İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) yürüttüğü hızlı tarama çalışması, kentteki yapı stokunun deprem karşısındaki riskini bir kez daha ortaya koydu. İncelenen yaklaşık 40 bin binanın 18 bin 800’ü “yüksek” veya “çok yüksek riskli” kategorisinde değerlendirildi. Riskli yapıların en yoğun olduğu ilçeler ise Avcılar ve Zeytinburnu olarak öne çıktı. Veriler, İstanbul’daki yapıların önemli bir bölümünün olası bir deprem karşısında ciddi risk taşıdığını gösterdi.

Temmuz 2020 ile Temmuz 2026 arasında vatandaşların başvurusu üzerine yaklaşık 40 bin binada hızlı tarama yapıldı. Açıklanan verilere göre binaların 10 bin 432’si “yüksek”, 8 bin 368’i ise “çok yüksek riskli” kategorisinde yer aldı. Böylece incelenen yapıların yaklaşık yarısında ciddi risk tespit edildi. Riskli yapıların büyük bölümünün 1999’dan önce inşa edildiği belirtildi.

En riskli iki ilçe: Avcılar ve Zeytinburnu İlçelere göre yapılan değerlendirmede Avcılar ve Zeytinburnu ilk sıralarda yer aldı. Açıklanan dağılıma göre riskli binaların oranı Avcılar’da yüzde 19,07, Zeytinburnu’nda ise yüzde 14,59 olarak kaydedildi.

Bu iki ilçeyi şu bölgeler takip etti: Bağcılar: yüzde 8,34 Küçükçekmece: yüzde 7,80 Fatih: yüzde 5,65 Esenyurt: yüzde 5,03 Bahçelievler: yüzde 3,79 Silivri: yüzde 3,40 Bakırköy: yüzde 3,27 Veriler, İstanbul’da özellikle eski yapı stokunun yoğun olduğu ilçelerde kentsel dönüşüm çalışmalarının hızlandırılması gerektiğini gösterdi.

2 bin 330 bina yıkıldı İBB’nin hızlı tarama çalışması kapsamında şimdiye kadar 142 bin binanın ziyaret edildiği ve 173 bin 189 başvuru alındığı bildirildi. Öncelikli olarak değerlendirilen yapılardan 2 bin 330’u, toplam 22 bin 527 bağımsız bölümle birlikte yıkıldı. Ayrıca 612 bina hakkında resmî işlem başlatıldı.

Hızlı tarama kesin rapor anlamına gelmiyor İBB’nin çalışmasının bir “hızlı tarama” faaliyeti olduğu, sonuçların tek başına mevzuattaki kesin “riskli yapı tespiti” yerine geçmediği unutulmamalı. Bir binanın hukuki ve teknik açıdan riskli yapı olarak belirlenebilmesi için yetkili kurumlarca ayrıntılı inceleme yapılması gerekiyor.

Ayrıca açıklanan sonuçlar, vatandaşların başvurusuyla incelenen binalara dayanıyor; bu nedenle oranların İstanbul’daki bütün yapı stokunu doğrudan temsil ettiği şeklinde değerlendirilmemesi gerekiyor. Buna rağmen ortaya çıkan tablo, muhtemel İstanbul depremine karşı vakit kaybetmeden tedbir alınmasının hayati önem taşıdığını gösteriyor.