İsrail'in işgal altındaki Doğu Kudüs’te E1 projesi kapsamında 1234 konutluk ihale açtığı bildirildi. İsrail hükümetinin işgal altındaki Doğu Kudüs'te yer alan "E1" Yahudi yerleşim projesine ilişkin verdiği taahhüdü ihlal ederek, itirazda bulunan taraflara önceden bildirimde bulunmaksızın 1234 konutluk ilk ihaleyi yayımladığı bildirildi.

İsrailli sivil toplum kuruluşları Ir Amim, Bimkom ve Peace Now (Şimdi Barış) tarafından yapılan ortak açıklamada, İsrail hükümetinin Devlet Savcılığı aracılığıyla sunduğu resmi taahhütten geri adım attığı belirtildi. Açıklamada, "E1" projesi kapsamında 1234 konutun inşası için ilk ihalenin, davacılara söz verilen ön bildirim yapılmadan yayımlandığı aktarıldı.

Ayrıca ihalenin, projeyle ilgili hukuki sürecin Kudüs Bölge Mahkemesinde devam ettiği ve devletin henüz dilekçeye resmi yanıtını sunmadığı bir dönemde yayımlandığına dikkat çekildi. Devlet Savcılığının 19 Temmuz'da davacılara önümüzdeki 2-3 ay içinde "E1" ile ilgili herhangi bir ihalenin yayımlanmasının beklenmediğini bildirdiği ve bir ihale açılmasına karar verilmesi halinde önceden haber verileceği sözünü verdiği hatırlatılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Ancak hükümet bugün hiçbir ön uyarı yapmaksızın ilk ihaleyi yayımladı. Davacılar durumu ancak ihalenin yayımlanmasını kutlayan resmi bir duyuru aracılığıyla öğrenebildi. Söz konusu ihale, E1 projesi kapsamında onaylanan 3 bin 401 konutun 1234 konutu kapsıyor. Sadece bu aşamanın dahi uygulanması, sahada geri dönülemez fiili durumlar yaratacak; uzun vadeli siyasi ve coğrafi sonuçlar doğuracaktır.”

İsrailli sivil toplum kuruluşları, birbirini izleyen İsrail hükümetlerinin, işgal altındaki Batı Şeria'nın coğrafi bütünlüğünü böleceği, Doğu Kudüs'ü Batı Şeria'nın geri kalanından izole edeceği ve iki devletli çözüm şansını ciddi şekilde baltalayacağı yönündeki uluslararası tepkiler nedeniyle bu projeyi 30 yılı aşkın süredir ertelediğini vurguladı.

Kısmi bir ihalenin yayımlanmasının ciddi soru işaretleri yarattığı ifade edilen açıklamada, bu adımın hukuki denetimi ile medyanın ve kamuoyunun ilgisini sınırlandırarak projeyi hayata geçirme çabası olduğu değerlendirmesine yer verildi.Filistin Kurtuluş Örgütüne (FKÖ) bağlı Ayrım Duvarı (Utanç Duvarı) ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Heyetinden yapılan açıklamada ise İsrail'in bu adımıyla "E1 projesini ilhak haritalarından çıkarıp fiilen uygulamaya koyduğu" belirtildi.

İhalenin sıradan bir konut projesi veya Maale Adumim Yahudi yerleşim biriminin yerel bir genişlemesi olarak görülemeyeceği vurgulanan açıklamada, bunun Kudüs ile Ürdün Vadisi (El-Ağvar) arasındaki bölgeyi yeniden şekillendirmeyi hedefleyen jeopolitik bir projenin uygulama adımı olduğu kaydedildi.

Açıklamada, E1 planının Kudüs ile Maale Adumim Yahudi yerleşim birimi arasında yaklaşık 12 bin dönümlük bir alana yayıldığı ve konut, sanayi, turizm ile altyapı ağlarından oluşan entegre bir sistemden meydana geldiği bilgisi paylaşıldı.

Bu adımın uluslararası hukukun ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 2334 sayılı kararının açık bir ihlali olduğu hatırlatılan açıklamada, ihalenin amacının Kudüs'ü tecrit etmek, Filistinli ve Bedevi toplulukları kuşatmak ve Batı Şeria'nın kuzeyi ile güneyi arasındaki bağlantıyı kesmek olduğu vurgulandı.

Tarihsel olarak Doğu Kudüs'ün bir parçası olan ancak Ayrım (Utanç) Duvarı'nın Batı Şeria kısmında kalan Filistin mahallesi Ayzeriye'nin yakınına inşa edilmiş "Maale Adumim" Yahudi yerleşim birimini, Batı Kudüs'e giden yola bağlamak için "E1 Projesi" başlatılmıştı. Bu kapsamda, bölgeye 4 binden fazla yasa dışı konut ve oteller inşa etmek için 1999 yılında 12 bin dönüm Filistin toprağı gasbedilmişti.

İsrail yönetimi, Filistin Devleti'nin kurulmasını önleyeceği söylenen "E1 Projesi"ni önceki ABD yönetimlerinin baskıları nedeniyle dondurmuştu. Başbakan Binyamin Netanyahu, işgal altındaki Batı Şeria'yı fiilen ikiye bölecek "E1 Projesi"ni Eylül 2025'te onaylamıştı.

İsrail "E1 Projesi" ile işgal altında tuttuğu Doğu Kudüs ile Batı Şeria’daki Filistin toprakları arasındaki bağlantıyı kesmeyi hedefliyor. Filistin resmi ajansı WAFA'nın haberine göre İsrail askerleri, Beytüllahim kentinin güneyindeki Beyt Fuccar beldesine baskın düzenleyerek beldenin farklı mahallelerinde konuşlandı.

Filistinlilerin evlerine baskın yapıp arama yapan İsrail askerlerinin ses bombaları ve zehirli göz yaşartıcı gaz fırlatması sonucu çok sayıda kişi etkilendi. Haberde, İsrail ordusunun Beytüllahim'in güneydoğusundaki Takku beldesinin yanı sıra doğusunda yer alan Dar Salah, Eş-Şevavire, Za'tara, Halayil el-Levz ve Ebu Nuceym bölgelerine de baskınlar düzenlediği, evlerin arandığı ve eşyalara zarar verildiği kaydedildi.

Öte yandan Filistin Sesi Radyosu, İsrail askerlerinin işgal altındaki Doğu Kudüs'ün Biddu köyünün girişinde de gaz bombaları kullandığını duyurdu. Baskınlar sırasında İsrail askerlerince atılan zehirli gaz bombaları nedeniyle halk arasında boğulma tehlikesi geçiren ve gazdan etkilenen çok sayıda kişiye ilk müdahale olay yerinde yapıldı.