Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, ABD-İran savaşının oluşturduğu bölgesel istikrarsızlık ortamında uluslararası kamuoyunun odak noktası haline geldi. Uzmanlar, Türk savunma teknolojisinin gücü, Suudi Arabistan'ın ekonomik yatırımları ve Pakistan'ın nükleer kapasitesini birleştiren bu yeni hamlenin Orta Doğu'daki tüm jeopolitik dengeleri kökten değiştirdiğini vurguluyor. Körfez Araştırma Merkezi gibi önemli düşünce kuruluşları, bu paktın kurumsallaşması halinde geleceğin güvenlik mimarisini şekillendirecek yeni bir küresel güç merkezinin doğacağını belirtiyor.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan, ABD/İsrail - İran Savaşı nedeniyle uzun süredir bölgesel karışıklık ve istikrarsızlık yaşanan bir dönemde ortak bir savunma anlaşmasına imza attı. Suudi Arabistan merkezli bir düşünce kuruluşu olan Körfez Araştırma Merkezi Başkanı Abdulaziz Sager, "Zirvenin siyasi sembolizmi önemli. Müslüman dünyasının en etkili üç devleti, artan belirsizlik döneminde bir araya geliyor ve bu da bölgesel ve orta güçler arasında güvenlik konularında daha yakın koordinasyon kurma isteğinin arttığını gösteriyor" dedi.

Sager, "Eğer kurumsallaştırılır ve somut işbirliğine dönüştürülürse, üçlü çerçeve, üç ülkenin kolektif diplomatik ve savunma ağırlığını güçlendirirken, daha bölgesel odaklı bir güvenlik mimarisinin ortaya çıkmasına da katkıda bulunabilir" ifadesini kullandı. Anlaşma, yaklaşık bir yıllık müzakerelerin ardından geldi. Orta Doğu'da süren savaşlar Suudi Arabistan'ın, petrol ihracatını ve kalkınma planlarını tehlikeye atarken, uzun süredir devam eden ABD güvenlik şemsiyesinin güvenilirliği konusunda büyük sorular ortaya çıkardı.

Üst düzey bir Suudi yetkilisi hem Irak milislerinden hem de İran gözetimindeki Husilerden yakın zamanda koordineli saldırılar beklendiğini belirterek, Riyad'ın bu nedenle ittifaklarını genişletmeye odaklandığını vurguladı.

Uzmanlar anlaşmayı Türkiye'nin güçlü savunma sanayi ve Suudi Arabistan'ın teknolojik harcama katkılarıyla besleyebileceği bir anlaşma olarak yorumluyor. Pakistan ise nükleer silahı bulunan tek Müslüman ülke.

Körfez ülkesi Kuveyt de, Güney Asya ülkesiyle enerji işbirliği ve yatırım karşılığında Pakistan ile genişletilmiş bir savunma anlaşması için görüşmeler yürütüyor. İsrail tarafı, Reuters'ın anlaşmaya ilişkin sorularını yanıtsız bıraktı. Anlaşmanın destekçisi olmayan bir diğer taraf da Pakistan'la arasında sık sık sorunlar çıkan Hindistan.