Avrupa ülkelerini derinden sarsan ve 'ölüm kubbesi' olarak tanımlanan hava dalgası Türkiye'ye doğru geliyor. Prof. Dr. Orhan Şen konuyla ilgili çarpıcı uyarılarda bulundu.

Avrupa genelinde etkili olan ve rekor kıran ekstrem sıcak hava dalgası, ciddi can kayıplarına yol açmayı sürdürüyor. Durumun en kritik seviyeye ulaştığı İspanya'da, sıcaklıkların mevsim normallerinin 7,1 derece üzerine çıkmasıyla birlikte, sadece son 4 gün içerisinde 212 kişi yaşamını yitirdi.

Kıtayı etkisi altına alan ve yüksek basıncın sıcak havayı hapsetmesiyle oluşan "sıcaklık kubbesi" (heat dome) sistemi, insan kaynaklı iklim krizinin de etkisiyle rekorları altüst ediyor. İngiltere'nin güneybatısındaki Merryfield kasabasında perşembe günü hava sıcaklığı 36,7 derece olarak kayıtlara geçti.

Bu değer, ülkede henüz bir gün önce kırılan haziran ayı sıcaklık rekorunu geride bıraktı. İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office), ülkede nadir görülen en yüksek seviyeli "kırmızı aşırı sıcaklık uyarısı" süresini cumaya kadar uzattı. İsviçre de tarihinin en sıcak haziran gününü yaşadı. Basel kentinde termometreler 38 dereceyi göstererek 1947 yılından bu yana ölçülen en yüksek değeri aştı.

Fransa Meteoroloji Servisi (Météo-France), çarşambayı perşembeye bağlayan gecenin ülke tarihinde kaydedilen "en sıcak gece" olduğunu duyurdu. Vücudun dinlenmesini engelleyen gece sıcaklıklarının yanı sıra, gündüz vakti Paris dahil birçok kentte sıcaklıklar 40 derecenin üzerine çıktı. Ülkedeki 96 bölgenin 72'sinde en üst düzey alarm olan kırmızı alarm verildi. İspanya Ulusal Meteoroloji Ajansı (AEMET), mevsim normallerinin 7,1 derece üzerine çıkan sıcaklıklar nedeniyle son 4 günde 212 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Sıcaklığın dolaylı etkileri de can kayıplarını artırdı. Fransa'da serinlemek için suya giren en az 48 kişi boğularak hayatını kaybetti, sıcak araçlarda unutulan 3 çocuk ise ölü bulundu. İtalya'da da tarım işçileri dahil en az 5 kişinin sıcak çarpması sebebiyle yaşamını yitirdiği bildirildi.

Belçika ve Almanya'da da üst düzey uyarılar yapılırken, meteoroloji uzmanları sıcak dalgasının hafta sonundan itibaren kademeli olarak doğuya doğru hareket edeceğini belirtti. İngiltere ve Fransa'da pazar gününden itibaren sıcaklıkların hafiflemesi beklenirken, sıcak dalgasının merkez üssü cumartesi günü Almanya olacak. Almanya'da birçok kentte sıcaklıkların 40 dereceye ulaşacağı tahmin ediliyor. Polonya, Macaristan ve Hırvatistan da aşırı hava koşullarına karşı hazırlık yaparken, Doğu Avrupa genelinde sıcaklıkların önümüzdeki hafta boyunca mevsim normallerinin 5 ila 10 derece üzerinde seyretmeye devam etmesi bekleniyor.

Prof. Dr. Orhan Şen, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede “Omega Bloğu” olarak bilinen yüksek basınç sisteminin yön değiştirerek Orta ve Doğu Avrupa’yı etkisi altına alacağını ifade etti. Şen’e göre özellikle Almanya, Polonya, Ukrayna, Romanya, Çekya ve Slovakya’da pazar ve pazartesi günleri olağanüstü sıcaklıklar görülebilir.

Aşırı sıcakların bazı Avrupa ülkelerinde günlük yaşamı olumsuz etkileyebileceğini belirten Şen, yüksek sıcaklıklar nedeniyle sokağa çıkma kısıtlamalarının dahi tartışılabileceğini ifade etti.

Şen’in değerlendirmesine göre Avrupa’yı etkisi altına alan sıcak hava sisteminin doğu sınırı Türkiye’nin batı bölgelerine kadar ulaşıyor. Bu nedenle pazartesi ve salı günleri Trakya, Marmara, Ege, İç Anadolu ve Akdeniz’de hava sıcaklıklarının belirgin şekilde yükselmesi bekleniyor. Ancak uzman isim, Türkiye’de Avrupa’daki kadar ekstrem sıcaklık değerlerinin öngörülmediğini, buna rağmen sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkacağını söyledi.

Artan sıcaklıklarla birlikte özellikle Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde orman yangını riskinin de yükseleceğine dikkat çeken Şen, düşük nem ve rüzgarın yangın tehlikesini artıracağını vurguladı. “Kıvılcım oluşturabilecek tüm faaliyetler yasaklanmalı” diyen Şen, yangın riskine karşı gerekli önlemlerin vakit kaybedilmeden alınması gerektiğini ifade etti. Uzmanlar, yeni haftanın ilk günlerinde özellikle batı ve iç kesimlerde etkisini artırması beklenen sıcak hava nedeniyle vatandaşların günün en sıcak saatlerinde dışarıda uzun süre kalmamalarını, bol sıvı tüketmelerini ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün güncel uyarılarını takip etmelerini öneriyor.

Haziran 2026'da Avrupa genelinde etkili olan ve meteoroloji uzmanlarının "ejderha sıcakları" olarak adlandırdığı tarihi canicule (aşırı sıcak dalgası), Fransa'yı kelimenin tam anlamıyla alarma geçirdi. Ülke genelinde termometrelerin rekor seviyelere ulaşmasıyla birlikte, serinlemek isteyen halk teknoloji mağazalarına ve süpermarketlere akın etti. Vantilatör ve mobil klima stoklarının tükenme noktasına geldiği mağazalarda yaşanan izdiham ve kavga anları ise kameralara saniye saniye yansıdı.

Fransa Meteoroloji Kurumu (Météo-France) ve Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) verilerine göre, Haziran 2026 tarihlerinde ülke genelinde tüm zamanların sıcaklık rekorları altüst oldu. Fransa genelinde ulusal termal indeks rekor kırarak tarihi seviyelere ulaşırken, Chantonnay kasabasında termometreler 44,6°C'yi, batıdaki Pulluau'da ise 43,8°C'yi gösterdi. Geceleri dahi düşmeyen hava sıcaklıkları nedeniyle milyonlarca insan uykusuz geceler geçirirken, dış basında ve Fransız medyasında en çok konuşulan kelimeler "canicule" (sıcak dalgası) ve "climatisation" (klima) oldu.