Avrupa’yı etkisi altına alan aşırı sıcaklar kıtanın büyük nehirlerinde su seviyelerini rekor düzeylere indirdi. Kuruyan nehir yatakları ise II. Dünya Savaşı’ndan Roma dönemine, hatta binlerce yıl öncesine uzanan kalıntıları gün yüzüne çıkardı.

Avrupa’da kavurucu sıcaklarla geçen yaz; yalnızca tarım, ulaşım ve su kaynakları için alarm vermedi. Ren, Tuna ve Elbe gibi kıtanın en önemli nehirlerinde su seviyeleri düşünce, normalde suyun altında kalan tarihi kalıntılar birer birer görünür hale geldi. Ortaya çıkan buluntular arasında Nazi Almanyası’na ait batık gemiler, Roma döneminden bir sunak, mamut kemikleri ve kuraklık uyarısı taşıyan eski taşlar yer aldı.

Avrupa’nın büyük nehirleri yüzyıllar boyunca ticaretin, savaşların ve yerleşimlerin merkezi oldu. Ancak 2026 yazında yaşanan aşırı sıcaklar, bu nehirlerin birçok bölümünde su seviyelerini kritik düzeylere çekti.

Normal şartlarda dalış ya da özel çalışma gerektiren bazı alanlar, suların çekilmesiyle yürüyerek ulaşılabilir hale geldi. Bu durum arkeologlar için beklenmedik bir keşif alanı oluşturdu.

En dikkat çeken buluntulardan biri Tuna Nehri’nde ortaya çıktı. II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası’nın askeri malzeme taşımak için kullandığı bazı gemilerin kalıntıları, su seviyesinin düşmesiyle yeniden görünür hale geldi.

Savaşın son dönemlerinde kasıtlı olarak batırıldığı belirtilen bu gemiler, Sırbistan ve Romanya arasındaki nehir hattında dikkat çekti. Tarihçilere göre bölgede bu şekilde batırılmış yaklaşık 200 gemi bulunuyor.

Kuraklığın ortaya çıkardığı kalıntılar yalnızca yakın tarihle sınırlı kalmadı. Macaristan’da Tuna Nehri’nin su seviyesinin düşmesiyle Roma dönemine ait olduğu belirtilen bir kireç taşı sunak tespit edildi.

Tuna Nehri kıyısındaki bir başka dikkat çekici keşif ise Bulgaristan’da yapıldı. Nehir seviyesinin düşmesiyle birlikte yünlü mamuta ait olduğu düşünülen kemik parçaları ortaya çıktı.

Uzmanlar bölgede çene kemiği, diş, kürek kemiği ve kaburga parçaları belirledi.

Kemiklerin uzun süre su altında kalması nedeniyle hava ile temas ettikten sonra hassas hale geldiği, bu yüzden çıkarma işleminin büyük dikkatle yürütüldüğü aktarıldı.

Almanya’nın Saksonya bölgesindeki Elbe Nehri’nde ise daha farklı bir tarihi iz yeniden ortaya çıktı. Pirna yakınlarında bulunan ve “açlık taşı” olarak bilinen taş, geçmişte kuraklık dönemlerinde uyarı niteliği taşıyordu.

Üzerinde farklı tarihler kazılı olan taş, nehir seviyesi tehlikeli biçimde düştüğünde görünür hale geliyor. En eski tarihlerin 1700’lü yıllara kadar uzandığı belirtilen bu taş, kuraklığın geçmişte de toplumlar için ne kadar ağır sonuçlar doğurduğunu hatırlatıyor.

Avrupa nehirlerinin tarihi kalıntıları ortaya çıkarması ilk kez yaşanmıyor. 2022’de kıtada son yüzyılların en ağır kuraklıklarından biri yaşanırken, Tuna’da Nazi gemileri, İtalya’da antik yerleşim izleri ve Tunç Çağı’na ait yapı kalıntıları görülmüştü.

Bu yıl yaşanan tablo ise kuraklığın Avrupa için artık tek seferlik bir kriz değil, giderek daha sık gündeme gelen bir sorun haline geldiğini gösterdi.