Küresel ısınma nedeniyle sular altında kalma tehlikesiyle yüzleşen Pasifik'teki minik ada ülkesi Nauru, halkını yüksek bölgelere taşımak için şoke eden bir "altın pasaport" programı başlattı. Yüzölçümü sadece 21 kilometrekare olan ada yönetimi, gerekli 60 milyon dolarlık fonu toplamak amacıyla 90 bin dolar karşılığında vatandaşlık satmaya başladı. Singapur ve Hong Kong dahil 85'ten fazla ülkeye vizesiz seyahat imkanı sunan bu tartışmalı program, güvenlik önlemleri sıkı tutularak dünya genelinden talep topluyor.

Pasifik’in küçücük ada ülkesi Nauru, yükselen deniz seviyeleri nedeniyle tarihin en garip tahliye planını devreye soktu. Yüzölçümü sadece 21 kilometrekare olan ve sular altında kalma riskiyle yüzleşen ada yönetimi, halkını yüksek bölgelere taşımak için 90 bin dolara vatandaşlık satmaya başladı. Küresel ısınma nedeniyle Pasifik Okyanusu'nda sular hızla yükselirken, adadaki ailelerin ve kritik altyapının yüzde 90'ının daha yüksek bölgelere taşınması hedefleniyor. Tahliye projesinin ilk aşaması için tam 60 milyon doların üzerinde kaynağa ihtiyaç duyuluyor.

Yetkililer, iklim krizine karşı gereken bu devi fonu toplamak için "altın pasaport" adıyla yeni bir yatırım karşılığı vatandaşlık programı başlattı. Sınırlı süreli kampanya kapsamında vatandaşlık bedeli 90 bin dolar olarak belirlendi. Programın standart ücreti ise 115 bin dolar seviyesinde. Yakın zamanda adını resmî olarak Naoero Cumhuriyeti şeklinde değiştiren ada devleti, bugüne kadar 120'den fazla kişiye vatandaşlık verdi. Yeni pasaport sahipleri Singapur ve Hong Kong gibi önemli merkezler dahil 85'ten fazla ülkeye vizesiz seyahat imkanı kazanıyor. Afrika ülkelerinden başvuru patlaması yaşanan sistemde, Nauru'da mülkiyet hakları kısıtlı olduğu için yatırımcılara toprak satın alma hakkı verilmiyor.

Ada yönetimi 2000'li yılların başında benzer bir programı devreye sokmuş ancak güvenlik açıkları ve suç örgütü bağlantılı kişilerin pasaport alması nedeniyle uygulamayı durdurmak zorunda kalmıştı. Geçmişteki bu kriz nedeniyle yeni sistemde dört aşamalı güvenlik incelemesi uygulanıyor. Güvenlik uzmanları ve eleştirmenler para karşılığı pasaport verilmesini tartışmayı sürdürürken, yetkili kurumlar ciddi suç işleyenlerin vatandaşlığını anında iptal etme yetkisini saklı tutuyor.