Milli Muharip Uçak Kaan'a rakip olması beklenen yeni nesil savaş uçağı programı GCAP'ta yeni bir aşamaya geçildi. Projede Baykar ile yakın zamanda ortaklık kuran Leonardo'da bulunuyor.

İngiltere, İtalya ve Japonya’nın ortaklaşa yürüttüğü Global Combat Air Programme (GCAP) güç ve tahrik sistemi geliştirme çalışmalarında yeni bir aşamaya geçildi.

Avio Aero, IHI Corporation ve Rolls-Royce’tan oluşan konsorsiyum, tamamlanan tasarım incelemelerinin ardından yeni nesil motor demonstratörünü yer testlerine hazırlıyor.

Konsorsiyumun yürüttüğü kapsamlı tasarım değerlendirmeleri sonucunda, motor demonstratörünün nihai tasarım onay sürecinde önemli ilerleme kaydedildi. Bununla birlikte, motoru oluşturan çeşitli bileşenlerin üretim faaliyetleri de planlandığı şekilde sürdürülüyor. Program kapsamında bugüne kadar alt ölçekli motor bileşenleri üzerinde 100’ü aşkın test başarıyla tamamlandı. Bu testlerden elde edilen veriler doğrultusunda, İngiltere, İtalya ve Japonya'nın ortak çalışmasıyla geliştirilen motor demonstratörünün bir sonraki aşama olan yer testlerine geçilmesi planlanıyor. Testlerden toplanacak veriler, GCAP savaş uçağında kullanılacak nihai güç ve tahrik sisteminin tasarımının şekillendirilmesinde kullanılacak.

Motor demonstratörünün, geliştirilen yenilikçi teknolojiler ile bütünleşik motor mimarisinin olgunluk düzeyini doğrulaması öngörülüyor. Bu süreç sayesinde, nihai motor sistemi geliştirilmeden önce ortaya çıkabilecek teknik risklerin tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin alınarak azaltılması hedefleniyor. Yer testleri ayrıca, üç ülkede faaliyet gösteren şirketlerin kullandığı tasarım yaklaşımlarının, mühendislik altyapılarının ve geliştirme süreçlerinin ortak bir standartta buluşturulmasına katkı sağlayacak. Böylece GCAP motorunun tasarım ve geliştirme faaliyetlerinin daha verimli yürütülmesi ve toplam geliştirme süresinin kısaltılması amaçlanıyor.

Yeni geliştirilen motor, yalnızca GCAP savaş uçağına gerekli itkiyi sağlamak amacıyla tasarlanmıyor. Güç ve tahrik sisteminin aynı zamanda yeni nesil sensörler ile gelişmiş silah sistemlerinin yüksek elektrik enerjisi ihtiyacını karşılaması ve bu sistemlerin gerektirdiği etkin soğutma kapasitesini sunması hedefleniyor. Rolls-Royce Gelecek Savunma Programları Direktörü Phil Townley, geliştirilen motoru "uçan bir enerji santrali" olarak nitelendirdi. Townley, yeni motorun, önceki nesillere kıyasla çok daha fazla elektrik gücü talep eden sensör ve silah sistemlerini besleyebilecek kapasiteye sahip olacağını, bunun yanı sıra bu sistemlerin ihtiyaç duyduğu soğutmayı da sağlayacak şekilde tasarlandığını ifade etti.

GCAP motorunun geliştirme faaliyetleri, üç ülkenin önde gelen motor üreticilerinin iş birliğiyle yürütülüyor. Programda İngiltere'yi Rolls-Royce, İtalya'yı Avio Aero ve Japonya'yı ise IHI Corporation temsil ediyor. Oluşturulan konsorsiyum, tarafların sahip olduğu motor teknolojileri ile mühendislik uzmanlığını ortak bir geliştirme altyapısında birleştiriyor. İş birliğini daha etkin hâle getirmek amacıyla İngiltere'nin Reading kentinde özel bir İş Birliği Merkezi faaliyete geçirildi. Bu merkezde üç şirketin mühendislik ekipleri, GCAP Ajansı ve savaş uçağının geliştirilmesinden sorumlu Edgewing bünyesindeki uzmanlarla aynı çatı altında çalışarak tasarım ve geliştirme süreçlerini eş güdüm içinde yürütüyor.

İngiltere, İtalya ve Japonya tarafından yürütülen GCAP’ta savaş uçağının ortak tasarım ve geliştirme faaliyetleri Edgewing tarafından yürütülüyor. BAE Systems, Leonardo ve Japan Aircraft Industrial Enhancement Co. ortaklığında kurulan şirket, programın üç uluslu ana yüklenicisi ve tasarım otoritesi olarak görev yapıyor. GCAP Ajansı, Temmuz 2026’da Edgewing ile 6,14 milyar dolar değerinde ve 18 ay süreli bir sözleşme imzaladı. Sözleşme; ileri konsept geliştirme ve değerlendirme aşamasının tamamlanmasının yanı sıra ortak ayrıntılı tasarım ve geliştirme çalışmalarının sürdürülmesini kapsıyor. Edgewing’e Nisan 2026’da da 916 milyon dolarlık ilk uluslararası sözleşme verilmişti.

Programın uluslararası katılımı da genişliyor. Kanada, GCAP’a gözlemci statüsüyle katılan İngiltere, İtalya ve Japonya dışındaki ilk ülke oldu. Bu statü Kanada’ya hassas proje bilgilerine erişim imkânı sağlarken Ottawa, mevcut aşamada programın mali yükümlülüklerine ve üç kurucu ülke arasındaki sözleşmelere taraf olmayacak. GCAP kapsamında geliştirilen altıncı nesil savaş uçağının İngiltere ve İtalya’nın Eurofighter Typhoon, Japonya’nın ise Mitsubishi F-2 uçaklarının yerini alması planlanıyor. Yapay zekâ, düşük görünürlük, gelişmiş sensörler, ağ merkezli harp ve insanlı-insansız görev kabiliyetleriyle donatılacak platformun 2035 yılında hizmete girmesi hedefleniyor.

Kaynak: Savunmasanayist