Letonya, tekerlekli obüs tedarikinde Çek üretimi Morana sistemini seçti. İsveç üretimi Archer için yürütülen sürecin ardından alınan kararda, daha uygun fiyat, daha kısa teslimat süresi ve yerel sanayinin katılımı etkili oldu.

Topçu kapasitesini güçlendirmeyi hedefleyen Letonya, bütçe ve teslimat takvimini değerlendirerek Excalibur Army tarafından üretilen 155 mm’lik Morana obüslerinin tedarikine karar verdi.

Letonya Savunma Bakanlığı, tercihin silahlı kuvvetlerin ihtiyaçları ile mevcut savunma planları doğrultusunda yapıldığını açıkladı.

Tedarik süreci, Mayıs 2024’te 155 mm’lik taktik tekerlekli araca monteli obüs sistemleri için başlatılan pazar araştırmasına dayanıyor. Tekliflerin incelenmesinin ardından İsveç merkezli BAE Systems Bofors ile Archer, Çek şirketi Excalibur Army ile de Morana için görüşmeler yürütüldü.

Letonya, Haziran 2025’te İsveç ile imzaladığı niyet mektubuyla Archer sistemine ilişkin sözleşme müzakerelerine başlama taahhüdünde bulundu.

Ancak sonraki değerlendirmelerde, sistemin gerektirdiği mali kaynaklar ve görece uzun teslimat süreleri nedeniyle bu seçeneğin mevcut bütçe ve onaylanmış savunma planları kapsamında hayata geçirilemeyeceği sonucuna varıldı.

Bakanlığın değerlendirmesine göre Excalibur Army, operasyonel açıdan eşdeğer kabul edilen Morana için fiyat ve teslimat bakımından daha avantajlı koşullar sundu. Bu teklifin, Letonya’nın hedeflediği topçu kabiliyetine daha kısa sürede ulaşmasına olanak sağlayacağı belirtildi. Kararda yerel sanayinin rolü de etkili oldu. Letonyalı şirketlerin tedarik sürecine katılımının sözleşme kapsamında öngörülmesi, Morana teklifinin avantajları arasında gösterildi.

Letonya Savunma Bakanlığı, obüs tercihindeki değişikliğin İsveç ile savunma iş birliğini sona erdirmediğini vurguladı. İsveç’in stratejik savunma ortaklarından biri olmaya devam ettiğini belirten Bakanlık, Ocak 2026’da imzalanan savunma iş birliği yol haritasını hatırlattı.

Yol haritası; hava, deniz ve kara alanlarındaki ortak faaliyetleri, tatbikatları, savunma kabiliyetlerinin geliştirilmesini ve İsveç’in Letonya’daki NATO çokuluslu tugayına askeri katkısını kapsıyor.

İki ülke arasındaki savunma tedariki de diğer alanlarda sürüyor. Letonya Silahlı Kuvvetleri, Saab Dynamics’ten RBS 70 NG kısa menzilli hava savunma sistemleri sipariş ederken, Letonya Hava Kuvvetleri 2025’in sonlarında Saab üretimi Giraffe 1X hava sahası gözetleme radarını teslim aldı.