İngiltere’deki araştırmacılar, erkek meyve sineğinin beynindeki tüm sinir ağı bağlantılarını haritalandırmayı başardı. Biyoloji dünyasında adeta yeni bir teleskobun icadı olarak görülen bu gelişme; otizm ve şizofreni gibi psikiyatrik rahatsızlıkların yanı sıra geleceğin yapay zekâ teknolojilerine de yön vermeye hazırlanıyor.

Cambridge Üniversitesi ile Tıbbi Araştırma Konseyi Moleküler Biyoloji Laboratuvarı bilim insanları, sinir bilimi (nöroloji) tarihinde devrim niteliğinde bir başarıya imza attı. Araştırmacılar, erkek meyve sineğinin beyninde bulunan yaklaşık 124 milyon sinir hücresi bağlantısını tek tek inceleyerek eksiksiz bir nörolojik harita çıkardı. İki yıl önce yayımlanan dişi sinek beyni haritası ile birleştirilen bu çalışma, canlıların beyin kablolaması ile davranışları arasındaki ilişkiyi ilk kez bu derece somut bir şekilde ortaya koydu.

%5’lik Küçük Devre Farkı, Büyük Davranış Değişiklikleri Yaratıyor İncelemeler, dişi ve erkek meyve sineklerinin beyin hücrelerinin ? oranında tamamen özdeş olduğunu gösteriyor. Ancak biyolojik mucize, geriye kalan yalnızca %5'lik dilimde gizli. İki temel gen tarafından yönetilen bu küçük fark, canlıların davranış modellerini baştan sona değiştiriyor. Erkek sineğin çiftleşme döneminde dişiyi takip etmesini sağlayan görme mekanizmaları, rakiplerine karşı sergilediği agresif tavırlar ve kanatlarını titreterek ürettiği çiftleşme melodileri, işte bu %5'lik beyin devresi farkından kaynaklanıyor. Bilim insanları, genlerin beyin yapısını ve canlı hareketlerini nasıl şekillendirdiğini fiziksel boyutta ilk kez bu kadar net gözlemleme imkânı buldu.

Otizm ve Şizofreni Araştırmalarında Yeni Bir Sayfa Araştırma ekibi, bu çalışmanın amacının insanlardaki kadın-erkek davranış farklılıklarını açıklamak olmadığını, insan beyninin çok daha karmaşık bir yapıya sahip olduğunu vurguluyor.

Ancak elde edilen en büyük kazanım; genetik farklılıkların, beynin "kablolama" sistemini ve buna bağlı davranış kalıplarını nasıl şekillendirdiğinin temel prensiplerini çözmek oldu. Bu mekanizmanın anlaşılması; insanlarda genetik faktörlerle doğrudan ilişkili olan otizm spektrum bozukluğu ve şizofreni gibi nörogelişimsel ile psikiyatrik hastalıkların kökenlerine ışık tutacak.

Süper Bilgisayarlardan Daha Verimli: Yapay Zekâya Biyolojik İlham Yalnızca bir iğne başı büyüklüğünde olan sinek beyni, günümüzün devasa güç tüketen süper bilgisayarlarından çok daha yüksek bir enerji verimliliğiyle çalışıyor. Canlı beyninin minimum enerjiyle maksimum problem çözme kapasitesine nasıl ulaştığının çözülmesi, teknoloji dünyasında da heyecan yarattı. Uzmanlar, bu nörolojik haritanın biyolojiden esinlenen yeni nesil yapay zekâ algoritmaları ve çok daha verimli işlemci mimarilerinin geliştirilmesinde kilit rol oynayacağını belirtiyor. Genlerden başlayıp beyin devrelerine ve davranışlara uzanan bu yeni yol haritasının, hem tıp hem de bilişim dünyasında yeni bir dönemin kapısını aralaması bekleniyor.