Fransa'da evini genişletmek isteyen bir kişi, arazisinde yapılan kazılarda büyük bir hazine buldu. Roma İmparatorluğu dönemine ait 40 binden fazla bronz ve bakır sikke içeren üç seramik kaptaki paraların toplam ağırlığının 38 kiloyu bulduğu ortaya çıktı.

Fransa’nın kuzeydoğusundaki Senon kentinde yürütülen kurtarma kazılarında, Roma İmparatorluğu’nun çöküş dönemine (MS 3. yüzyıl) tarihlenen ve içinde on binlerce bronz ile bakır sikke barındıran üç adet seramik kap gün yüzüne çıkarıldı. Planlı olarak gerçekleştirilen kazılarda, bir mülk sahibinin evini genişletme talebi üzerine 1.500 metrekarelik bir alanda başlatıldı. Modern yapıların altında yürütülen çalışmalarda, antik kentin eksiksiz bir mahallesi keşfedildi.

İlk incelemelerde kapların içinde en az 25 bin sikke tespit edilirken, uzmanlar toplam sayının 40 bin adedi aşabileceğini öngörüyor. Sikkelerin üzerinde Galya İmparatorluğu hükümdarları Victorinus, Tetricus I ve Tetricus II’nin portreleri yer alıyor. Uzmanların paylaştığı verilere göre, küplerden sadece biri yaklaşık 38 kilogram ağırlığında olup içinde 23 ila 24 bin adet sikke barındırıyor. İkinci küpte ise yaklaşık 19 bin sikke olduğu tahmin ediliyor.

Kapların, ağız kısımları zemin seviyesinde kalacak şekilde tabanın altına gömülmüş olması ve üzerlerinde sonradan yapışmış sikkelerin bulunması, bu yapıların ani bir tehlike anında gizlenen bir ganimetten ziyade, düzenli olarak para eklenip çekilen bir çeşit "ev kasası" olarak kullanıldığını gösteriyor. Keşif alanının yaklaşık 150 metre yakınında o döneme ait Roma askeri tahkimatlarının bulunması, definelerin askerler ya da yerel memurlar tarafından oluşturulmuş olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

Arkeolojik katmanlar, Senon’un Roma fethinden önce de Kelt kökenli Mediomatrici halkına ait yoğun nüfuslu bir yerleşim yeri olduğunu ortaya koydu. Julius Caesar’ın Galya’yı fethinden sonra ise bölge mimari olarak dönüştü. Evlerin arkasında kireçtaşı ocakları açıldı ve bu alanlar daha sonra depolama ile ev işleri için kullanıldı. MS 1. yüzyılın sonuna gelindiğinde bölge; parke taşlı caddeleri, yerden ısıtma sistemli (hipokost) taş evleri, mahzenleri ve zanaat atölyeleriyle planlı bir Roma mahallesine dönüştü.

Sikkelerin, MS 280-310 yılları arasındaki çalkantılı dönemde meydana gelen ilk büyük yangından hemen önce gömüldüğü düşünülüyor. Yangından sonra geri dönen mahalle sakinleri, kamu binalarına ait taş ve sütunları kullanarak yerleşimi yeniden inşa etti ve yaşam yaklaşık yarım asır daha devam etti ancak MS 4. yüzyılın ortalarında çıkan ikinci büyük yangının ardından halk bölgeyi tamamen terk etti, binaların çökmesiyle gömülü kaplar toprak altında kaldı.