Türk SİHA'larının Ege'deki faaliyetlerinden rahatsız olan Yunanistan'da, Avrupa ülkesinden tedarik edilen insansız hava araçlarının etkisi tartışma konusu oldu.

Türkiye savunma sanayisinde son çeyrek asırda gerçekleştirdiği dönüşümle dikkat çeken ülkelerden biri haline geldi. 2002 yılında yalnızca 56 firmanın faaliyet gösterdiği ve 62 projenin yürütüldüğü sektörde, 2024-2026 döneminde firma sayısı 4 bin 500’ü, proje sayısı ise 1.400’ü aştı. Yaklaşık 5,5 milyar dolarlık toplam proje hacmi de 100 milyar doların üzerine çıktı.

Bu dönüşümün en dikkat çekici başlıklarından biri ise insansız hava araçları oldu. Türkiye’nin Bayraktar, Anka ve Aksungur gibi platformlarla elde ettiği teknolojik ilerleme; maliyet, operasyonel esneklik ve ihracat açısından küresel ölçekte önemli bir konum oluşturdu.

Yunanistan merkezli Naftemporiki’de yayımlanan bir değerlendirmede, Ege Denizi’ndeki hava faaliyetlerinde insansız sistemlerin giderek daha belirgin hale geldiği öne sürüldü. Gazeteci Grigoris Anagnostou, Türk İHA’larının kullanımındaki artışın Yunanistan açısından hem operasyonel hem de ekonomik sonuçlar doğurduğunu savundu.

Yayında, Türk İHA’larını savaş uçaklarıyla takip ve önlemenin yüksek maliyet oluşturduğu belirtilirken, Yunanistan’ın bu nedenle yeni insansız sistemlere yöneldiği ifade edildi.

Anagnostou, Ege’deki hava sahası faaliyetlerine ilişkin çeşitli rakamlar da paylaştı. Buna göre 2023'te 1.172 ihlal kaydedilirken, 2024'te bu sayının sıfıra indiği, 2025'te 225'e yükseldiği ve 2026'da 12 Ağustos itibarıyla 468'e ulaştığı aktarıldı. Aynı tarihe kadar kaydedilen 92 ihlalin 72'sinin İHA'larla gerçekleştirildiği iddia edildi.

Yunanistan açısından tartışmanın en önemli boyutlarından biri, insanlı savaş uçakları ile düşük maliyetli insansız sistemler arasındaki operasyon maliyeti farkı. Naftemporiki yayınında, bir Bayraktar'ın uçuş maliyetinin bir F-16'nın operasyon maliyetinin yaklaşık onda biri olduğu ileri sürüldü. Programda verilen rakamlara göre F-16'nın saatlik uçuş maliyeti yaklaşık 20 bin euro iken Bayraktar için bu rakamın yaklaşık 2 bin euro olduğu belirtildi.

Bu fark, özellikle düşük maliyetli İHA'ların daha yoğun ve uzun süreli kullanılabildiği senaryolarda hava kuvvetleri açısından önemli bir ekonomik baskı oluşturuyor. Yunan basınındaki değerlendirmelerde de Atina'nın karşı karşıya kaldığı temel problemlerden biri bu asimetrik maliyet yapısı olarak öne çıkarılıyor.

Yunanistan'ın söz konusu maliyet baskısını azaltmak amacıyla Fransa merkezli Safran tarafından geliştirilen Patroller tipi dört İHA'yı tedarik etme kararı aldığı belirtildi. Yaklaşık 55 milyon euro değerindeki projeyle bu sistemlerin Trakya ve Doğu Akdeniz'deki gözetleme faaliyetlerinde kullanılması planlanıyor.

Patroller'ın uzun süre havada kalabilme özelliğinin öne çıktığı, sistemlerin yaklaşık 15 ila 20 saatlik görev süresine ulaşabildiği ifade edildi. Söz konusu platformların bu tedarik kapsamında silahlı görevlerden ziyade keşif ve gözetleme amacıyla kullanılacağı aktarılıyor. Ancak Yunanistan'daki tartışma yalnızca teknik kapasiteyle sınırlı değil.

Yunan gazeteci Anagnostou, Fransa'dan yapılacak tedarikin bazı kesimlerde uzun vadeli destek konusunda soru işaretleri yarattığını söyledi. Bu kaygının merkezinde ise Patroller'ın üreticisi Safran ile Türk savunma şirketi Baykar arasındaki işbirliği bulunuyor. Anagnostou'ya göre Atina yönetiminin üretici ülkeden güvence talep etmesinin nedenlerinden biri de bu ticari ve teknolojik ilişki. Böylece Yunanistan açısından mesele yalnızca yeni bir İHA filosu edinmekten çıkıp, tedarik zincirinin uzun vadeli güvenilirliği ve stratejik bağımlılık tartışmasına dönüşüyor. Türkiye'nin son yıllarda insansız sistemlerde oluşturduğu maliyet-etkin operasyon modeli, Ege'deki askeri rekabetin niteliğini de değiştiriyor. Yüksek maliyetli savaş uçaklarıyla daha düşük maliyetli İHA'lar arasındaki mücadele, yalnızca teknolojik kapasiteyi değil, savunma bütçelerinin sürdürülebilirliğini de doğrudan etkileyen yeni bir rekabet alanı oluşturuyor.