Gazeteci Kerim Ülker, Türkiye'nin savunma alanında dünya devlerinden başka hiç kimseyle işbirliği yapmayan ülkeye savaş gemisi teklif ettiğini duyurdu. Asya ülkesi büyük teklifi düşünmeye başladı.

İşte Kerim Ülker'in Patronlar Dünyası'nda kaleme aldığı o yazısı... Ukrayna’dan Pakistan’a, Katar’dan Romanya’ya, Nijerya’dan Portekiz’e kadar birçok devletin donanmalarına giren Türk savaş gemileri, rotasını Asya’nın güneyine çevirmiş durumda. Tayland’da beklenen fırkateyn ihalesinde deyim yerindeyse sadece Türkler değil, Türk teknolojisi de yarışacak. Tayland Kraliyet Donanması’nın (RTN) eskiyen Çin gemileri yerine, daha modern üretim yapan şirketleri tercih etmesi bekleniyor. 11 şirketin ilgilendiği ihaleye 6 yabancı şirket katılacak. 6 şirketin 2’si Türkiye’den 2’si ise Güney Kore’den olurken Singapur ve İspanya’dan birer teklif geldi.

İhaleye başından beri ilgi gösteren Türk şirketi ASFAT’ın yanı sıra, Güney Koreli Hanwha Ocean, İspanyol Navantia, Güney Koreli Hyundai Heavy Industries, Singapurlu ST Engineering ve Türk şirketi TAİS yer aldı. Dün ise Türkiye önemli bir adım daha attı. Türkiye’nin sadece üretim yapmayacağı, teknolojinin de paylaşılacağı duyuruldu.

Bu bilgiyi veren ise Türkiye'nin Tayland Büyükelçisi Jülide Kayıhan oldu. Ankara'nın ikili savunma bağlarını güçlendirme çabalarının bir parçası olarak Tayland Kraliyet Donanması'nın Türk fırkateyn tekliflerini değerlendirmesini umduğunu belirten Kayıhan, Türkiye'nin Endonezya ve Malezya ile savunma bağlarını genişlettikten sonra Tayland ile daha yakın askeri işbirliği arayışında olduğunu söyledi. Türkiye’nin bu adımı oldukça önemli. Bildiğiniz üzere Türkiye’nin de içinde olduğu birçok ülke, geçmiş yıllarda savunmada bu sorunla uzun süre mücadele etmişti. Birçok alanda ABD, Rus ve Çinli savunma şirketleri, sadede satışı düşünürken, Türkiye’nin “birlikte üretelim” anlayışıyla teknolojiyi paylaşma hamlesi, pek rastlanan bir durum değil.

Gelelim teklif verenlerin sundukları projelere. Devlete ait ASFAT, Türk Deniz Kuvvetleri için 5. ünite olarak bu yılın başlarında denize indirilen MİLGEM olarak bilinen "I sınıfı" fırkateyni sunuyor. ASFAT’ın projedeki ortağı ise Tayland devletine ait savunma şirketi United Defense Technology firması. Projede ASFAT’a rakip olan Türk şirketi TAIS ise 115 Bora fırkateyniyle yarışa katılacak. Güney Koreli HD Hyundai Heavy Industries, Peru Donanması için inşa edilen HDF-3600 fırkateynine dayalı özel bir tasarım sunmaya hazırlanırken, bir başka Koreli Hanwha ise Ocean-40F'yi teklif etti.

Singapurlu ST Engineering'in teklifi belirsizliğini koruyor. Ancak Singapurlu şirket, 2012 yılında 7.600 tonluk HTMS Angthong çıkarma platformu gemisini teslim ederek Tayland pazarına girmişti. Denizaltılarıyla meşhur İspanyol devlet şirketi Navantia ise İHA karşıtı sistemlere odaklanan ALPHA-3000 fırkateynini Tayland Kraliyet Donanmasına teklif edecek.

Tayland Kraliyet Donanması, 2023 yılında yayınlanan bir donanma raporuna göre 2037 yılına kadar dört yeni fırkateynin hizmete girmesini istiyor. Bunlara, hem Andaman hem de Tayland Körfezi kıyı şeritlerinin güvenliğini sağlamaya yardımcı olmaları için ihtiyaç duyuyor. Ancak Tayland, bütçe kısıtlamaları nedeniyle fırkateynleri ayrı ayrı ihale ediyor. Donanma, fırkateyn projesinin bu ilk aşaması için 2026 mali yılı bütçesinde 17,5 milyar baht (534 milyon ABD doları) onayladı.

Peki Tayland, bu ihaleleri neden yapıyor? Tayland Kraliyet Donanması (RTN), filodaki eskimiş Çin varlığını azaltmak istiyor. Değiştirilmesi gereken dört adet Chao Phraya sınıfı fırkateyn (1990-91 yıllarına ait Çin yapımı Tip 053HT savaş gemileri) ve iki adet Naruesan sınıfı fırkateyn (1994-95 yıllarında hizmete giren Çin yapımı Tip 053'ler) gibi daha eski gemileri var. Öte yandan Tayland Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Sihasak Phuangketkeow, Türkiye’nin Bangkok Büyükelçisi Jülide Kayıhan ile gerçekleştirdiği görüşmede, İran’dan tahliye edilen Tayland vatandaşlarının güvenli bir şekilde ülkelerine dönüşüne sağlanan katkı dolayısıyla Türkiye’ye teşekkür etti.