Türkiye'nin insansız hava aracı desteği sağladığı Afrika ülkesi iki yıl önce ülkeden kovduğu Fransa'yı yeniden bölgeye çağırarak yardım talebinde bulundu. Ülke yetkilileri Fransa'nın tekrardan ülkeden bulunması konusunda anlaşma sağladı.

Mepanews'te yer alan habere göre, Çad ve Fransa, Encemine'nin Fransız askerlerinin ülkeden çekilmesini istemesinden yaklaşık 18 ay sonra askeri işbirliğini yeniden başlattı. Fransız personelinin Nisan 2026'da Çad'a dönerek eğitim, istihbarat faaliyetleri ve sınırlı operasyonel görevlere başladığı bildirildi.

Ancak yeni işbirliği, Fransa'nın geçmişte Çad'da sürdürdüğü yaklaşık 1000 askerlik kalıcı konuşlanmadan oldukça farklı olacak. Fransız yetkililerin planına göre Paris'in ülkede yeniden kalıcı üsler kurması beklenmiyor. Bunun yerine daha küçük Fransız ekipleri, Encemine'nin onayıyla ihtiyaç duyulan dönemlerde görevlendirilecek. Bu model, Fransa'nın Sahel'deki askeri varlığını yeniden şekillendirme çabasının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Çad yönetimi Kasım 2024'te Fransa ile savunma işbirliği anlaşmasını sona erdirme kararı almıştı. Kararın alındığı dönemde Sahel genelinde Fransa karşıtı siyasi ve toplumsal tepki yükselirken Encemine, adımı ülkenin güvenlik politikalarında daha fazla egemenlik sağlama arayışıyla gerekçelendirmişti.

Fransız askerlerinin çekilmesinin ilk somut işaretleri Aralık 2024'te ortaya çıktı. İki Mirage 2000D savaş uçağı ve bir tanker uçağı Encemine'deki Kossei Hava Üssü'nden ayrıldı. Fransa aynı ay ilk askeri tesisini Çad'a devretmişti. Takip eden haftalarda personel ve askeri ekipmanların ülkeden çıkarılması tamamlandı ve 31 Ocak 2025'te son Fransız askerleri de Çad'dan ayrıldı. Böylece Fransa'nın Çad'daki 1960'taki bağımsızlıktan bu yana devam eden askeri varlığı sona ermiş oldu.

Fransa'nın çekilmesinin ardından Çad yönetimi güvenlik alanında alternatif ortaklara yöneldi. Rusya, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri bu süreçte öne çıkan ülkeler oldu. Ancak bu ortaklıkların her biri çeşitli sorunlarla karşılaştı. Çad yönetiminin Rusya'ya yönelik temkinli yaklaşımında, Rusya'nın Afrika Kolordusu'nun (eski Wagner) komşu Mali'deki silahlı gruplarla mücadelede yaşadığı sorunların etkili olduğu belirtiliyor.

Türkiye ise 2024'te Çad'a ANKA-S ve Aksungur insansız hava araçları sağladı. Ancak bu sistemlerin işletme ve idame maliyetlerinin Çad hava kuvvetleri açısından sorun oluşturduğu değerlendiriliyor.

Birleşik Arap Emirlikleri ile ilişkilerde ise Sudan'daki savaş önemli bir sorun oluşturdu. Abu Dabi, Sudan Hızlı Destek Kuvvetleri'ne destek verdiği yönündeki suçlamaları reddetse de Çad topraklarındaki bir havaalanının HDK'ya yönelik lojistik faaliyetlerde kullanıldığına ilişkin iddialar Encemine'de şüpheye neden oldu.

Fransa'nın yeniden devreye girmesinde özellikle hava desteği, istihbarat ve yaralı tahliyesi alanlarının öne çıktığı belirtiliyor.

Görüşülen seçenekler arasında Fransa'nın daha önce kullandığı Sergeant Adji Kosseï Üssü'ne sınırlı erişim verilmesi de bulunuyor. Söz konusu tesis, Fransa'nın 2025'teki çekilme sürecinde Çad'a devrettiği son üs olmuştu. Fransa da Sahel'deki kaybını telafi etmeye çalışıyor. Yeni anlaşma bu nedenle Paris'e bölgeye geri dönmek için sınırlı da olsa yeni bir imkan sağlıyor.