İslam dini, sadece ibadetleri değil, günlük hayatın her ayrıntısını da nezaket, temizlik ve zarafet ölçüleriyle şekillendirir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), şahsi bakım, temizlik ve giyim kuşam konusunda ümmetine örnek olacak uygulamalarıyla asırlar öncesinden sağlıklı ve düzenli yaşamın ölçülerini ortaya koydu. İşte Resûlullah'ın (s.a.v.) günlük hayatında titizlikle uyguladığı ve Müslümanlara tavsiye ettiği kişisel bakım ahlakını yansıtan 8 önemli sünnet...

Müslümanın şahsiyetini, zarafetini ve nezafetini yansıtan Rehber-i Ekmel Efendimiz’in (s.a.v.) kişisel bakımındaki 8 temel esas:

1. Beden Temizliği Ve Doğal Bakım İslam’da beden temizliği doğrudan ibadet hayatı ve cuma şuuruyla bağdaştırılmıştır. Hz. Cabir’den (r.a.) rivayet edildiğine göre Efendimiz (s.a.v.): "Her Müslüman yedi günde bir kere yıkanmalıdır, bu gün de cuma günü olmalıdır." (Nesai) buyurarak toplu ibadet günlerinde beden temizliğinin önemini vurgulamıştır.

Yine Ömer b. el-Hattab’ın (r.a.) naklettiği üzere, cildin sağlığını korumak adına zeytinyağını hem gıda hem de cilt bakımı için tavsiye etmiş; mübarek ağaçtan hasıl olan bu nimeti beden yağı olarak kullanmayı sünnet kılmıştır.

2. Güzel Koku Kullanımı Ve İkrama Hürmet Fahr-i Kainat Efendimiz (s.a.v.) yaratılıştan tertemiz ve mübarek teni doğuştan güzel kokuluydu. Buna rağmen, ümmetine misal olmak ve toplum içinde ferah bir ortam sağlamak amacıyla koku sürünmeyi ihmal etmezdi. Sükke Kullanımı: Yanında "sükke" adı verilen bir koku kutusu taşır, ihtiyaç duydukça kullanırdı.

İkramı Reddetmemek: Kendisine ikram edilen kokuyu reddetmez, bunu "Zira koku, külfetsiz bir ikramdır" (Ahmed b. Hanbel) diyerek gerekçelendirirdi. Ölçü: Erkeklerin kokusunun belirgin, renginin gizli; kadınların ise kokusunun hafif, renginin uygun olması gerektiğini ölçü olarak koymuştur.

3. Saç Bakımı Ve Düzeni Peygamber Efendimiz (s.a.v.) görünümde dağınıklığı hoş karşılamaz, "Kim saç bırakmışsa, onun bakımına dikkat etsin" (Ebu Davud) ilkesini emrederdi. standardı korumak adına rivayetlerden anlaşıldığı üzere saç boyu kulak yumuşağı ile omuzları arasında değişirdi.

Saç Tarama Şekli Ve Üslubu Hicaz bölgesinde Cahiliye döneminde müşrikler saçlarını ortadan ayırır, Ehlibeyt/Ehl-i Kitap ise öne doğru salardı. Müşriklere benzememek adına ilk dönemlerde perçemlerini öne doğru bırakan Efendimiz (s.a.v.), bölgede şirk algısı tamamen yıkıldıktan sonra saçlarını önden ikiye ayırarak taramayı tercih etmiştir. Peygamber Efendimiz Aleyhissalatü vesselamın saçını tarama şekli temsili olarak şöyledir:

Mekke müşriklerinin saçlarını tarama şekli temsili olarak şöyledir:

4. Sakal Bakımı Ve Aşırılıktan Kaçınma Sakal-ı Şeriflerini düzenli olarak tarayan ve yağlayan Efendimiz (s.a.v.), sarığının kirlenmemesi için altına ince bir tülbent koyardı. Ancak şahsi bakımı bir takıntı haline getirmeyi de menetmiştir. Abdullah b. Muğaffel’in (r.a.) aktardığına göre; sürekli saç ve sakal bakımıyla meşgul olmayı tasvip etmemiş, bakımın ihtiyaç duyuldukça, kıvamında yapılmasını tavsiye buyurmuştur.

5. El Temizliği Ve Fıtrat Temizliği (Tırnak Bakımı) Peygamber Efendimiz (s.a.v.), sağlığın temel noktası olan el temizliğini sofranın bereketiyle bağdaştırmıştır: "Yemeğin bereketi, hem yemekten önce hem de yemekten sonra el ve ağzı yıkamaktadır." (Ebu Davud, Tirmizi)

Fıtratın Gereği Olan 10 Temizlik Hz. Aişe (r.a.) validemizin naklettiği hadis-i şerifte; bıyığın kısaltılması, sakalın uzatılması, misvak kullanımı, burna ve ağza su çekilmesi, tırnakların kesilmesi, eklem yerlerinin yıkanması ve koltuk altı/etek temizliği doğrudan "fıtratın gereği" olarak sayılmıştır.

6. Ağız Sağlığı Ve Misvak Disiplini Ağız kokusu ve diş sağlığı hususunda son derece hassas olan Efendimiz (s.a.v.), ümmetine şu çağrıda bulunmuştur: "Elbisenizi yıkayınız. Saçlarınızı düzeltiniz. Dişlerinizi fırçalayınız. Tertemiz olmaya ve güzelleşmeye çalışınız..." Gece uykudan uyandığında, abdest alırken ve her namaz öncesinde misvak kullanmayı alışkanlık haline getirmiş; "Eğer ümmetime ağır gelmeyeceğini bilseydim, her namazda misvak kullanmalarını emrederdim" buyurarak hijyenin ibadetteki yerini göstermiştir.

7. Göz Sağlığı Ve İsmit Sürmesi Sürme kullanımı Efendimiz (s.a.v.) için bir süs eşyası değil, doğrudan göz sağlığını koruma yöntemiydi. Bu sebeple Hadis kaynaklarında bu konu genellikle "Tıp" (Kitab'üt-Tıb) bölümlerinde yer alır. Gece Uygulaması: Yatmadan önce özel sürmedanından üçer defa sağ ve sol gözüne çekerdi. İsmit Tavsiyesi: "Sizin sürmelerinizin en yarayışlısı ismid denilen sürmedir. Zira o, gözü parlatır ve kirpikleri bitirir" (İbn Abbas) diyerek şifalı olanı işaret etmiştir

8. Giyim Ahlakı: İsraf Ve Kifayetsizlikten Uzak Durmak Efendimiz’in (s.a.v.) giyim anlayışı üç ana temele dayanıyordu: İsraftan kaçınmak Kibir, gurur ve gösterişten uzak durmak Toplumun ve imkanların gerektirdiği şekilde giyinmek