırığın tetiklediği atopik kaşıntılar, ciltte iritasyon da gözlemleyebildiğimiz tablolar arasında. Toplumda ısırılan bölgeye kolonya, sirke, diş macunu sürmek veya kaşıntıyı dindirmek için sertçe kaşımak gibi refleksler çok yaygın. Bu kulaktan dolma yöntemlerin cilde zararları nelerdir?

Pire veya karınca ısırıklarında kolonya, diş macunu, sirke gibi maddelerin uygulanmasını önermiyoruz öncelikli olarak. Çünkü bu tür ürünler ciltte tahriş ve kızarıklığın artmasına, yanma hissine sebep olabilir. Daha da hassas kişilerde alerjik reaksiyon ortaya çıkabilir. Sert kaşımak da cilt bütünlüğünü bozacağı için, ekskoriasyonlara yol açacağı için yine sekonder bakteriyel enfeksiyonlara sebep olabilir. Isırılma anından sonra yapılması gereken ilk, doğru tıbbi müdahale ne olmalıdır? Isırık oluştuktan sonra ilk yapılması gereken, soğuk suyla o bölgenin, hatta su ve sabunla yıkanmasıdır. Yine soğuk kompres yapılabilir. Kaşıntı, belirgin kabarıklık varsa özellikle hafif kortikosteroid ve antibiyotik içeren miks bir krem uygulamak öncelik olarak iyi bir tercih olacaktır.

Yine şiddetli kızarıklık, kaşıntı, nefes darlığı, yaygın döküntü gibi bir belirti, ateş gibi bir belirti varsa hemen acilen bir sağlık kuruluşuna başvurmak ilk yapılması gereken davranıştır. Özellikle çocukların, alerjik bünyeye sahip kişilerin veya sedef, egzama gibi kronik cilt hastalığı olan bireylerin bu ısırıklara tepkisi daha mı şiddetli oluyor? Bu risk grubundaki kişiler pire ve karınca ısırıklarından korunmak için ekstra nasıl önlemler almalı? Evet, alerjik bünyeli çocuklarda özellikle sedef, egzama, kronik atopik dermatiti olan kişilerde böcek alerjileri daha şiddetli ortaya çıkabilir. Daha şiddetli bir kabartı, kaşıntı ve daha şiddetli bir rahatsızlık hissi ortaya çıkabilir. Şişlik, kızarıklık daha belirgin olabilir. Bu tip kişiler dış ortamlarda daha kapalı giysiler giyebilirler. Bunun yanında böcek kovucu özel preparatlar var. Bunları kullanabilirler.

Yine bunların yanında böcek ısırıklarını çok fazla hafife almamak gerekir. Şikâyetler inatla devam ediyorsa mutlaka bir dermatoloji uzmanına başvurmak önemlidir. Yine ısırık sonrası o bölge direkt güneş maruziyetine uğrarsa, özellikle koyu renkli leke oluşma olasılığı çok daha artıyor. Bu nedenle güneş koruyucuları düzenli kullanmak da bu tedavi sürecinde önemlidir. Eğer koyu renkli lekeler oluşmuşsa, bunun kişinin cildine ve yapısına bağlı olarak özel tedavi protokolleriyle, lazer uygulamaları ve kimyasal peelinglerle düzeltilmesi mümkündür. Ancak bunların da mutlaka bir dermatoloji uzmanı hekimin kontrolünde düzenli olarak yapılması önerilmektedir.