Akciğer sağlığını korumak yalnızca sigaradan uzak durmakla sınırlı değil. Düzenli egzersiz, sağlıklı kilo ve dengeli beslenme de solunum sisteminin uzun vadede desteklenmesinde önemli rol oynuyor.

Akciğer sağlığını korumak yalnızca sigaradan uzak durmakla sınırlı değil. Düzenli egzersiz, sağlıklı kilo ve dengeli beslenme de solunum sisteminin uzun vadede desteklenmesinde önemli rol oynuyor.

Araştırmalar, sebze ve meyve ağırlıklı beslenme düzeninin yaşa bağlı akciğer fonksiyonu kaybının daha yavaş ilerlemesiyle ilişkili olabileceğini gösteriyor. Bu noktada özellikle turpgiller ailesinin dikkat çeken üyelerinden brokoli öne çıkıyor. Brokoli; C vitamini, lif ve çeşitli antioksidan bileşenlerin yanı sıra sulforafan adı verilen doğal bir bitki bileşiği içeriyor. Sulforafan üzerinde yapılan laboratuvar çalışmalarında bu bileşiğin hücrelerin oksidatif strese karşı savunma mekanizmaları ve inflamasyon süreçleri üzerindeki etkileri araştırılıyor. Özellikle brokoli filizlerinde daha yoğun bulunan sulforafan nedeniyle brokoli, akciğer sağlığı üzerine yapılan bazı bilimsel araştırmalarda da incelendi.

Ancak önemli bir ayrıntı bulunuyor: Brokoli veya sulforafanın KOAH, astım ya da başka bir akciğer hastalığını tedavi ettiği kanıtlanmış değil. KOAH'lı kişiler üzerinde gerçekleştirilen kontrollü bir çalışmada ağızdan verilen sulforafanın beklenen biyolojik etkiyi sağlamadığı da görüldü. Akciğer fonksiyonları yaşla birlikte doğal olarak değişebiliyor. Uzun yıllar süren bir araştırmada bitkisel besinlerden zengin ve besin kalitesi yüksek bir beslenme düzeninin, yaşa bağlı akciğer fonksiyonu kaybının daha yavaş olmasıyla ilişkili olduğu bildirildi. Bu nedenle yalnızca brokoliye odaklanmak yerine sebze, meyve, tam tahıl ve kaliteli protein kaynaklarının yer aldığı dengeli bir beslenme düzeni oluşturmak önem taşıyor. American Lung Association da akciğer sağlığını desteklemek için sebze ve meyvelerden zengin, dengeli bir beslenme modeline dikkat çekiyor. Brokoli haşlama, buharda pişirme veya yemeklerin yanında garnitür şeklinde tüketilebilir. Uzun süre ve yüksek sıcaklıkta pişirmek yerine kısa süreli buharda pişirme tercih edilebilir. Brokolinin yanında lahana, karnabahar, roka ve Brüksel lahanası gibi diğer turpgiller de sağlıklı beslenmenin bir parçası olarak sofraya eklenebilir.

Ancak hiçbir sebze tek başına akciğerleri "temizlemez" veya mevcut bir akciğer hastalığını ortadan kaldırmaz. Özellikle uzun süren öksürük, nefes darlığı, hırıltı veya göğüs ağrısı gibi şikâyetlerde besinlere güvenmek yerine hekime başvurmak gerekiyor. Kısacası brokoli bir ilaç değil; ancak sebze ve meyveden zengin bir beslenme düzeninin parçası olarak 40 yaşından sonra da akciğer sağlığını destekleyen iyi seçeneklerden biri olabilir. ARAŞTIRMALAR NE DİYOR? Brokoli ve brokolinin içinde bolca bulunan sülforafan (sulforaphane) maddesinin akciğer sağlığı üzerindeki olumlu etkilerine odaklanan birçok üniversite ve araştırma enstitüsü çalışmaları mevcut. 1. Johns Hopkins Üniversitesi (ABD) Brokolide bulunan sülforafan maddesinin, akciğerlerdeki Nrf2 adı verilen koruyucu bir geni uyardığını tespit ettiler. Bu gen aktifleştiğinde, sigara ve hava kirliliği nedeniyle akciğerde biriken zararlı bakterilerin temizlenmesini sağlayan bağışıklık hücrelerinin (makrofajlar) çalışma kapasitesini ciddi oranda artırıyor. 2. Francis Crick Enstitüsü ve Imperial College London (İngiltere) Brokoli ve karnabahar gibi sebzelerde bulunan doğal bileşiklerin, akciğerdeki damar duvarı bariyerlerini koruyan AHR (Aryl Hydrocarbon Receptor) proteinini aktifleştirdiğini gösterdiler. Bu durum, grip ve benzeri virüslerin akciğer dokusuna zarar verip sıvı/kan sızdırmasını engellemeye yardımcı oluyor. 3. UCLA (Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles - ABD) Brokoli filizi tüketen katılımcıların üst solunum yollarındaki antioksidan enzim seviyelerinde (GSTP1 ve NQO1 gibi) iki ila üç kat artış gözlemlendi. Araştırmacılar, bunun hava kirliliği, sigara dumanı ve alerjenlerin akciğerde yarattığı serbest radikal hasarına karşı koruyucu bir kalkan oluşturduğunu açıkladı. 4. Roswell Park Kanser Enstitüsü ve Minnesota Üniversitesi (ABD) Sigarayı bırakmış bireyler üzerinde yapılan klinik araştırmalarda, brokoliden elde edilen sülforafan takviyesinin akciğer dokusundaki tümörleşme/hücre çoğalma göstergesi olan Ki-67 indeksini belirgin şekilde düşürdüğü ve kanser riskine karşı koruyucu potansiyel taşıdığı saptandı.