Saç bitinin en sık görülen belirtisi saçlı deride kaşıntıdır. Bununla birlikte özellikle ilk kez bitlenen kişilerde kaşıntı hemen ortaya çıkmayabilir.
Saçlı deride gıdıklanma veya hareket hissi, kaşımaya bağlı küçük yaralar ve huzursuzluk da görülebilir. İlk kez bitlenen bir kişide kaşıntının ortaya çıkması haftalar sürebilir. Bitten şüphelenildiğinde özellikle kulak arkası ve ense bölgesi dikkatle kontrol edilmelidir. Sadece kepek görülmesi bit olduğu anlamına gelmez. Kepek, saç spreyi kalıntısı veya başka parçacıklar sirkeyle karıştırılabilir.
Tanıda en güvenilir bulgu saç üzerinde canlı bit veya hareket eden nimf görülmesidir. İnce dişli bit tarağı bu kontrolde yardımcı olabilir. Öncelikle panik yapılmamalıdır. Aktif bitlenme saptandığında eczanelerde bulunan bit tedavisine yönelik ürünler veya doktor tarafından önerilen reçeteli tedaviler kullanılabilir.
Burada önemli olan ürünün prospektüsündeki kullanım talimatlarına tam olarak uyulmasıdır.
Kullanılan ürünün yumurtaları da etkileyip etkilemediğine göre ikinci uygulamaya ihtiyaç duyulabilir. Bazı tedavilerde, ilk uygulamadan yaklaşık bir hafta sonra tekrarlama önerilir. Tedavinin ardından saçın ince dişli bit tarağıyla düzenli olarak kontrol edilmesi ve saç tellerine yapışmış sirkelerin uzaklaştırılması da önemlidir.
İlk uygulamadan sonra birkaç saat içinde hâlâ yavaş hareket eden bitlerin görülmesi, ilacın hemen etkisiz olduğu anlamına gelmeyebilir. Ancak bitler tedavi öncesindeki kadar canlı ve hareketliyse veya tedavi sonrasında canlı bit görülmeye devam ediyorsa, aynı ürünü gelişigüzel tekrar tekrar kullanmak yerine sağlık profesyoneline danışılmalıdır.
Evde ne gibi önlemler almak gerekir?
Çocukta bit tespit edildiğinde yalnızca çocuğun saçına bakmak yeterli değildir. Evde yaşayan kişiler ve yakın temaslılar da kontrol edilmelidir. CDC, bit saptanan kişilerle birlikte ev halkının da belirli aralıklarla kontrol edilmesini ve canlı bit bulunan kişilerin aynı dönemde tedavi edilmesini öneriyor.
Tedavi sırasında son iki gün içerisinde kullanılan çarşaf, havlu, kıyafet ve benzeri eşyaların uygun şekilde yıkanması ve yüksek ısıda kurutulması öneriliyor. Tarak ve fırçalar da sıcak suda bekletilebilir. Ancak evin tamamını ilaçlamak veya yoğun kimyasal temizleyiciler kullanmak gerekli değildir.
Bit, insan saçından uzak kaldığında uzun süre yaşayamaz ve mobilya ya da halı üzerinden bulaşma riski saçtan saça doğrudan temasa göre oldukça düşüktür.
Korunmanın en etkili yolu yakın teması azaltmaktır.
Okul döneminde çocuklara özellikle baş başa temasın azaltılması, tarak, fırça, havlu, şapka, toka ve saç aksesuarlarının paylaşılmaması öğretilmelidir. Ancak çocukları sosyal temastan tamamen uzaklaştırmak veya sürekli saçlarını kontrol ederek kaygı yaratmak doğru değildir. Amaç korkutmak değil, basit önlemleri alışkanlık haline getirmektir.
Ailelerin yaptığı önemli hatalardan biri de bit görülmeden koruyucu amaçla ilaçlı ürünleri kullanmak veya bit şüphesi nedeniyle tedaviyi gereğinden fazla tekrarlamaktır.
Bit ilaçları doğru doz ve sıklıkta kullanılmalıdır; farklı bit ilaçlarının aynı anda uygulanması ya da önerilenden daha fazla miktarda kullanılması zararlı olabilir.
Bitlenen çocuk okuldan uzaklaştırılmalı mı?
Bit tespit edilmesi çocuğun okuldan uzun süre uzak kalmasını gerektiren bir durum değildir. CDC, uygun tedaviye başlandıktan sonra çocuğun okula dönebileceğini ve yalnızca saçta sirke bulunmasının tek başına okuldan uzaklaştırma nedeni olmaması gerektiğini belirtiyor.
Önemli olan vakayı saklamak değil, hızlı fark edip doğru şekilde tedavi etmektir. Ailelerin ve okulun iş birliği içinde hareket etmesi, bulaş zincirinin kontrol altına alınmasına yardımcı olur. Saç biti çocuklarda sık karşılaşılabilen ve doğru uygulamayla tedavi edilebilen bir durumdur. Bu nedenle çocuğun arkadaşları tarafından dışlanmasına veya kendisini "kirli" hissetmesine neden olacak ifadelerden kaçınılmalıdır. Ebeveynlerin yapması gereken, çocuğu suçlamak yerine saçını doğru şekilde kontrol etmek, canlı bit saptanırsa uygun tedaviyi uygulamak ve yakın temaslıları kontrol etmektir.