Antalya’da 30 yıl boyunca izini sürdüğü unutulmuş Acıkara üzümüne bir çobanın rehberliğiyle ulaşan üretici Burak Özkan, tek bir asmadan aldığı çubuklarla hem kayıp üzümün üretimini hem de kendi hayatını yeniden başlattı. Kuraklığa dayanıklı yerel üzüm, geleceğin önemli genetik miraslarından biri olarak görülüyor.

Antalya'nın Elmalı ilçesinde Toroslar'ın 1100 metreyi aşan rakımlarında 30 yıldır yerel ve kuraklığa dayanıklı üzüm çeşitleri üzerine çalışan üretici Burak Özkan, Elmalı'nın yaşlılarından bölgede geçmişte yaygın yetiştirilen üzümün Acıkara olduğunu öğrendi. Bu bilgi üzerine araştırmalarını sürdüren Özkan, uzun yıllar aradığı üzüme kendisine rehberlik eden çobanın yol göstermesiyle ulaştı. Asmadan alınan çubuklar, özel olarak kurulan fidanlıkta çoğaltılarak yeni bağlarda yetiştirilmeye başlandı.

Burak Özkan, Acıkara'yı uzun yıllar aradıklarını ve üretimini sürdürdüklerini, bunun için özel fidanlık kurduklarını söyledi. Önce hastalıklara dayanıklı Amerikan anaçları yetiştirdiklerini, ardından bu anaçların üzerine Acıkara çeşidini aşıladıklarını anlatan Özkan, böylece yerel üzümün çoğaltılmasını sağladıklarını ifade etti.

Yöredeki yaşlılardan Acıkara üzümüne ilişkin bilgi aldıklarını dile getiren Özkan, şöyle konuştu: "Elmalı'nın yaşlılarından bu bölgenin eski üzümünün Acıkara olduğunu öğrendik. Bunun üzerine arayışımıza rehberlik eden bir çoban dostumuz, bizi Elmalı'daki Acıkara asmasına götürdü. O asmadan aldığımız çubuklarla yolculuğumuz başladı."

Asmanın yıllar boyunca kurak dönemlere rağmen yaşamını sürdürebildiğine dikkati çeken Özkan, gölge koşulları ve doğal çevrenin bu dayanıklılıkta etkili olduğunu belirtti. Küresel iklim değişikliğiyle birlikte kuraklığa dayanıklı genetik kaynakların öneminin arttığını vurgulayan Özkan, "Bunca yıldır Elmalı'da kurak dönemler yaşandı ancak bu asmalar ayakta kalmayı başardı. Gelecekte dünyada bu özelliklere sahip genetik kaynaklara daha fazla ihtiyaç duyulacak." dedi.

Toroslar'ın 1000 metrenin üzerindeki kesimlerinde yetişen yerel üzüm çeşitlerine odaklandıklarını ifade eden Özkan, iklim değişikliğinin dünyadaki bağcılık bölgelerini yeniden şekillendirdiğini söyledi. Yaklaşık 30 yıl önce Elmalı'da yatırım yapmaya başladıklarına işaret eden Özkan, "Gelecek kuşaklara aktarabileceğimiz, kuraklığa dayanıklı ve bulunduğu iklime uyum sağlamış yerel üzüm çeşitleri üzerinde çalışıyoruz. Küresel ısınmayla birlikte 1000 metrenin üzerindeki Toroslar, bağcılık açısından çok daha önemli hale gelecek" diye konuştu.

Acıkara'nın Elmalı'nın bilinen yerel çeşitlerinden olduğunu anlatan Özkan, asmayı bulduklarında köylüler ve yaşlı üreticilerden yaprak özellikleriyle çeşidin doğruluğunu teyit ettiklerini söyledi. Daha önce Fransa'dan ve Türkiye'nin farklı bölgelerinden üzüm çeşitleri getirerek üretim yaptıklarını belirten Özkan, Acıkara ile birlikte yerelliğin öne çıktığını vurguladı. Özkan, "Acıkara ile iş yerellik kazandı. Bir Antalya üzümünü yeniden ortaya çıkarmış olduk. Asıl önemli olan da bu. Turizmde olduğu gibi tarımda da yerel değerler giderek daha fazla önem kazanıyor" ifadelerini kullandı.