Otomotiv sanayisi 2026'nın ilk 7 ayında üretim ve adet bazlı ihracatta gerilerken, ihracat değeri yüzde 2,6 artışla 24,4 milyar dolara çıkarak tarihi zirveye ulaştı. OSD Başkanı Cengiz Eroldu, üretimdeki düşüşün önemli bölümünün geçici nedenlerden kaynaklandığını belirtirken, yeni model yatırımlarının etkisinin yılın son çeyreğinde ve asıl olarak 2027’de belirginleşeceğini söyledi. Eroldu, Avrupa pazarı, Çin kaynaklı rekabet ve maliyet baskısının sektörün gelecek yılki rekabet gücünü belirleyeceğini vurguladı.

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), 2026 yılının ilk 7 aylık dönemine ilişkin üretim, ihracat ve pazar verilerini açıkladı. Buna göre toplam otomotiv üretimi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 gerileyerek 767 bin 216 adet oldu. Otomobil üretimi ise yüzde 19 düşüşle 424 bin 667 adede geriledi. Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim 779 bin 338 adet olarak gerçekleşti. Ticari araç üretimi yüzde 9 artarken, bu artış hafif ticari araçlarda yüzde 10, ağır ticari araçlarda yüzde 4 olarak kaydedildi. Sektörün kapasite kullanım oranı yüzde 62 seviyesinde gerçekleşti.

İlk 7 ayda otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 14 azalarak 542 bin 401 adet, otomobil ihracatı ise yüzde 29 düşüşle 255 bin 679 adet oldu. Buna karşın toplam otomotiv ihracatı değer bazında yüzde 2,6 artarak 24,4 milyar dolara ulaştı. Otomotiv, Türkiye ihracatındaki yüzde 17’lik payıyla liderliğini korudu.

Toplam otomotiv pazarı yüzde 11 daralarak 661 bin 249 adede, otomobil pazarı ise yüzde 12 gerileyerek 502 bin 712 adede indi. Yerli araçların otomobil pazarındaki payı 5 puan artışla yüzde 35’e yükseldi.

OSD Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Eroldu, yılın ilk 7 ayındaki tabloyu değerlendirirken üretim ve ihracatta geçen yılın aynı dönemine göre gerileme yaşandığını, buna karşılık ihracatın değer bazında tarihsel olarak en yüksek ilk 7 aylık seviyesine ulaştığını söyledi. Eroldu, “Üretimdeki gerilemenin önemli bir bölümü geçici nedenlerden kaynaklandı. Yılın ilk 7 ayında bayram ve idari tatiller nedeniyle geçen yıla göre yaklaşık beş-altı günlük çalışma kaybı yaşandı. Bunun yanında bazı OSD üyeleri yeni model ve kapasite yatırımlarını devreye almak üzere üretim hatlarında hazırlık yaptı” dedi.

Yeni bir ürünün üretim hattına alınabilmesi için mevcut üretim temposunun belirli bir süre düşürülmesi gerektiğini belirten Eroldu, “Üretim kaybını yeni yatırımlara geçiş döneminin olağan bir sonucu olarak değerlendiriyoruz. Yeni yatırımların ilerleyen süreçte hem iç pazardaki yerli araç payına hem de üretim ve ihracatımıza önemli katkı sağlayacağını düşünüyoruz” diye konuştu. İç pazardaki gelişmenin de yatırımların ilk sonuçlarını ortaya koyduğuna işaret eden Eroldu, “İç pazarda geçen yılın aynı döneminde yüzde 29 olan yerli üretim payının yüzde 34’e yükselmesi, yatırımların ilk sonuçlarını görmeye başladığımızı gösteriyor. Yeni ürünlerin üretim temposunun yükselmesiyle birlikte yerli payında daha belirgin bir iyileşme bekliyoruz” ifadelerini kullandı.

Araç grupları arasındaki farklılıklara da dikkat çeken Eroldu, üretimdeki düşüşün ağırlıklı olarak otomobil tarafında gerçekleştiğini, hafif ticari ve ağır ticari araçlarda ise daha olumlu bir seyir görüldüğünü belirtti. Traktör grubunda üretimin ciddi seviyede gerilemesi ve iç pazarın yarıdan fazla daralmasının ise dikkatle ele alınması gereken bir tablo oluşturduğunu söyledi.

Yılın son çeyreğine ilişkin beklentilerini de paylaşan Eroldu, “Yeni modellerin üretim ve ihracat programlarına girmesinin pozitif yansıması yılın son çeyreğinde ve asıl olarak 2027 yılında belirgin hale gelecek” dedi. Eroldu, iç pazardaki daralmanın üretim üzerindeki olumsuz etkisinin yanı sıra Avrupa pazarındaki talep ve rekabet koşullarının da yılın son çeyreğindeki performans açısından belirleyici olacağını söyledi. Bu çerçevede yıl geneline ilişkin beklentisini paylaşan Eroldu, “Yılın geneline baktığımızda üretim ve ihracatın 2025 yılının bir miktar altında ancak yakın bir seviyede gerçekleşeceğini öngörüyoruz” diye konuştu.

2027 yılında otomotiv sanayisinin gündeminde iç pazarın seyri, küresel pazarlardaki talep gelişimi, Avrupa Birliği’nin Sanayi Hızlandırma Yasa Tasarısı’na (IAA) ilişkin gelişmeler, Çin kaynaklı rekabet, maliyet baskıları ve mevcut kapasite fazlasının öne çıkacağını belirten Eroldu, IAA müzakere sürecinin 2027 yılına sarkmasını beklediklerini ifade etti. Eroldu, “Avrupa, otomotiv ihracatımızın yaklaşık yüzde 70’ini gerçekleştirdiğimiz en önemli ihracat pazarımız. Türkiye ile Avrupa arasında yaklaşık 30 yılda oluşan yapı yalnızca bir ticaret ilişkisi değil; üretim, yatırım ve tedarik zincirlerini kapsayan derin bir sanayi entegrasyonu. Dolayısıyla Avrupa Birliği’nin otomotiv sanayisine yönelik politika ve düzenlemeleri, Türkiye’nin üretim, ihracat ve yatırım performansını doğrudan etkiliyor” dedi. IAA’nın nihai içeriğinin Türkiye açısından büyük önem taşıdığını vurgulayan Eroldu, “IAA’nın nihai içeriğinde Türkiye’nin nasıl konumlandırılacağı, ana ve tedarik sanayimizin hangi kapsamda değerlendirileceği, mevcut yatırımların yanı sıra yeni model, kapasite ve teknoloji yatırımlarını da etkileyecek” diye konuştu.

Türkiye’nin beklentisinin Gümrük Birliği ortağı ve Avrupa otomotiv değer zincirinin ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirilmek olduğunu belirten Eroldu, “Beklentimiz IAA’nın çizdiği çerçevede, Türkiye’nin Gümrük Birliği ortağı ve Avrupa otomotiv değer zincirinin ayrılmaz bir parçası olarak ana ve tedarik sanayisiyle birlikte Birlik kapsamında değerlendirilmesidir” ifadelerini kullandı. Bu konuda kamu ve özel sektör olarak yoğun bir çalışma yürüttüklerini aktaran Eroldu, “Otomotiv sanayi paydaş dernekleri OİB, OSD ve TAYSAD’ın yanı sıra TÜSİAD gibi çatı kuruluşlar olarak hep birlikte Brüksel’de Avrupa Birliği kurumları ve karar alıcılarla kapsamlı görüşmeler sürdürüyoruz” dedi.

Bu temaslarda Türkiye’nin Avrupa otomotiv değer zincirinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ve güçlü üretim ve tedarik yapısının Avrupa sanayisinin rekabetçiliğine doğrudan katkı sağladığını verilerle ortaya koyduklarını belirten Eroldu, IAA’nın mevcut entegrasyonu koruyan, yeni yatırımları teşvik eden ve öngörülebilirliği güçlendiren bir çerçevede şekillenmesi gerektiğini muhataplarına aktardıklarını söyledi. Kamu tarafında da yoğun bir çalışma yürütüldüğünü ifade eden Eroldu, “İlgili Bakanlıklarımız, kamu kurumlarımız, çatı kuruluşlarımız ve sanayi temsilcileri Avrupa Birliği nezdindeki temaslarını koordinasyon içinde sürdürüyor. Önümüzdeki dönemde bu temasların tüm kanallardan sürdürülmesini çok kritik görüyoruz” diye konuştu.

2027 yılında sektörün rekabet gücü açısından maliyet ve finansman koşullarının da önem taşıyacağını vurgulayan Eroldu, “Kur-enflasyon makasının oluşturduğu maliyet baskısının azaltılması, ihracatçının finansmana erişiminin güçlendirilmesi ve yatırım ortamındaki öngörülebilirliğin korunması da otomotiv sanayimizin rekabet gücü açısından belirleyici olacak” dedi.