Emtia piyasasında baz metaller, temmuz ayında yapay zeka sektörüne devam eden talep ve küresel arza yönelik endişelerle pozitif seyretti. Bu gelişmelerle tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar bakırda yüzde 4,7, alüminyumda yüzde 2,5, kurşunda yüzde 0,2, nikelde yüzde 5,2 ve çinkoda yüzde 2,5 arttı.

Yapay zeka sektöründe talebin devam etmesi, ABD Merkez Bankasının (Fed) politika faizini yakın zamanda artırmayacağına yönelik öngörüler, dolar endeksindeki zayıflama ve arz endişeleri temmuz ayında baz metal fiyatlarındaki yükselişte etkili oldu.

Bu gelişmelerle tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar bakırda yüzde 4,7, alüminyumda yüzde 2,5, kurşunda yüzde 0,2, nikelde yüzde 5,2 ve çinkoda yüzde 2,5 arttı. Mevcut ve planlanan maden projelerinin hızla artan tüketimi karşılamaya yetmeyebileceğine yönelik endişeler bakırda arz endişelerini artırdı.

Güney Kore ve Şili kritik mineral tedarik zincirinde işbirliğini derinleştiriyor. İki ülke, lityum ve bakır odaklı beş mutabakat zaptı imzaladı. İşbirliği bakanlık düzeyine çıkarıldı. Anlaşma tam zincir ortaklığını, bilgi paylaşımını ve teknoloji işbirliğini kapsıyor. Şili en büyük bakır üreticisi, Güney Kore ise yarı iletken ve batarya sektöründe öne çıkan bir ülke.

Küresel bakır stoklarındaki düşüş sürerken, Şili'deki maden arzına yönelik endişeler ve düşük işleme ücretleri arz tarafındaki sıkılığa işaret ediyor. Çin'den gelen güçlü talep, küresel bakır piyasasını iyice sıkıştırdı. Üretim tarafında da sıkıntı büyüyor. İzabe tesislerinde hava koşulları ve operasyonel aksamalar nedeniyle yaşanan düşüşler arz baskısını daha da artırdı.

ABD'nin bakır ithalatına gümrük tarifesi getirebileceğine yönelik beklentiler de bakırda arz endişelerini tetikledi ve yükselişe neden oldu. Çin'in alüminyum ihracatındaki artış da küresel çapta alüminyuma olan talebi ortaya koyuyor.

Uluslararası Enerji Ajansı, Küresel Kritik Mineraller 2026 Görünüm Raporu'nda arzdaki sıkışıklığın etkisiyle alüminyum, bakır gibi baz metallerin fiyatlarının Ocak 2025 ile Nisan 2026 arasında yükseldiğini, bakır fiyatlarının ise rekor seviyelere ulaştığını ortaya koydu.

Orta Doğu'daki gerilimler ve düşük stok seviyeleri alüminyum piyasasında fiyatların yükselmesine neden oluyor. Londra Metal Borsası ve Şanghay Metal Borsasında alüminyum stoklarının gerilemesi de arz endişelerini tetikleyen önemli unsurlar arasında yer aldı. Orta Doğu'da çatışmaların devam etmesinden dolayı alüminyum kutu tedarikinin zorlaşmasının Coca-Cola gibi şirketlerin de faaliyetlerini etkilediğine dair haberler görülüyor.

Nadir toprak, uranyum ve kalay gibi elementlere yönelik yeni kontroller sebebiyle Endonezya’dan alüminyum sevkiyatının aksaması da bu metaldeki arz endişelerini artıran başka bir unsur olarak öne çıktı.

Diğer taraftan ABD'nin 60 ülkeye yüzde 12,5’lik gümrük vergisi getireceğine dair haber akışı nikelde ticaret maliyeti endişelerini artırırken, Endonezya'nın kota sınırlamaları da nikelde arz endişelerinin artmasına neden oldu.

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, baz metaller tarafında özellikle savunma sanayi sektörü ve aynı zamanda yapay zeka tarafındaki talebin öne çıktığını belirtti.

Ergezen, şu değerlendirmelerde bulundu:"Gördüğümüz kadarıyla şu anda özellikle küresel büyümede en fazla katkıyı veren sektör yapay zeka sektörü. En fazla yatırımı yapan sektör yapay zeka sektörü ve bu nedenle de baktığımız zaman en büyük büyümenin de burada olduğunu görüyoruz. Yapay zeka sektöründeki büyüme kaynaklı etkilerle özellikle baz metaller tarafında talep ciddi oranda artıyor."

Özellikle yapay zeka şirketlerinin hisselerinde son dönemde satış baskısı olsa ve bu durum piyasada bir miktar soru işaretleri oluştursa bile yapay zeka tarafında reel anlamda çok ciddi bir talep ve büyüme olduğunu ifade eden Ergezen,

"Bu büyüme önümüzdeki dönemde de devam edecek ve bu nedenle de belli başlı baz metaller tarafında yukarı yönlü seyrin de güçlü kaldığını en azından düşüşlere karşı daha dirençli olduğunu göreceğiz." diye konuştu.