Orta Doğu’daki savaş ve jeopolitik gerilim enerji piyasalarını sarsarken gözler dünyanın petrol zengini ülkelerine çevrildi. Küresel rezerv sıralamasında zirvenin sahibi birçok kişinin tahmin ettiği gibi Suudi Arabistan veya Rusya değil. Dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervine sahip ülkesi Venezuela olurken İran da listenin en üst sıralarında yer alıyor.

ABD-İsrail ile İran arasında tırmanan savaşın enerji piyasalarına etkisi petrolün küresel ekonomideki stratejik önemini bir kez daha gözler önüne serdi. Petrol fiyatlarındaki hareketlilik sürerken dünyanın yer altında bulunan devasa petrol rezervlerinin hangi ülkelerin elinde olduğu da merak konusu oldu. Ortaya çıkan tablo ise ezberleri bozuyor.

ZİRVEDE NE SUUDİ ARABİSTAN NE DE RUSYA VAR! Petrol denildiğinde akla ilk gelen ülkelerin başında Suudi Arabistan ve Rusya bulunuyor. Ancak kanıtlanmış petrol rezervleri açısından bakıldığında listenin zirvesinde iki ülke de yer almıyor. Dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervine sahip ülkesi Venezuela. Venezuela'nın kanıtlanmış ham petrol rezervinin 300 milyar varilin üzerinde olduğu hesaplanıyor. Bu devasa miktar, Güney Amerika ülkesini petrol rezervleri açısından dünyanın bir numarası haline getiriyor.

SUUDİ ARABİSTAN'I BİLE GERİDE BIRAKTI Listenin üst sıralarında Venezuela'nın ardından Suudi Arabistan ve İran gibi petrol devleri bulunuyor. Küresel kaynaklarda kullanılan veri seti ve petrol tanımına göre sıralamalarda küçük farklılıklar görülebilse de Venezuela'nın dünya rezervlerindeki liderliği değişmiyor. Suudi Arabistan ise yaklaşık 267 milyar varillik kanıtlanmış rezerviyle dünyanın en büyük petrol güçlerinden biri olmayı sürdürüyor.

İRAN DA PETROL DEVLERİ ARASINDA Son savaş nedeniyle dünya enerji piyasalarının merkezine yerleşen İran da dünyanın en büyük petrol rezervlerinden birine sahip. İran'ın kanıtlanmış petrol rezervlerinin 200 milyar varilin üzerinde olduğu hesaplanıyor. Bu durum İran'ın Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndaki stratejik konumuyla birleştiğinde Tahran'ı küresel enerji denkleminde kritik ülkelerden biri haline getiriyor.

RUSYA ÜRETİMDE DEV, REZERVDE ZİRVENİN GERİSİNDE Listenin en dikkat çekici sonuçlarından biri de Rusya. Moskova yönetimi dünyanın en büyük petrol üreticileri ve ihracatçıları arasında bulunmasına rağmen kanıtlanmış rezerv büyüklüğünde Venezuela ve bazı Orta Doğu ülkelerinin gerisinde kalıyor. Burada petrol üretimi ile petrol rezervinin aynı anlama gelmediğini belirtmek gerekiyor. Bir ülkenin günlük olarak çok yüksek miktarda petrol üretmesi, yer altında en fazla kanıtlanmış rezerve sahip ülke olduğu anlamına gelmiyor.

DÜNYANIN PETROL KRALLARI Güncel uluslararası enerji verilerinde kullanılan metodolojiye göre rakamlar değişebilmekle birlikte dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerinin önemli bölümü şu ülkelerde bulunuyor:

PETROLÜN AĞIRLIK MERKEZİ DEĞİŞMİYOR Tablo, küresel enerji siyasetinin neden Venezuela'dan Basra Körfezi'ne kadar uzanan geniş bir coğrafyada yoğunlaştığını da ortaya koyuyor. Özellikle İran, Suudi Arabistan, Irak, BAE ve Kuveyt'in sahip olduğu rezervler düşünüldüğünde Orta Doğu'nun dünya enerji güvenliğindeki ağırlığı çok daha net görülüyor.

Venezuela ise sahip olduğu olağanüstü rezerv miktarıyla “petrol krallığı” yarışında dünyanın zirvesindeki ülke olmayı sürdürüyor. 1. Venezuela – 300 milyar varilin üzerinde 2. Suudi Arabistan – yaklaşık 267 milyar varil 3. İran – 200 milyar varilin üzerinde 4. Kanada – yaklaşık 160 milyar varil 5. Irak – yaklaşık 145 milyar varil 6. Birleşik Arap Emirlikleri – 100 milyar varilin üzerinde 7. Kuveyt – yaklaşık 100 milyar varil 8. Rusya – yaklaşık 80 milyar varil 9. Libya – yaklaşık 48 milyar varil 10. ABD – kullanılan rezerv tanımına ve veri setine göre üst sıralarda yer alan üretici ülkelerden biri