Uganda’nın başkenti Kampala’da, Savunma Kuvvetleri Komutanı General Muhoozi Kainerugaba’nın öncülüğünde Türkiye Büyükelçiliği önünde yüzlerce kişinin katıldığı skandal bir protesto gösterisi düzenlendi. Türkiye'de yaşayan Ugandalı muhalif Fred Lumbuye’nin ülkesine iade edilmesini talep eden göstericiler, iki ülke arasındaki aylardır tırmanan diplomatik krizi doruk noktasına taşıdı. Türk vatandaşlarına ülkeyi terk etme çağrısında bulunan ve Türkiye'ye yönelik tehditleriyle tanınan generalin arkasındaki dev protesto, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Uganda’nın başkenti Kampala’da Türkiye Büyükelçiliği önünde yüzlerce kişinin katıldığı protesto düzenlendi. Göstericiler, yıllardır Türkiye’de yaşayan Ugandalı muhalif Fred Lumbuye’nin ülkesine iade edilmesini istedi. Protesto, Uganda ile Türkiye arasında aylardır devam eden diplomatik gerilimi yeniden tırmandırdı. Protestoyu, Uganda Savunma Kuvvetleri (UPDF) Komutanı General Muhoozi Kainerugaba’nın başkanlığını yaptığı Uganda Vatanseverler Birliği (PLU) organize etti. Kainerugaba, 9 Eylül’de yaptığı açıklamayla 18 Eylül’de Türkiye Büyükelçiliği önünde geniş katılımlı bir gösteri düzenlenmesi talimatını vermiş, organizasyonu PLU Genel Sekreteri Fadil Twalla’ya bırakmıştı. Türkiye’nin Kampala Büyükelçiliği ise protesto öncesinde 17 Eylül’de bir duyuru yayımlayarak, gösteri nedeniyle 18 Eylül’de hizmet veremeyeceğini bildirmişti.

Göstericilerin temel talebi, Uganda yönetiminin uzun süredir peşinde olduğu Fred Lumbuye’nin ülkesine iade edilmesi oldu. Ugandalı siyasi yorumcu ve hükümet eleştirmeni Lumbuye, yıllardır Türkiye’de yaşıyor. Uganda siyaseti üzerine yaptığı yorumlar sosyal medyada binlerce kişi tarafından takip ediliyor. YouTube’daki kanalının 146 binden fazla abonesi bulunuyor. Ugandalı yetkililer ve PLU, Lumbuye’yi hükümete karşı propaganda yapmak, kışkırtıcı faaliyetlerde bulunmak ve siber suçlarla bağlantılı olmakla suçluyor. Ancak Lumbuye’nin kendisinden protestoya ilişkin bir açıklama alınamadı. AP de suçlamaların Uganda tarafının iddiaları olduğunu ve Lumbuye’ye ulaşılamadığını bildirdi.

Protestoda konuşan PLU Genel Sekreteri Fadil Twalla, Türkiye’ye karşı değil, Uganda yönetiminin Lumbuye konusunda Ankara’nın tutumuna yönelik tepki göstermek amacıyla toplandıklarını söyledi. Twalla, “Burada Türk halkının düşmanı olarak değil, derin hayal kırıklığı bulunan Uganda vatanseverleri olarak toplandık. Lumbuye Türkiye’de yaşıyor. Bu ülkeyi, ulusal liderimize saldırmak için kullanmaya devam ediyor.” ifadelerini kullandı. Twalla ayrıca Türkiye’den Lumbuye’nin iade edilmesini istedi. PLU yetkilisi, taleplerine yanıt verilmemesi halinde daha büyük bir gösteri düzenlenebileceği mesajını da verdi. Protestonun arkasındaki isim ise Uganda Devlet Başkanı Yoweri Museveni’nin oğlu ve ülkenin Savunma Kuvvetleri Komutanı General Muhoozi Kainerugaba.

Kainerugaba, aylardır Türkiye’yi hedef alan açıklamalar yapıyor. Lumbuye meselesi, iki ülke arasındaki gerilimin başlıca başlıklarından biri haline gelirken general Türkiye’ye yönelik ekonomik ve diplomatik tehditlerde de bulundu. Nisan ayında Kainerugaba, Türkiye’den Uganda’nın Somali’deki askeri faaliyetleri nedeniyle 1 milyar dolar talep etmişti. Ayrıca Türkiye’den kendisine “ülkedeki en güzel kadın”ın eş olarak verilmesini istemişti. Aynı dönemde talepleri karşılanmadığı takdirde diplomatik ilişkilerin kesilmesi ve Kampala’daki Türk Büyükelçiliği’nin kapatılması yönünde tehditte bulunmuştu. Gerilim eylül ayında daha da büyüdü. Kainerugaba 9 Eylül’de Türkiye ile Uganda’daki Türk çıkarları arasındaki bağları kestiğini duyurdu ve Türk vatandaşlarının ülkeyi terk etmesini istedi. Aynı açıklamalarında 18 Eylül’de Türkiye Büyükelçiliği önünde “tam güç” bir protesto düzenleneceğini açıkladı. Kainerugaba’nın Türkiye ile yaşadığı gerilim, generalin sosyal medyadaki tartışmalı çıkışlarının son örneği olarak değerlendirildi.