Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, F-35 ve CATSA yaptırımlarına ilişkin konuştu. Fidan, F-35 meselesinde iki farklı konu olduğunu söyleyerek, "F-35 satış yasağının kaldırılmasıyla programa üretici olarak girmek iki ayrı konu" dedi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, CNN Türk canlı yayınında açıklamalarda bulundu. Bakan Fidan'ın açıklamalarından satır başları:

ABD yönetimi ve sayın Trump’ın NATO zirvesine katılacağını teyit ettiler. Bu NATO topluluğu için önemli bir haber. Ayrıca Sayın Trump buna katılıyor çünkü davet eden Sayın Erdoğan. Eğer davet eden Sayın Erdoğan olmasaydı, katılmayacaktı. Bu artık büyük bir stratejik denklem oldu, bu denklem günümüzdeki meydan okumaları, çatışmaları, sıkıntıları, ittifaktaki kaymakları göz önünde aldığınızda ne kadar büyük bir rol oynadığını görürsünüz. Burada Cumhurbaşkanımızın küresel liderlik vizyonu, geliştirdiği ilişki ağı, oluşturduğu güven, insanlar nazarındaki prestij ve Türkiye'nin geldiği nokta önemlidir. ABD ile yıllar içinde inişli çıkışlı konularımız var. Ticaret, ekonomi, eğitim, teknoloji alanlarında iyi yürüyen alanlar var, bunları ilerletmeye çalışıyoruz. Özellikle jeopolitik konular, Obama döneminde başlayan Suriye'deki politika değişikliği ve rejime olan mücadelenin DEAŞ'a dönmesi, YPG'nin desteklenmesiyle Türkiye'nin milli güvenliğine tehdit oluşturan bir politika vardı. Trump'ın ikinci döneminde bu terk edildi. Bu en büyük sorunun kalkması oldu.

Lübnan'daki barışın sağlanması konusu önemli. Gazze barış planında yine bir noktaya kadar beraber çalışma imkanımız oldu savaşın durdurulması için. Belli konularda Türkiye-Amerika ilişkileri gerçekten iyi olduğu zaman bölgedeki istikrarı da etkiler durumda oluyor. Biz kendi hedeflerimizin çok iyi farkındayız, nereye gitmek istediğimizin çok iyi farkındayız.

Bir taraftan devam eden konular var, kongre üzerinden yıllar içerisinde kalmış, çözülememiş konular var. Bunlardan birisi CAATSA meselesi. Yani Türkiye ile ilgili spesifik kararlar alınabiliyor zaman zaman ama hani kurumsal olarak kalıcılığı olan tek negatif husus şu anda budur. Çünkü Türkiye hemen hemen son üç dört yıldır bütün yaptırımları birçok ülkeden kaldırdık. Ve çoğu da idari yaptırımlardı. Bir bu kalmıştı. Bu konuda da biz gereken adımları atıyoruz. Çünkü hem Sayın Cumhurbaşkanımız hem Sayın Trump da bunu kaldırma yönünde güçlü bir irade var.

Geçen sene Eylül'de Washington'da bir araya geldiğinde iki lider bu konuda irade beyanında bulundular. Bakanlara da talimat verildi bu sorunun çözülmesi için.

Genel hatları ile iyi giden bir ilişki var. CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için bazı adımlar ve çalışmalar var. İşlemlerin yerine getirilmesi ile Kongrede süreç aynı olmayabilir. Ancak idari anlamda bir sıkıntı yok. Kongrede süreç nasıl gidecek ona bakarız.

Türkiye’ye yönelik genel yaptırımların kaldırılması için çalışıyoruz. CAATSA’nın yasaya bakan bir durumu var ancak diğer konularda yaptırımların kaldırılması için çok sistemli çalışmalarımız oldu. Bu konuda etkilerini görüyoruz. Bir yandan Halk Bankası davası diğer yandan Türkiye’nin talep ettiği konularda engellerin kaldırılması ve daha rasyonel bir ilişkiye dönülmesi. NATO üyesi olmayan ve ABD ile ortak çıkarı olmayan bir çok ülkeye askeri mühimmat satılırken Türkiye’ye satılmaması Trump yönetiminde izah edilir bir durumu yok. Kongreye sızmış bir takım Türkiye aleyhindeki düşüncülerin etkisini bu tür olaylarda görüyoruz.

(F-35) Orada bir ayrıma gitmek lazım. F-35 satış yasağının kaldırılmasıyla programa üretici olarak girmek iki ayrı konu. Satış yasağının kaldırılması daha kolay bir konu, idari bir karar. CAATSA'dan sonra bu olur diye düşünüyorum. Diğer taraftan programa girme meselesi konsorsiyumun alacağı kararla ilgili.

Ben her zaman söylüyorum Cumhurbaşkanımızın çok büyük bir siyasi karizması var. Ben Dışişleri Bakanı olduğumda bize yaptırım uygulayan ülkeleri ele almaya başladım.

Bu ilişkinin değişken boyutu var ve sabit tarafı var. Sabit tarafı aynı ittifak içinde olmak. Değişken tarafı bölgede aktörlerin çıkarları değişiyor. Türkiye-AB ilişkisinde de böyle durumlar var. Ukrayna meselesi, Gazze meselesi, Suriye meselesi, İran meselesi, birçok konuda Türkiye'nin ne kadar yapıcı olduğunu herkes görüyor. Aktörler karşılarında ne istediğini bilen güçlü aktör gördüğünde beraber çalışmak istiyor. ABD'nin diğer ülkelerle olan ilişkileri bizi ne kadar etkiliyor, ona bakmak lazım.