Terörist İsrail’in Türkiye sınırındaki İdlib’e yaptığı saldırının ardından, Israel Hayom gazetesinde bir analiz yayınlandı. Söz konusu yazıda NATO’nun 5’inci maddesinin devreye girme ihtimali üzerinde duruldu.

Terör rejimi İsrail, Türkiye’nin yanı başındaki Ebu Zuhur Askeri Havalimanı’nı vurdu. Teröristbaşı Netanyahu, bölgeye Türk askerinin yerleşmek istediği yalanını ortaya attı ve “Güvenliğimizi tehdit ediyordu, Türkiye’ye bir mesaj verdik” diyerek küstah ifadeler kullandı. Türkiye ise Türk askerinin bölgeye yerleşme planı olmadığını belirterek İsrail’in terör saldırısına karşı net tavır sergiledi. Amerika dahil tüm dünya ülkeleri saldırının gereksiz olduğunu vurguladı.

Bu saldırının ardından Israel Hayom gazetesinde bir analiz yayınlandı. Söz konusu yazıda İsrail’in yalnızca NATO'nun 5. maddesinin nasıl işlediğini değil, hangi bölgelerde uygulanabileceğini de hesaba kattığı öne sürüldü.

Yazıda, NATO'nun Türkiye topraklarına yönelik silahlı saldırıları kapsadığı, ancak Türk askerlerinin Suriye'de bulunmasının bu toprakları NATO kapsamında Türkiye toprağına dönüştürmediği savunuldu.

Bu değerlendirme, İsrail'in Ebu Zuhur saldırısının ardından ortaya çıkan olası İsrail-Türkiye askeri çatışması ve bunun NATO'ya yansımaları tartışmasının ortasında geldi.

Yazıda, "Türk askerleri Türkiye topraklarını beraberlerinde Suriye'ye taşımaz" yaklaşımı öne çıkarılıyor. Aynı değerlendirmede, Türkiye'nin Kuzey Kıbrıs'taki askeri varlığının da Türkiye topraklarıyla aynı hukuki statüde olmadığı savunuluyor.

MepaNews'in aktardığına göre analiz, Türk savaş uçakları, gemileri veya diğer unsurlarının Akdeniz'deki faaliyetlerinin farklı bir hukuki değerlendirmeye tabi olabileceğine dikkat çekiyor. NATO Antlaşması'nın 6. maddesi de müttefiklere ait kuvvet, gemi ve uçakların Akdeniz'de uğrayabileceği saldırıları 5. madde açısından ayrıca düzenliyor.

NATO’NUN 5. MADDESİ NE DİYOR?

NATO'nun kurucu anlaşmasının 5. maddesi, bir müttefike yönelik silahlı saldırının bütün müttefiklere yapılmış sayılmasını öngörüyor. Ancak anlaşmanın 6. maddesi, 5. maddenin uygulanabileceği coğrafi alanı ayrıca tanımlıyor.

NATO'nun resmi metninde Türkiye topraklarına yönelik silahlı saldırılar açıkça 5. madde kapsamında sayılıyor. Bunun yanında müttefik ülkelere ait kuvvet, gemi ve uçaklara yönelik saldırılar da belirli şartlarla Akdeniz'de 5. madde kapsamında değerlendirilebiliyor.

Dolayısıyla Türkiye topraklarına yönelik bir saldırı ile Suriye'de konuşlu Türk askerlerine yönelik saldırının NATO açısından aynı hukuki durumda olmadığı değerlendirmesi yapılıyor. Benzer bir tartışma 2020'de İdlib'de Türk askerlerinin Suriye'de hava saldırısına uğramasının ardından da gündeme gelmişti. O dönemde NATO Anlaşması'nın 6. maddesinin Suriye topraklarındaki Türk kuvvetlerine yönelik saldırıları otomatik olarak 5. madde kapsamına sokmadığını değerlendirilmişti.

Tüm bunlarla birlikte, Israel Hayom yazarlarının, Türkiye'nin NATO güvencesine ihtiyaç duyduğunu zannetmeleri ise ayrıca güldürdü.