Aletsel olarak kaydedilen en büyük depremler, yalnızca sarsıntının şiddetiyle değil, ardından oluşan tsunamiler, heyelanlar, yer kabuğundaki dev kırılmalar ve milyonlarca insanı etkileyen sonuçlarıyla tarihe geçti. İşte, Şili’den Alaska’ya, Japonya’dan Sumatra’ya kadar dünyanın en büyük 10 depremi…

Dünya tarihinde kaydedilen en büyük depremler, çoğunlukla okyanus tabanındaki dev fay kırılmaları ve dalma-batma zonlarında meydana geldi.

Bu depremlerin bazıları dakikalarca süren sarsıntılarla şehirleri yıkarken, bazıları binlerce kilometre yol alan tsunamilerle kıtalar arası yıkıma neden oldu. İşte büyüklüklerine göre dünya tarihinin aletsel kayıtlara geçmiş en büyük 10 depremi...

1960 Valdivia depremi – Şili | Mw 9,5

Dünya tarihinde aletsel olarak kaydedilmiş en büyük deprem, 22 Mayıs 1960’ta Şili’nin güneyinde meydana geldi. Valdivia depremi ya da Büyük Şili depremi olarak bilinen felaket, 9,5 büyüklüğüyle listenin zirvesinde yer alıyor.

Nazca levhasının Güney Amerika levhasının altına daldığı bölgede gerçekleşen dev kırılma, yaklaşık 1.000 kilometrelik alanı etkiledi. Bazı bölgelerde kara parçaları metrelerce yükseldi ya da çöktü. Depremin ardından oluşan tsunami yalnızca Şili kıyılarını değil, Pasifik Okyanusu’nun öteki ucundaki Hawaii ve Japonya’yı da vurdu. Şili’de yaklaşık 1.655 kişi hayatını kaybetti, 2 milyon kişi evsiz kaldı. Tsunami nedeniyle Hawaii ve Japonya’da da can kayıpları yaşandı.

1964 Büyük Alaska depremi – ABD | Mw 9,2

27 Mart 1964’te Alaska’daki Prince William Sound bölgesinde meydana gelen deprem, ABD tarihinde kaydedilmiş en büyük deprem oldu. Yaklaşık 4,5 dakika süren sarsıntı, Alaska’da büyük yıkıma yol açtı.

Deprem sırasında yüzlerce kilometrelik fay kesimi kırıldı. Bazı bölgelerde yer yüzeyi 11 metreye kadar yükseldi. Anchorage başta olmak üzere birçok yerleşimde heyelanlar, zemin çökmeleri ve ağır hasar meydana geldi. Depremden sonra oluşan tsunamiler Alaska’dan Kaliforniya’ya kadar geniş bir kıyı hattını etkiledi. Felaket sonucu 131 kişi hayatını kaybetti. Büyük Alaska depremi, oluşturduğu güçlü titreşimlerle dünyanın geniş bir bölümünde ölçüm sistemlerine yansıdı.

2004 Sumatra-Andaman depremi – Endonezya | Mw 9,1

26 Aralık 2004’te Sumatra’nın batısında meydana gelen deprem, modern tarihin en büyük felaketlerinden birine dönüştü. Hindistan levhasının Burma/Sunda levhasının altına dalmasıyla yaklaşık 1.200 ila 1.300 kilometrelik fay zonu kırıldı.

Deniz tabanındaki ani yükselme, Hint Okyanusu tarihinin en yıkıcı tsunamisini oluşturdu. Endonezya, Sri Lanka, Hindistan, Tayland ve Afrika kıyıları dahil çok geniş bir coğrafya dev dalgalardan etkilendi. Deprem ve tsunami sonucunda 227 binden fazla kişi öldü ya da kayıp kabul edildi. 1 milyondan fazla kişi yerinden oldu. Sumatra kıyılarında tsunami yüksekliğinin bazı noktalarda 50 metreyi geçtiği bildirildi.

2011 Tōhoku depremi – Japonya | Mw 9,1

11 Mart 2011’de Japonya’nın Honshu Adası’nın doğusunda meydana gelen Tōhoku depremi, Japonya tarihinin en büyük doğal afetlerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Pasifik levhasının Japonya’nın altına daldığı bölgede yaklaşık 400 kilometre uzunluğunda ve 150 kilometre genişliğinde bir fay alanı kırıldı. Bazı noktalarda faydaki yer değiştirme 50 metreyi aştı. Depremin ardından Japonya’nın kuzeydoğu kıyılarını dev bir tsunami vurdu. 15 binden fazla kişi hayatını kaybetti, binlerce kişi kayboldu ve 130 binden fazla kişi yerinden oldu. Fukushima Daiichi Nükleer Santrali’nde yaşanan ağır kaza da tsunaminin ardından meydana geldi.

1952 Kamçatka depremi – Rusya | Mw 9,0

4 Kasım 1952’de Kamçatka Yarımadası’nın doğu açıklarında meydana gelen deprem, dünyada kaydedilmiş ilk 9,0 büyüklüğündeki deprem olarak biliniyor.

Kuril-Kamçatka dalma-batma zonunda gerçekleşen sarsıntı, Pasifik genelinde etkili olan büyük bir tsunami oluşturdu. Tsunami Hawaii’ye kadar ulaştı ve limanlarda, teknelerde ve kıyı tesislerinde ağır hasara neden oldu. Dönemin parasıyla Hawaii’de yaklaşık 1 milyon dolarlık zarar oluşmasına rağmen can kaybı yaşanmaması, bu depremin dikkat çeken yönlerinden biri oldu.

2025 Kamçatka depremi – Rusya | Mw 8,8

29 Temmuz 2025’te Kamçatka açıklarında meydana gelen 8,8 büyüklüğündeki deprem, modern aletlerle kaydedilen en büyük depremler arasına girdi. 2011 Japonya depreminden sonraki en büyük küresel deprem olarak gösterilen sarsıntı, listeye altıncı sıradan girdi.

Ana depremden önce bölgede çok sayıda güçlü öncü sarsıntı yaşandı. Bunların arasında 7,4 büyüklüğünde dikkat çeken bir deprem de bulunuyordu. Deprem sonrası Pasifik genelinde tsunami uyarıları yapıldı. Kamçatka ve Kuzey Kuril Adaları’nın bazı noktalarında tsunami yüksekliğinin 17 ila 19 metreye ulaştığı bildirildi. Depremde 4 kişi yaralanırken, yaklaşık 1.400 konut ve çeşitli altyapılar zarar gördü.

2010 Maule depremi – Şili | Mw 8,8

27 Şubat 2010’da Şili kıyılarının açıklarında meydana gelen Maule depremi, ülkenin yakın tarihindeki en büyük afetlerden biri oldu.

Nazca levhasının Güney Amerika levhasının altına dalması sonucu oluşan kırılma, yüzlerce kilometrelik bir alanı etkiledi. Deprem ve ardından oluşan tsunami nedeniyle Şili kıyılarında büyük hasar meydana geldi. Felakette en az 523 kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 800 bin kişi yerinden oldu. Yaklaşık 370 bin ev, binlerce okul, hastane ve tekne zarar gördü. Ekonomik kaybın yaklaşık 30 milyar dolar olduğu hesaplandı.

1906 Ekvador-Kolombiya depremi | Mw 8,8

31 Ocak 1906’da Ekvador’un Esmeraldas kıyısı açıklarında meydana gelen deprem, Ekvador-Kolombiya depremi olarak kayıtlara geçti.

Nazca levhasının Güney Amerika levhasının altına daldığı bölgede meydana gelen sarsıntı, güçlü bir tsunamiye yol açtı. Tsunami, Ekvador ve Kolombiya kıyılarında büyük yıkıma neden oldu. Felaket sonucu 500 ila 1.500 arasında kişinin hayatını kaybettiği belirtiliyor. Dalgalar Orta Amerika boyunca görüldü; etkileri San Francisco’ya ve Japonya’ya kadar ulaştı.

1965 Rat Adaları depremi – Alaska | Mw 8,7

4 Şubat 1965’te Alaska’nın Aleut Adaları zincirindeki Rat Islands bölgesinde meydana gelen deprem, 8,7 büyüklüğüyle tarihin en büyük sarsıntıları arasına girdi.

Deprem sırasında yaklaşık 600 kilometrelik bir fay kesimi kırıldı. Bölgenin çok seyrek nüfuslu olması nedeniyle can kaybı ve yapısal hasar sınırlı kaldı. Buna rağmen deprem Pasifik genelinde tsunami oluşturdu. Shemya Adası’nda tsunami yüksekliğinin 10,7 metreye ulaştığı bildirildi.

1950 Assam-Tibet depremi – Hindistan/Tibet | Mw 8,6

15 Ağustos 1950’de Hindistan’ın kuzeydoğusu ile Tibet sınırındaki bölgede meydana gelen Assam-Tibet depremi, listedeki diğer büyük depremlerden farklı bir yıkım tablosu ortaya çıkardı. Bu felakette etkili olan ana unsur dev bir okyanus tsunamisi değil, çok şiddetli kara sarsıntıları ve büyük heyelanlardı. Dağlık bölgelerde toprak kaymaları, zemin yarıkları ve kum fışkırmaları meydana geldi. Tibet’te bazı köyler tamamen yok oldu. Assam çevresinde yaklaşık 70 köy tahrip oldu. Depremde en az 780 kişi hayatını kaybetti.