Elektrikli araçların trafikteki payı hızla artarken, bataryalarda meydana gelebilecek arızalar ve yangın riski de gündemdeki yerini koruyor. Uzmanlar, bakım süreçlerinin aksatılmaması gerektiğine dikkat çekerken, yangın veya hasar durumunda sürücülerin araca müdahale etmemesi gerektiğini belirtiyor.

Elektrikli araçların kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte bu araçların güvenlik özellikleri ve batarya sistemleriyle ilgili tartışmalar da yoğunlaşıyor. Türkiye'de elektrikli ve hibrit otomobillere yönelik talep artarken, özellikle yüksek voltajlı bataryalarda ortaya çıkabilecek teknik sorunlar olası yangın risklerini gündeme getiriyor.

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği verilerine göre elektrikli ve hibrit otomobiller, ocak-temmuz döneminde 259 bin 970 adetlik satış rakamına ulaştı. Söz konusu araçların toplam otomobil pazarındaki payı yüzde 51,7 olarak kaydedildi. Elektrikli araçların satış ve kullanımındaki artış, güvenlik konusunu da daha önemli hale getiriyor. Kayseri'de şarj sırasında bir elektrikli aracın alev alması ve müdahale sırasında araçta patlama yaşanması, batarya güvenliğine ilişkin soru işaretlerini yeniden gündeme taşıdı. Yangın, ekiplerin yaklaşık bir saat süren çalışmasıyla kontrol altına alındı.

BATARYA YANGINLARININ TEK BİR NEDENİ YOK! Otomotiv alanında değerlendirmelerde bulunan uzmanlara göre elektrikli araçlarda ortaya çıkan her teknik sorun doğrudan kullanıcı hatasına bağlanamıyor. Araçların elektronik altyapısında veya batarya sistemlerinde meydana gelebilecek arızalar da yangın ihtimalini beraberinde getirebiliyor. Uzmanlar, üreticinin belirlediği bakım ve kontrol takvimine uyulmasının önemli olduğunu ancak düzenli bakımın her türlü teknik arızayı tamamen ortadan kaldırmadığını ifade ediyor. Elektrikli araçlarda kullanılan karmaşık elektronik sistemler nedeniyle bazı sorunların sürücünün müdahalesi dışında gelişebileceği belirtiliyor. Bataryaların çalışma koşulları da güvenlik açısından önem taşıyor. Aşırı sıcak veya soğuk hava, fiziksel darbeler ve bataryanın elektrik akışını gerektiği şekilde kesememesi gibi farklı durumlar sistem üzerinde olumsuz etki oluşturabiliyor.

TERMAL KAÇAK YANGINI TETİKLEYEBİLİYOR Elektrikli araç yangınlarında öne çıkan risklerden biri de termal kaçak olarak tanımlanıyor. Batarya hücrelerinden birinin aşırı ısınmasıyla başlayan süreç, gerekli koşullarda diğer hücrelerin de sıcaklığının yükselmesine yol açabiliyor. Özellikle darbe almış, hasar görmüş veya üretim aşamasında kusur bulunan bataryalarda bu zincirleme ısınma süreci yangına dönüşebiliyor. Bu nedenle bataryanın yalnızca kullanım sırasında değil, aracın kaza veya fiziksel hasar almasının ardından da dikkatle değerlendirilmesi gerekiyor.

SEYİR HALİNDEYKEN YANGIN ÇIKARSA NE YAPILMALI? Elektrikli araçtan duman yükselmesi, alev görülmesi veya yanık kokusu alınması halinde öncelik araçtakilerin güvenliğini sağlamak olmalı. Sürücünün mümkün olduğu takdirde aracı güvenli bir noktada durdurması, araç içerisindeki kişilerin dışarı çıkması ve en az 30 metre uzaklaşması gerekiyor. Ardından 112 Acil Çağrı Merkezi'ne haber verilmesi önem taşıyor. Uzmanlar, sürücülerin yangına kendi imkanlarıyla müdahale etmeye çalışmaması gerektiği konusunda uyarıyor. Özellikle yüksek voltajlı batarya sistemlerinin bulunduğu araçlarda yanlış müdahale hem yangının büyümesine hem de ciddi yaralanmalara neden olabilir.

HASARLI ARAÇLARDA ELEKTRİK ÇARPMASI RİSKİ Elektrikli araçların kaza sonrasında oluşturabileceği risk yalnızca yangınla sınırlı değil. Hasar gören yüksek voltajlı batarya sistemleri, araç devre dışı kalmış görünse bile elektrik enerjisi taşımaya devam edebiliyor. Kaza nedeniyle açığa çıkan kablolar ve elektrikli bileşenler elektrik çarpması tehlikesi oluştururken, hasarlı bataryalardan yanıcı veya zehirli gazların çıkması da mümkün olabiliyor. Bu nedenle kazaya karışmış, bataryası zarar görmüş ya da yangın geçirmiş elektrikli araçlara kullanıcıların müdahale etmemesi; olay yerine gelen itfaiye ve diğer güvenlik ekiplerinin talimatlarının takip edilmesi gerekiyor.

GÜVENLİK ENDİŞESİ HİBRİT ARAÇLARA İLGİYİ ARTIRIYOR Elektrikli araçların yakıt ve kullanım maliyetleri açısından avantaj sağladığına dikkat çekilirken, batarya ve elektronik sistemlerde yaşanabilecek olası sorunların tüketici tercihlerinde de etkili olduğu değerlendiriliyor.

Özellikle elektrikli araçlarda meydana gelebilecek elektronik arızalar ve yazılım kaynaklı sorunlara ilişkin haberlerin, bazı tüketicileri tamamen elektrikli modeller yerine hem elektrikli motoru hem de içten yanmalı motoru bir arada kullanan hibrit araçlara yöneltebildiği belirtiliyor.

Uzmanlara göre elektrikli araç teknolojisi geliştikçe batarya güvenliği, yazılım güncellemeleri, bakım süreçleri ve kaza sonrasında uygulanacak prosedürler de araç güvenliğinin temel unsurları arasında yer almaya devam edecek.