AKİT MENÜ

Dünya

Orduda “kör” uçak skandalı: Milyar dolarlık F-35’ler radarsız teslim ediliyor

Güncelleme Tarihi:

Pentagon’un F-35 programındaki tedarik zinciri krizleri, savaş uçaklarının radarsız olarak teslim edilmesiyle yeni bir boyut kazandı. Üretim hataları ve parça eksiklikleri sebebiyle operasyonel kabiliyeti bulunmayan "kör" jetler, yalnızca temel pilot eğitimlerinde kullanılabiliyor. F-35 filosunun yalnızca dörtte birinin tam görev yapabildiğinin ortaya çıkması, ABD'nin gelişmiş savunma teknolojilerindeki ciddi açığı gözler önüne serdi.

3

Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı (Pentagon), F-35 savaş uçağı programında tedarik zinciri ve üretim planlamasından kaynaklanan yeni bir krizle karşı karşıya kaldı. Geliştirilmekte olan yeni nesil AN/APG-85 AESA radarının üretiminde yaşanan gecikmeler nedeniyle, ABD Deniz Piyadeleri burun kısmında radar yerine denge ağırlığı (balast) bulunan 6 adet F-35B uçağını teslim almak zorunda kaldı.

4

Yeni radarın montaj yuvaları eski nesil radarlarla uyumsuz olduğu için uçaklara geçici bir sistem de entegre edilemezken, benzer radarsız teslimatların yılın ilerleyen dönemlerinde ABD Hava Kuvvetleri ve Donanması için üretilecek uçaklarda da yaşanması bekleniyor. F-35 Müşterek Program Ofisi (JPO) Direktörü Korgeneral Gregory Masiello, Senato Silahlı Hizmetler Komitesi'nde yaptığı açıklamada, uçakların üretim hattını tıkamaması adına bu şekilde teslim alındığını ve radarlar hazır olduğunda montajın sonradan yapılacağını belirtti.

5

Muharebe ve operasyon kabiliyeti bulunmayan bu "kör" jetler, radarları takılana kadar yalnızca temel pilot eğitimlerinde kullanılabilecek. Pentagon, gelişmiş askerî teknolojileri sahaya daha hızlı sürebilmek adına AR-GE ve seri üretim süreçlerini eş zamanlı yürütme riskini bilinçli olarak aldıklarını savunuyor.

6

Yaşanan bu gelişme, F-35 filosunun operasyonel hazırlık durumuna yönelik süregelen tartışmaları yeniden alevlendirdi.

7

ABD Sayıştayı’nın (GAO) Haziran 2026’da yayımladığı güncel rapora göre, 2025 yılı verilerine göre F-35 filosunun yalnızca yüzde 25'i tam görev kabiliyetine sahipken, en az bir görevi yerine getirebilecek uçakların oranı yüzde 44,1'de kaldı.