Muhalifler, Türkiye'nin Arap ülkelerine yönelik işbirliği ve anlaşmalarını pervasızca hedef alırken Körfez ülkelerine haziranda gerçekleştirelen ihracat 800 milyon doları aştı.

Türkiye'nin, Körfez ülkeleriyle gerçekleştirdiği diplomasi trafiğinin etkileri ihracatına olumlu yansıdı ve söz konusu ülkelere yapılan ihracat haziranda yıllık bazda yüzde 35,7 artarak 826 milyon 753 bin dolara yükseldi. Türkiye, uzak ve yakın coğrafyada gerçekleştirdiği diplomasi trafiği kapsamında Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Bahreyn ve Umman'ın içinde bulunduğu Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üye ülkeleri ile de ilişkilerini güçlendirmeye devam ediyor.

AA muhabirinin Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye, haziran ayında 24 milyar 940,3 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirirken söz konusu ihracat tutarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 21,8 arttı. Söz konusu ihracatın ülkelere göre dağılımına bakıldığında, ABD/İsrail-İran arasındaki savaşa rağmen Körfez ülkelerindeki artış dikkati çekti. Türkiye, Körfez ülkelerine bu yıl ocak ayında 621 milyon dolarlık, şubat ayında ise 814 milyon dolarlık dış satım gerçekleştirdi. Mart ayında ise ABD/İsrail-İran arasındaki çatışmaların küresel yansımalarının giderek belirginleşmesinden Türkiye'nin bu ülkelere yönelik ihracatı da etkilendi. Söz konusu 6 ülkeye gerçekleştirilen ihracat mart ayında 353,6 milyon dolar oldu. Ancak ticaretin devam etmesi için gerçekleştirilen temaslar sonucunda Türkiye, bu ülkelere nisanda 838,5 milyon dolarlık, mayısta 646 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

Türkiye'nin, Körfez ülkelerine haziran ayında gerçekleştirdiği dış satım da bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 35,7 artarak toplam 826,8 milyon dolar oldu. Geçen yılın aynı döneminde söz konusu ülkelere 609,2 milyon dolarlık dış satım yapılmıştı. Yılın ocak-haziran döneminde bu ülkelere yapılan dış satım da yaklaşık 4,1 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. Bölge ülkeleri arasında en fazla ihracat 425,2 milyon dolar ile Suudi Arabistan'a yapıldı. Bu ülkeyi 295,6 milyon dolarla BAE, 34,7 milyon dolarla Kuveyt, 34,2 milyon dolarla Katar, 29,1 milyon Umman ve 8 milyon dolarla Bahreyn izledi.

Haziran ayında Körfez ülkeleri arasında, 2025'in aynı ayına göre değer bazında ihracatını en fazla artıran ülke yaklaşık 229,8 milyon dolarla Suudi Arabistan oldu. Bu ülkeyi 13,5 milyon dolarla Umman, 8,2 milyon dolarla Kuveyt, 7,4 milyon dolarla Katar izledi. Bu dönemde Bahreyn'e yapılan ihracat 567 bin dolar, BAE'ye yapılan ihracat 40,8 milyon dolar geriledi. Körfez ülkelerine haziran ayında yapılan ihracatta yaklaşık 105,6 milyon dolarla mücevher sektörü ilk sırada yer alırken bu sektörü, 69 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri, 59,2 milyon dolarla hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri, 47,9 milyon dolarla elektrik ve elektronik, 29 milyon dolarla makine ve aksamları sektörü izledi.

Konuya ilişkin, AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Orta Doğu ve Körfez İş Konseyi Başkanı Halit Acar, Körfez ülkelerine yapılan ihracatın, bölgesel jeopolitik gelişmelere rağmen Türkiye ile Körfez ülkeleri arasındaki ekonomik ilişkilerin daha sağlam ve sürdürülebilir bir zemine oturduğunu gösterdiğini söyledi. Son dönemde yürütülen yoğun diplomasi trafiğinin ticarete olumlu yansımalarını gördüklerini ifade eden Acar, Türkiye'nin Körfez ülkeleri ve Irak başta olmak üzere bölge ülkeleriyle sürdürdüğü yakın siyasi diyaloğun, özel sektörün önünü açtığını kaydetti. Acar, ticaretin sürdürülebilirliği açısından güven ortamının en az ekonomik göstergeler kadar önem taşıdığını vurgulayarak, şunları kaydetti: "Yılın ikinci yarısına ilişkin beklentilerimizi değerlendirirken iki temel senaryo öne çıkıyor. Bölgedeki güvenlik ortamının daha da iyileşmesi halinde ertelenen yatırımların yeniden ivme kazanmasıyla özellikle inşaat malzemeleri, makine, elektrik ekipmanları, sağlık, gıda ve lojistik sektörlerinde ihracatın hızlanmasını bekliyoruz. Mevcut jeopolitik risklerin kontrollü şekilde devam etmesi durumunda ise Körfez ülkelerinin güçlü mali yapıları sayesinde kamu yatırımlarının ve ticaret hacmindeki büyümenin korunacağını öngörüyoruz. Ülkeler özelinde değerlendirildiğinde Suudi Arabistan, Körfez ülkeleri içinde en büyük pazarımız olurken, en yüksek ihracat artışının gerçekleştiği ülke oldu. Bu performansta son yıllarda gelişen ekonomik ilişkilerin yanı sıra Vision 2030 kapsamında devam eden dönüşüm programının da önemli etkisi bulunuyor. Bununla birlikte, son dönemde bazı mega projelerde bütçe, ölçek ve uygulama takvimlerine ilişkin revizyonlar ve önceliklendirmeler yapıldığını görüyoruz. Bunu yatırımların durması olarak değil, kaynakların daha verimli kullanılmasına yönelik yeni bir planlama süreci olarak değerlendirmek gerekiyor. Sanayi, lojistik, turizm, enerji, konut ve altyapı yatırımları ülkenin öncelikli alanları olmayı sürdürüyor. Bu nedenle Türk firmaları açısından orta ve uzun vadede önemli fırsatların devam edeceğini düşünüyoruz."

Halit Acar, BAE'nin, haziranda 295,6 milyon dolarlık ihracatla Körfez'deki ikinci büyük pazar olmayı sürdürdüğünü dile getirerek, "Aylık bazda yaklaşık 40,8 milyon dolarlık bir gerileme görülse de bunu kalıcı bir eğilim olarak değerlendirmiyoruz." diye konuştu. BAE'nin, yalnızca kendi pazarı açısından değil, Afrika ve Asya'ya açılan bölgesel ticaret ve yeniden ihracat merkezi olma özelliğini koruduğunu ifade eden Acar, Türkiye ile yürürlükte bulunan Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması'nın ilerleyen dönemde ticaret hacmine daha güçlü katkı sağlayacağını düşündüklerini belirtti. Acar, Kuveyt'e gerçekleştirilen ihracattaki artışa yönelik yaptığı değerlendirmede, "Petrol gelirlerinin sağladığı mali imkanlar ve yeniden hız kazanması beklenen kamu altyapı yatırımları, Türk müteahhitlik sektörü ve sanayi üreticileri açısından önemli fırsatlar sunmaya devam ediyor." diye konuştu. Katar'da sağlık, gıda güvenliği, lojistik ve yüksek katma değerli üretim alanlarındaki yatırımların, Türk firmalarının rekabet avantajına sahip olduğu sektörler arasında yer aldığına dikkati çeken Acar, Umman'ın da bölge ülkeleri arasında en hızlı büyüyen pazarlardan biri olduğunu kaydetti.

DEİK Türkiye-Orta Doğu ve Körfez İş Konseyi Başkanı Acar, özellikle liman, lojistik ve sanayi bölgelerine yönelik yatırımların, Umman'ı gelecek dönemde Türk ihracatçıları açısından daha da önemli bir pazar haline getirebileceğini söyledi. Bahreyn'in sınırlı bir pazara sahip olduğunu aktaran Acar, "Bahreyn, hacim olarak daha sınırlı bir pazar olsa da finans merkezi kimliği ve Suudi Arabistan ile güçlü lojistik bağlantısı sayesinde Körfez ticaret zincirinin stratejik halkalarından biri olmayı sürdürüyor. Artık Körfez ülkeleriyle ilişkileri yalnızca ihracat rakamları üzerinden değerlendirmek yeterli değil. Bölge, yatırım ortaklıklarının, üretim işbirliklerinin ve yeni lojistik koridorlarının şekillendiği bir döneme giriyor. Türkiye'nin üretim gücü, mühendislik kapasitesi ve coğrafi avantajı dikkate alındığında, yılın ikinci yarısında Körfez ülkeleriyle ticaretimizin mevcut ivmesini koruyacağını ve yeni işbirlikleriyle daha da güçleneceğini değerlendiriyoruz." değerlendirmesinde bulundu. Acar, DEİK/Türkiye-Orta Doğu ve Körfez İş Konseyleri olarak, 13 ikili iş konseyi ile bölgedeki iş forumları ve etkinliklerle yatırım fırsatlarını değerlendirmeye devam edeceklerini belirtti. Bu yılın ilk altı ayında 160’tan fazla etkinlik gerçekleştirdiklerini ifade eden Acar, DEİK/Türkiye-Irak İş Konseyi olarak da Irak'ta yapılan görüşmelerde yatırımların kolaylaştırılması ve bölgesel ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesine yönelik çalışmaların yapıldığını dile getirdi. Acar, söz konusu çalışmalarla özellikle Kalkınma Yolu Projesi'nin ilerlemesiyle birlikte Irak ve Körfez ülkeleri arasındaki ekonomik bağların daha da güçleneceğini, Türkiye'nin de bu yeni ticaret koridorunun en önemli paydaşlarından biri olacağını değerlendirdiklerini sözlerine ekledi.

Bu yıl haziran ayında Körfez ülkelerine gerçekleştirilen ihracat (bin dolar) şöyle: