Enerji veren meşhur kaynakların olduğu kahvaltı tabağına dikkat! Sabah ilk lokmanın saatini hiç düşündünüz mü? 31 binden fazla yetişkinin verileri üzerinden yapılan çalışmada, öğünlerin gün içindeki zamanlamasıyla ilgili şaşırtıcı sonuçlar elde edildi.

Araştırmacılar, elde edilen sonuçların yemek saatlerini değiştirmenin yaşam süresini doğrudan uzattığını ya da kısalttığını kanıtlamadığını özellikle vurguladı.

31 binden fazla yetişkinin verileri incelendi Araştırmada, ABD'de 1999-2018 yılları arasında gerçekleştirilen Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Araştırması'nın (NHANES) verileri kullanıldı. Çalışmaya 40 yaş ve üzerindeki 31 bin 44 yetişkin dahil edildi. Katılımcılardan önceki 24 saat içerisinde tükettikleri yiyecek ve içecekleri, bunları hangi saatlerde tükettiğiyle birlikte bildirmeleri istendi.

Araştırmada sabah 04.00'ten sonra tüketilen ilk kalorili yiyecek veya içecek "ilk öğün" olarak kabul edildi. Dolayısıyla araştırmada kullanılan ilk öğün kavramı, mutlaka geleneksel anlamda yapılan kahvaltıyı ifade etmiyordu. Günün son kalorili tüketimi ise son öğün olarak değerlendirildi. Araştırmacılar, iki öğün arasındaki süreyi de kişinin "yeme penceresi" olarak ele aldı. Elde edilen veriler, 2019'un sonuna kadar kayıtlara geçen ölüm vakalarıyla karşılaştırıldı. Katılımcılar ortalama 8,6 yıl takip edildi. Bu dönemde 7 bin 129 kişi hayatını kaybederken, bunların 2 bin 259'unun ölüm nedeni kalp ve damar hastalıkları oldu.

Araştırmada yaş, sigara kullanımı, fiziksel aktivite, beslenme kalitesi, vücut kitle indeksi, enerji alımı, gelir düzeyi ve mevcut hastalıklar gibi çok sayıda faktör de hesaba katıldı. Kahvaltı hangi saat aralıklarında yapılmalı? Araştırmada ilk öğünün tüketildiği saat ile ölüm riski arasında dikkat çekici bir ilişki görüldü. İlk öğününü 07.00-08.00 saatleri arasında tüketenlerle karşılaştırıldığında, ilk öğününü 08.00-10.00 arasında yiyenlerin herhangi bir nedenden hayatını kaybetme riskinin yüzde 10 daha yüksek olduğu belirlendi. İlk öğünün 10.00-12.00 saatleri arasında tüketilmesi durumunda bu fark yüzde 19'a, 12.00'den sonra tüketilmesi durumunda ise yüzde 29'a çıktı. Kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölümlerde de benzer bir tablo ortaya çıktı. İlk öğününü öğlen 12.00'den sonra tüketen kişilerin, ilk öğününü 07.00-08.00 arasında yiyenlere kıyasla kalp ve damar hastalıkları nedeniyle hayatını kaybetme riskinin yüzde 46 daha yüksek olduğu görüldü. Araştırmacıların modellemesine göre, 50 yaşındaki bir kişi açısından ilk öğünün daha geç saatlere kayması, ortalama yaşam beklentisinin 2,46 yıl daha kısa olmasıyla ilişkiliydi. Akşam yemeğinde ise sonuçlar değişti Araştırmanın son öğün saatlerine ilişkin sonuçları ise ilk öğünden farklı bir tablo ortaya koydu. Son öğününü 19.00-20.00 arasında tüketenlerle karşılaştırıldığında, 19.00'dan önce son öğününü yiyenlerin herhangi bir nedenden ölüm riskinin yüzde 13 daha yüksek olduğu görüldü. Gece yarısından sonra yemek yiyenlerde ise bu oran yüzde 27'ye çıktı. Araştırmanın modellemesinde en düşük risk yaklaşık 20.00 civarında görüldü. Ancak araştırmanın kıdemli yazarı, Huazhong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden Zhilei Shan, bu sonucun 19.00-20.00 saatlerinin herkes için ideal akşam yemeği saati olduğu anlamına gelmediğini belirtti. Shan'a göre çok geç saatlerde yemek yemek vücudun biyolojik ritmi ve metabolizmasıyla uyumsuzluk oluşturabilir. Yeme süresi tek başına belirleyici çıkmadı Araştırmacılar, gün içerisinde yemek yenilen toplam süreyi de inceledi. Ancak ilk öğünün saati dikkate alındığında, yeme penceresinin uzunluğu ile ölüm riski arasında tüm katılımcılar açısından tutarlı bir ilişki bulunmadı. Araştırmacılar, öğün saatlerinin vücudun biyolojik ritmi açısından önemli sinyaller taşıdığını belirtiyor. Günün daha geç saatlerinde ilk öğünün tüketilmesi veya gece geç saatlerde yemek yenmesi; yağ ve glikoz metabolizmasında değişiklikler gibi bazı metabolik süreçlerle ilişkili olabilir. Geç yemek yemek kötü sağlık durumunun sonucu olabilir Araştırmacılar önemli bir başka noktaya da dikkat çekti: Geç yemek yemek, sağlık sorunlarının nedeni değil sonucu da olabilir. Örneğin düzensiz uyku, vardiyalı çalışma, mevcut hastalıklar veya sosyoekonomik koşullar kişinin öğünlerini daha geç saatlere kaydırmasına neden olabilir. Daha önce yaşlı yetişkinler üzerinde yapılan araştırmalarda da sağlık sorunları arttıkça kahvaltı saatinin daha geçe kaydığı görülmüştü.