ABD ile İran arasında çıkan savaş, küresel enerji piyasalarını alt üst ederken dünya yeni bir enerji kriziyle karşı karşıya kaldı. Ancak Türkiye son 10 yılda attığı stratejik adımlar sayesinde bu sürece hazırlıklı yakalandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu stratejik vizyon ve Enerji Bakanlığı döneminde Berat Albayrak öncülüğünde başlatılan milli enerji hamlesi, bugün yaşanan küresel enerji krizinde Türkiye'nin elini güçlendirdi. Türkiye, mavi vatanın yanı sıra artık petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerini yurt dışında da sürdürüyor. Somali’nin ardından Oruç Reis ve Barbaros Hayreddin Paşa'dan oluşan sismik araştırma filosunun, eylül ayında Pakistan'a ulaşarak Hint Okyanusu'nda çalışmalara başlaması planlanıyor.

Türkiye, Hint Okyanusu'nda Somali ile başlattığı yurtdışı sondaj çalışmalarına Pakistan ile devam edecek. İlk olarak Oruç Reis ve Barbaros Hayreddin Paşa'dan oluşan sismik araştırma filosunun eylül başında Pakistan'a ulaşması, burada yapacağı sismik çalışmalar sonucu belirlenecek en verimli sahalarda ise sondaj filosunun göreve başlaması hedefleniyor.

Çalışmalar kapsamında Pakistan'daki 3 deniz ve 2 kara sahasında petrol ve doğalgaz aranacak. Türkiye'nin milli şirketi Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ile Pakistan'ın petrol şirketleri Mari Energies, Fatima, OGDCL, PPL, Prime ve GHPL arasında Pakistan'daki 3 deniz ve 2 kara sahası için imzalanan hidrokarbon arama ve üretim anlaşmalarında süreç başlıyor.

Pakistan Petrol İşlerinden Sorumlu Enerji Bakanı Pervaiz Malik önceki gün yaptığı açıklamada, "TPAO'nun sismik araştırma gemilerinin eylül veya ekimde Pakistan kıyılarına ulaşmasını bekliyoruz. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile bu gemileri bizzat karşılayacağız. Sismik çalışmaların tamamlanmasının ardından yaklaşık altı ay içinde sondaj faaliyetlerine başlanmasını öngörüyoruz" ifadelerini kullandı.

Türkiye, son 10 yılda enerjide dışa bağımlılığın zincirlerini kırmak için tarihinin en kritik hamlelerini birbiri ardına devreye aldı. Özellikle Berat Albayrak'ın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı döneminde şekillenen "Milli Enerji ve Maden Politikası", Türkiye'yi ithalatçı bir ülkeden sahada kendi gücünü ortaya koyan bir aktöre dönüştürdü.

Bu süreçte Türkiye, kiralık ve yabancı kontrollü sondaj düzenini terk ederek kendi filosunu kurdu; Fatih Sondaj Gemisi, Yavuz Sondaj Gemisi, Kanuni Sondaj Gemisi ve Abdülhamid Han Sondaj Gemisi gibi derin deniz sondaj gemileri envantere katıldı. Bu gemilerle birlikte Barbaros Hayrettin Paşa Sismik Araştırma Gemisi ve Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi sahaya indi, Türkiye kendi denizlerinde kendi kaderini yazmaya başladı.

Küresel enerji dengeleri savaşın gölgesinde yeniden şekillenirken, yıllarca dışa bağımlılığın yükünü taşıyan Türkiye, bu kez oyunun dışında değil, tam merkezinde yer alıyor. Orta Doğu'da tırmanan gerilim petrol ve gaz hatlarını tehdit ederken, arz güvenliği birçok ülke için kırılgan hale geldi. Ancak Türkiye, son 10 yılda attığı kararlı adımlarla bu kırılganlığa karşı kendi kalkanını oluşturdu. Denizlerde kurulan milli filo, Karadeniz'de keşfedilen dev rezervler ve Gabar'da yükselen üretim, bugün yaşanan küresel krizin ortasında Türkiye'nin elini güçlendiren en kritik unsurlar olarak öne çıkıyor. Bugün gelinen noktada Türkiye, kriz dönemlerinde dahi enerji akışını yönetebilen sayılı ülkeler arasında girmeyi başardı. -Dışa bağımlılık azaldı -Yerli üretimi arttı -Enerji arz güvenliğini sağlandı

2017 yılında ilan edilen Milli Enerji ve Maden Politikası, Türkiye'nin enerji kaderini değiştiren en kritik eşiklerden biri oldu. Bu stratejiyle birlikte Türkiye; hedeflerini sahaya indirdi. Bu süreç, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Enerjide bağımsız Türkiye" hedefinin somutlaşması olarak kayıtlara geçti. -Kendi gemileriyle arama yapma -Kendi mühendisliğiyle üretim gerçekleştirme. Berat Albayrak'ın Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı döneminde ilk olarak alınmaya başlayan sondaj gemileri, enerjideki dışa bağımlılığımızın da seyrini değiştirdi. İlk sondaj gemimiz 2017 yılında alındı. Gemiye Fatih ismi verildi. Daha sonra sırasıyla; Yavuz (sondaj), Kanuni (sondaj), Abdülhamid Han (sondaj), Barbaros Hayreddin Paşa (sismik) Oruç Reis (sismik) gemileri filoya katıldı. Türkiye, bu yatırımlarla dünyada derin deniz sondaj filosuna sahip sayılı ülkeler arasına girdi. Bugün, Karadeniz'de aktif üretim, Akdeniz'de stratejik aramalar ve sürekli yeni rezerv keşfi hedefi bu dev filoyla yürütülüyor.

Türkiye yalnızca üretimi değil, arz güvenliğini de güçlendirdi. Türkiye, enerji arz güvenliğini artırmak amacıyla 3 aktif FSRU (Yüzer LNG Depolama ve Gazlaştırma Ünitesi) terminaliyle hizmet veriyor. Bunlar; İzmir Etki Liman, Hatay Dörtyol ve Saros FSRU terminalleri. Bu tesisler, LNG gemilerinden gelen sıvılaştırılmış doğalgazı gazlaştırarak ulusal sisteme aktarıyor. Türkiye'nin günlük gazlaştırma kapasitesini 150 milyon metreküpün üzerine çıkarıyor. 2020 yılında Karadeniz'de keşfedilen Sakarya Gaz Sahası, Türkiye'nin enerji tarihinde bir dönüm noktası oldu. Yaklaşık rezerv 320 milyar m³ civarında. İlk gaz akışı 2023 yılında gerçekleşti. Günlük 9 milyon metreküp gaz çıkartılıyor. Zonguldak Filyos'ta kurulan tesisle birlikte gazın doğrudan sisteme verilmesi sağlandı. Bu keşif, Türkiye'nin "ithal eden değil üreten ülke" hedefinde en kritik adım olarak kayıtlara geçti.

Türkiye'nin arz güven- güvenliğinde kritik rol oynayan liğinde temel kara LNG terminal-terminalleri, BOTAŞ'a ait Marmara leri, Ereğlisi LNG Terminali ve İzmir'deki EgeGaz LNG Ter- Terminali'dir. Bu terminaller, minali'dir. sıvılaştırılmış doğal gazı (LNG) depolayıp tekrar gazlaştırarak sisteme veriyor. 3 FSRU ünitesiyle birlikte Türkiye'nin yüksek kapasiteli gazlaştırma alt-altyapısını oluşturuyor. Enerjide bağımsızlık hamleleri denizlerle de sınırlı kalmadı. Şırnak'taki petrol keşifleri de milletin hanesine artı olarak yazıldı. Türkiye'nin en büyük kara keşiflerinden biri olan Gabar'daki petrol üssünden günlük 100 bin varile yakın petrol çıkartılıyor. Yıllarca terörle anılan bölge bugün enerji üssü olarak gösteriliyor.

Türkiye'nin enerji arz güvenliğini sağlayan en önemli altyapılar olan Silivri ve Tuz Gölü yer altı doğal gaz depolama tesisleri oldukça stratejik bir öneme sahip. Tesisler kış aylarında Türkiye'nin günlük doğalgaz ihtiyacının dörtte birini karşılayabiliyor. Silivri Yer Altı Doğal Gaz Depolama Tesisi Avrupa'nın deniz üstündeki en büyük doğal gaz depolama tesisi olması hasebiyle önem taşıyor. Tesis, 4.6 milyar metreküp depolama, 75 milyon metreküp günlük geri üretim kapasitesine sahip. Bu yatırımlar sayesinde Türkiye, küresel enerji krizlerinde arz kesintisi yaşamayan nadir ülkelerden biri oldu. Türkiye genelinde doğal gaz altyapısı hızla genişledi. Şebeke uzunluğu 255 bin kilometreyi buldu. Gaz ulaştırılan bölgelerin sayısı bini geçti.

Türkiye'nin ilk yüzer doğal gaz üretim platformu (FPU) Osman Gazi,Sakarya Gaz Sahası'nda doğal gaz üretimini 2 katına çıkaracak. 2 026'nın ortasında görev yapmaya başlayacak olan yüzer üretim platformu ile Karadeniz'deki mevcut doğal gaz üretimi günlük 20 milyon metreküpe çıkacak. Böylece Türkiye'deki yaklaşık 8 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacı Karadeniz'den karşılanmış olacak. Platform, belirlenen lokasyonda 20 yıl boyunca görev yapacak.