ABD'de kullanım ömrünü tamamlayan 714 eski New York metro vagonu, hurdaya ayrılmak yerine Delaware açıklarında Atlantik Okyanusu'nun derinliklerine batırılarak devasa bir yapay resife dönüştürüldü. Zamanla vagonların çelik gövdelerinin midyeler ve süngerlerle kaplandığı, bu durumun çevredeki doğal tabana kıyasla balıklar için 400 kat daha fazla besin kaynağı sağladığı tespit edildi.

Aradan geçen yılların ardından vagonların bulunduğu alan bambaşka bir görünüme kavuştu. Başlangıçta büyük ölçüde kumlu olan deniz tabanında, vagonların sağladığı sert yüzey sayesinde midyelerden süngerlere ve balıklara kadar çok sayıda canlı için yeni bir yaşam alanı oluştu. Proje 2001 yılında başladı. New York'un artık kullanılmayan ve kırmızı renkleri nedeniyle 'Redbird' olarak bilinen metro vagonları, yapay resif oluşturulması amacıyla Delaware'e gönderildi.

Denize bırakılmadan önce vagonlardan çevre açısından sorun oluşturabilecek parçalar çıkarıldı. Hazırlanan çelik gövdeler daha sonra kıyıdan yaklaşık 26 kilometre açıkta, yaklaşık 24 metre derinliğindeki deniz tabanına indirildi. Vagonların yerleştirildiği alan zamanla Redbird Reef adıyla anılmaya başladı. Yaklaşık 3,4 kilometrekarelik alanı kaplayan yapay resifte metro vagonlarının yanı sıra emekliye ayrılmış gemiler ve farklı büyük yapılar da bulunuyor. Bölgedeki deniz tabanının büyük ölçüde kumdan oluşması, bazı canlıların tutunabileceği sabit yüzeylerin sınırlı olması anlamına geliyordu. Metro vagonlarının çelik gövdeleri ise bu durumu değiştirdi.

Zamanla vagonların iç ve dış yüzeyleri midyeler, süngerler, kabuklular ve diğer omurgasız canlılarla kaplandı. Bu canlıların çoğalması, onları besin olarak kullanan balıkları da bölgeye çekti. Böylece eski metro vagonları dev birer su altı barınağına dönüştü. Delaware'in resmi yapay resif programı bugün Redbird Reef'i bölgenin en bilinen yapay resif alanlarından biri olarak gösteriyor. Alan balıklar için yaşam ortamı sağlamasının yanı sıra balıkçılık ve dalış amacıyla da kullanılıyor.

Projenin en dikkat çekici sonuçlarından biri yapılan yeni ölçümlerde ortaya çıktı. Delaware izleme verilerine göre vagonların oluşturduğu sert yüzeylerde, çevredeki doğal kumlu deniz tabanına kıyasla metrekare başına balıklar için yaklaşık 400 kat daha fazla besin bulundu.

Bunun temel nedeni vagonların deniz canlılarına tutunabilecekleri geniş ve sabit yüzeyler sağlaması. Midyeler ve diğer omurgasızlar vagonları kapladıkça, bunlarla beslenen daha büyük canlılar da bölgeye gelmeye başladı.

Üstelik proje 714 vagonla sınırlı kalmadı. Delaware'in yapay resif sistemine son 20 yılı aşkın sürede New York'tan 1.350'den fazla eski metro vagonu yerleştirildi. Böylece bir zamanlar şehrin altında yolcu taşıyan vagonların bir bölümü, kullanım ömürlerinin sonunda Atlantik'in altında deniz canlıları için yeni yaşam alanlarına dönüştü.