7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek dev zirve öncesinde NATO'nun eski isimlerinden Jaap de Hoop Scheffer, Türkiye'nin ev sahipliğini ülkenin siyasi ve askeri ağırlığının bir tescili olarak nitelendirdi. İttifak'ın "NATO 3.0" evresine geçtiği yeni dönemde, Türkiye'nin hem Doğu hem de Güney kanadındaki stratejik rolünün vazgeçilmez olduğuna dikkat çekildi.

De Hoop Scheffer, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Türkiye'nin Lahey Büyükelçiliği ve Hollanda merkezli Clingendael Enstitüsünün ortaklaşa düzenlediği "Lahey'den Ankara Zirvesi'ne: Dönüşen Küresel Güvenlik Ortamında NATO'nun Geleceği" panelinin ardından, değerlendirmelerde bulundu. NATO'nun kuruluşundan bu yana köklü dönüşümlerden geçtiğini ifade eden de Hoop Scheffer, İttifak'ın Soğuk Savaş boyunca ABD'nin şemsiyesi altında Avrupa'yı koruduğunu, ardından Berlin Duvarı'nın yıkıldığını ve Sovyetler Birliği'nin çöküşünün geldiğini hatırlattı.

De Hoop Scheffer, Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi'nden beklentilerini de dile getirdi. "Ankara Zirvesi, birçok konuda mutabakat sağlamalıdır ve inanıyorum ki sağlayacaktır." görüşünü paylaşan de Hoop Scheffer, bunlardan birinin, İttifak üyelerinin mali yükümlülüklerini yerine getirmeleri olduğunun altını çizdi. De Hoop Scheffer, geçen sene Lahey'de yapılan NATO Zirvesi'nde savunma harcamalarının yüzde 5'e çıkarılması taahhüdünü anımsatarak, Ankara'daki zirvede de bu yükümlülüğün gözden geçirileceğini vurguladı. Zirvede mali konuların yanı sıra Ukrayna'da devam eden savaşın ve Orta Doğu'daki gelişmelerin de ele alınacağını anlatan de Hoop Scheffer, "Orta Doğu'ya doğrudan müdahale etmek, NATO'nun görev tanımında yer almıyor ancak küresel güvenliğin bölünmez bir bütün olduğu gerçeği de yadsınamaz." ifadesini kullandı.

De Hoop Scheffer, NATO'nun dağılacağı iddialarına ilişkin de şunları kaydetti: "NATO, dağılmayacak. NATO, tarihi boyunca pek çok kez ağır hasta ya da ölü ilan edildi. NATO, elbette Çin veya Hint-Pasifik dahil dünyada olup bitenlerle siyasi olarak ilgileniyor. Bu durum, NATO'nun bu bölgelerde harekete geçeceği anlamına gelmez ancak güvenlik bölünmez bir kavramdır. Bana kalırsa NATO, Avrupalı müttefiklerin İttifak'ın savunma harcamaları konusunda çok büyük bir sorumluluk üstlenmesi şartıyla hayatta ve aktif olmaya devam edecek. Bu konuda nereden bakarsanız bakın, (ABD) Başkan (Donald) Trump haklı."

De Hoop Scheffer, NATO için en büyük önceliğin Doğu kanadı olduğunu ancak İttifak'ın Güney kanadının da ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi. Eski Genel Sekreter, "Güney kanadı, Türkiye açısından önemli ve dolayısıyla NATO açısından da önem taşıyor." ifadesini kullandı. Türkiye'nin 80 milyonu aşkın nüfusuna, daimi ordusuna ve NATO için sağladığı büyük katma değeriyle zirveye ev sahipliği yapmasının önemli olduğunu vurgulayan de Hoop Scheffer, "İstanbul'da, Türkiye'de katıldığım ilk zirve olan NATO 2004'ten sonra Türkiye'nin (NATO Zirvesi'ne) ev sahibi rolünü yeniden üstlenmesinin vakti çoktan gelmişti. Bu, Türkiye'nin sahip olduğu ciddiyetin, siyasi ve askeri ağırlığının bir kabulüdür." dedi.

De Hoop Scheffer, NATO'nun Doğu kanadını ve genelde tüm kanatlarını savunma konusundaki kararlılığın artırılması gerektiğini belirterek "Bu konuda Türkiye, önemli bir rol oynuyor." değerlendirmesinde bulundu. NATO'nun geleceğine ilişkin görüşlerini de paylaşan de Hoop Scheffer, şunları kaydetti: "NATO'daki senaryo, uzlaşmaya dayalı, Avrupa'daki NATO müttefiklerinin daha fazla sorumluluk üstlendiği bir senaryo olmalı. Başkan Trump, bu konuda haklı. Avrupalı müttefikler olarak çok daha fazlasını yapmalıyız. Dolayısıyla, NATO'nun komuta yapısında bir Avrupalılaşma görüyorum. Daha fazla Avrupalı göreceğiz. Avrupa, doğrudan ABD askeri desteği olmadan da kendini savunmak zorundadır, savunabilmelidir. Bu, ancak İttifak'ın sağladığı nihai nükleer garantinin yürürlükte kalmasıyla mümkündür. Bu garantinin devam edeceğine güvenim tam."