Abdülhamid Han Kültür Eğitim Derneği Genel Başkanı Turgay Yazıcı, Türkiye, Suriye, Irak ve Lübnan arasında uluslararası hukuka uygun bir “Bölgesel Konfederasyon” modelinin tartışılması çağrısında bulundu. Yazıcı, bölgede kalıcı barışın, güvenliğin ve ekonomik kalkınmanın sağlanabilmesi için dört ülkenin ortak bir gelecek vizyonu oluşturması gerektiğini belirtti.

Yazılı bir açıklama yapan Yazıcı, Ortadoğu’nun uzun yıllardır savaşlar, terör, dış müdahaleler ve jeopolitik rekabet nedeniyle büyük bedeller ödediğini ifade ederek, “Artık günü kurtaran politikalar değil, gelecek yüzyılı şekillendirecek bölgesel projeler konuşulmalıdır.” dedi.

Son dönemde Türkiye’nin bölgesel diplomasi alanında önemli adımlar attığına dikkat çeken Yazıcı, Irak ile hayata geçirilen Kalkınma Yolu Projesi’nin yalnızca ulaştırma koridorundan ibaret olmadığını, ticaret, enerji, lojistik, sanayi, yatırım ve bölgesel kalkınma açısından stratejik bir iş birliği modeli oluşturduğunu belirtti. Bu projenin, Türkiye ile Irak arasında gelişen çok yönlü ortaklığın somut bir göstergesi olduğunu ifade eden Yazıcı, benzer iş birliklerinin bölgenin diğer ülkelerini de kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiğini söyledi.

Yazıcı, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn’in Türkiye’ye gerçekleştirdiği resmî ziyaretin de Ankara ile Beyrut arasındaki siyasi ve diplomatik ilişkilerin güçlenmesi bakımından önemli bir dönüm noktası olduğunu belirterek, Türkiye’nin komşularıyla geliştirdiği yapıcı diplomasinin bölgesel iş birliği vizyonunu desteklediğini ifade etti.

Türkiye ile Suriye arasında son dönemde yeniden gelişen ikili ilişkilerin, güvenlik, sınır istikrarı, terörle mücadele, göç yönetimi ve ekonomik normalleşme açısından yeni bir dönemin kapısını araladığını belirten Yazıcı, komşuluk hukukuna dayalı bu yaklaşımın kalıcı bölgesel istikrara katkı sağlayacağını kaydetti.

Bölgede yaşanan gelişmelerin, özellikle İsrail’in yayılmacı politikaları, uluslararası hukuku ihlal eden saldırıları, sivilleri hedef alan insanlık dışı katliamları ve bölgesel istikrarı tehdit eden uygulamaları karşısında komşu ülkelerin daha güçlü bir siyasi, diplomatik ve güvenlik iş birliği geliştirmesini zorunlu hâle getirdiğini ifade eden Yazıcı, “Bölgenin geleceği, çatışmaların derinleşmesiyle değil, ortak güvenlik anlayışı ve bölgesel dayanışmayla korunabilir.” dedi.

Yazıcı, uluslararası hukukta konfederasyon modelinin bağımsız devletlerin egemenliklerini koruyarak belirli alanlarda ortak kurumlar oluşturmasına imkân tanıyan bir iş birliği modeli olduğunu vurgulayarak, “Bu yapı, devletlerin bağımsızlığını ortadan kaldırmaz. Tam aksine, ortak tehditler karşısında birlikte hareket etmelerini sağlayan hukuki bir mekanizmadır. Böyle bir model ancak devletlerin özgür iradesiyle yapılacak uluslararası anlaşmalar temelinde kurulabilir.” ifadelerini kullandı.

Dörtlü konfederasyon modelinde ortak sınır güvenliği, terörle mücadele, savunma koordinasyonu, enerji ve su kaynaklarının yönetimi, ticaret, ulaştırma koridorları, gümrük iş birliği, afet yönetimi, sağlık, eğitim, bilim, teknoloji ve kültürel alanlarda ortak kurumların oluşturulabileceğini belirten Yazıcı, bunun bölgesel istikrarı güçlendireceğini kaydetti. Türkiye, Suriye, Irak ve Lübnan’ın yüzyıllar boyunca aynı medeniyet havzasının parçaları olduğuna dikkat çeken Yazıcı, “Bu coğrafya tarih boyunca ortak ticaret yollarını, kültürü ve sosyal hayatı paylaşmıştır. Tarihî bağlarımız, gelecekte ortak projeler geliştirebilmemiz için önemli bir zemin oluşturmaktadır.” dedi.

Bölgede yaşanan güvenlik sorunlarının komşu ülkeler arasında daha güçlü iş birliğini zorunlu kıldığını ifade eden Yazıcı, “Ortadoğu’nun geleceği, dış güçlerin senaryolarıyla değil, bölge ülkelerinin ortak iradesiyle şekillenmelidir. Bugün Irak ile geliştirilen Kalkınma Yolu Projesi, Lübnan ile güçlenen diplomatik ilişkiler ve Suriye ile yeniden tesis edilen diyalog, yarının daha kapsamlı bölgesel iş birliğinin temelini oluşturabilecek niteliktedir.” değerlendirmesinde bulundu.

Yazıcı, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilgili kurumlarına, üniversitelere, düşünce kuruluşlarına ve sivil toplum kuruluşlarına da çağrıda bulunarak, Türkiye, Suriye, Irak ve Lübnan’dan hukukçuların, akademisyenlerin, diplomatların, güvenlik uzmanlarının ve devlet temsilcilerinin katılacağı uluslararası bir çalıştay düzenlenmesini önerdi.

“Dörtlü Bölgesel Konfederasyon” fikrinin hukuki, siyasi, ekonomik, diplomatik ve güvenlik boyutlarıyla masaya yatırılması gerektiğini belirten Yazıcı, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Bölgenin barışa, istikrara ve ortak kalkınmaya ihtiyacı vardır. Bunun yolu cesur fikirleri konuşmaktan, ortak akıl üretmekten ve uluslararası hukuka dayalı güçlü bölgesel iş birliği mekanizmaları oluşturmaktan geçmektedir. Türkiye, Suriye, Irak ve Lübnan, ortak tarihleri, ortak coğrafyaları ve ortak gelecekleri doğrultusunda yeni bir bölgesel vizyon ortaya koymalıdır.”