Çin’in Qinghai Eyaleti’ndeki Talatan Çölü’nde 64 kilometrekarelik alana kurulan dev güneş santrali, bölgedeki toprak nemini artırarak bitki örtüsünü yeniden şekillendirdi.

Çin’in batısındaki Qinghai Eyaleti’nde yer alan Talatan Çölü’nde kurulan Qinghai Gonghe Fotovoltaik Endüstri Parkı, bölgedeki ekolojik koşulların değişmesine neden oluyor. Deniz seviyesinden 2 bin 910 metre yükseklikte bulunan ve yıllık ortalama 246 milimetre ile sınırlı yağış alan bölgede inşa edilen tesis, yenilenebilir enerji üretiminin yanı sıra toprak yapısını ve bitki örtüsünü de etkiledi.

Scientific Reports dergisinde yayımlanan ve W. Wu liderliğindeki bir araştırma ekibi tarafından gerçekleştirilen çalışma, 64 kilometrekarelik alana yayılan güneş panellerinin çöl tabanında mikro klima alanları oluşturduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar; panellerin altındaki alanları, panel aralarını ve tesis dışındaki el değmemiş çöl bölgelerini DPSIR çerçevesi kapsamında 57 farklı ekolojik gösterge üzerinden karşılaştırdı.

Ölçüm sonuçlarına göre, güneş panellerinin oluşturduğu gölge, toprak yüzeyinin doğrudan ısınmasını engellerken buharlaşma hızını düşürdü. Bu durum, seyrek gerçekleşen yağışların ardından nemin toprakta daha uzun süre kalmasını sağladı. Nem artışı ve düşen sıcaklıklar, topraktaki mikrobiyal aktivitenin devam etmesine katkı sundu. Çalışmada hesaplanan ekolojik performans puanlarında, güneş panellerinin altında kalan alanlar 0,4393 puana ulaşırken, paneller arasındaki alanlarda bu değer 0,2858, tesis dışındaki çölde ise 0,2802 olarak kaydedildi.

Araştırmada ayrıca, sıralar halinde dizilen panellerin rüzgar bariyeri görevi görerek zemin seviyesindeki hava akışını ve erozyonu azalttığı belirlendi. Rüzgar hızının düşmesi ve toprak neminin korunması sayesinde, panellerin altında otsu bitkilerin ve çöl vejetasyonunun yeniden gelişmeye başladığı gözlendi. Çin genelinde kara alanlarının yaklaşık dörtte birini etkileyen çölleşme sorununa karşı, enerji üretimi ile arazi yönetimini birleştiren "tarımsal fotovoltaik" stratejilerinin kullanımı araştırılıyor. Araştırma ekibi, tesisteki ekolojik değişimlerin uzun vadeli etkilerinin takibi için izleme çalışmalarının devam edeceğini bildirdi.