Türkiye’nin dört bir yanında, alışılmış doğal güzelliklerin ötesine geçen ve görüntüleriyle şaşırtan pek çok jeolojik oluşum bulunuyor. Kimi kırmızı kayalıklarıyla, kimi dev krater gölleriyle, kimi ise deniz kıyısındaki sıra dışı taş yapılarıyla dikkat çeken bu bölgeler, milyonlarca yıllık doğal süreçlerin ortaya çıkardığı eşsiz manzaralar sunuyor.

Üstelik bu manzaraların bazıları Kapadokya'ya benzeyen peribacalarıyla sınırlı değil. Van'dan Erzurum'a, Bitlis'ten Bartın'a ve Hatay'a kadar uzanan bu liste, Türkiye'nin farklı bölgelerinde saklı kalan sıra dışı doğal oluşumları bir araya getiriyor. İşte fotoğraflarını görenlerin bir kez daha baktığı 7 şaşırtıcı yer...

Kırmızı kayalıklarıyla başka bir ülkeyi andırıyor: Narman Peribacaları Erzurum'un Narman ilçesinde bulunan peribacaları, renkleri nedeniyle Türkiye'nin en sıra dışı doğal oluşumlarından biri olarak öne çıkıyor. Kırmızı ve turuncu tonların hakim olduğu vadiler, ilk bakışta farklı bir coğrafyada çekilmiş görüntü izlenimi veriyor.

"Kırmızı Periler Diyarı" olarak da anılan Narman Peribacaları'nın oluşumu milyonlarca yıl öncesine uzanıyor. Resmi kaynaklara göre yaklaşık 2,5-3 milyon yıl önce akarsuların taşıdığı malzemelerin zaman içinde aşınmasıyla şekillenen oluşumlarda bulunan demirin oksitlenmesi de kayalara kırmızı rengini veriyor. Narman'ın en dikkat çekici özelliklerinden biri de Kapadokya'daki peribacalarından farklı bir jeolojik yapıya sahip olması. Narman'daki oluşumlar tortul kayaçlardan meydana geliyor.

Kapadokya değil, Van! Peribacaları ve mağaralar aynı yerde Fotoğrafa ilk bakıldığında Kapadokya'yı çağrıştıran bir başka adres ise Van'ın Başkale ilçesindeki Yavuzlar Peribacaları. Yöre halkının "Vanadokya" adını verdiği alan, volkanik kayaçların uzun yıllar boyunca yağmur ve rüzgârın etkisiyle aşınması sonucunda oluşmuş.

Bölgenin sürprizi ise yalnızca peribacaları değil. Yavuzlar'da yağışların etkisiyle ortaya çıkan metrelerce uzunlukta tünel ve mağaralar da bulunuyor. Bu nedenle bölge, tek bir manzaradan çok daha fazlasını sunuyor.

Yeşilin ortasında yükseliyor: Şavşat Peribacaları Peribacaları denildiğinde akla genellikle kurak ve açık araziler geliyor. Artvin'in Şavşat ilçesindeki görüntü ise bu algıyı tamamen değiştiriyor. Şavşat Peribacaları, yemyeşil ormanların arasında yükselen kaya oluşumlarından meydana geliyor.

Bu oluşumlar heyelan sonucunda meydana geldi ve Karagöl Tabiat Parkı'na yürüme mesafesinde bulunuyor. Yeşil bitki örtüsü ile kaya oluşumlarının yan yana gelmesi, burayı listedeki diğer peribacalarından ayıran en önemli görüntü özelliklerinden biri.

Sönmüş bir volkanın içinde dev bir dünya: Nemrut Kalderası Bitlis'teki Nemrut Kalderası, Türkiye'nin en sıra dışı volkanik manzaralarından birini oluşturuyor. Devasa krater alanının içinde göller bulunması, bölgeye havadan bakıldığında ortaya oldukça farklı bir görüntü çıkarıyor. Nemrut Kalderası, 19 Ağustos 2026'da yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararıyla Türkiye'nin 53. milli parkı ilan edildi. Yaklaşık 4 bin 800 hektarlık alanı kapsayan milli park, jeolojik oluşumları ve doğal peyzajıyla dikkat çekiyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın doğa turizmi platformunda da Nemrut Kalderası'nın Türkiye'nin en büyük krater gölüne sahip olduğu ve kaldera içerisinde birden fazla göl bulunduğu belirtiliyor.

Deniz kıyısında kusursuz taş sütunlar: Güzelcehisar Bartın'ın Güzelcehisar kıyısında karşılaşılan görüntü ise doğanın geometrik şekiller oluşturabildiğinin dikkat çekici örneklerinden biri. Deniz kenarında yükselen bazalt sütunları, düzgün geometrileri nedeniyle insan yapımı bir yapı izlenimi verebiliyor.

Resmi kaynaklara göre Güzelcehisar Bazalt Sütunları Tabiat Anıtı'ndaki volkanik kayaçlar, volkanik aktivite sırasında lavların yavaş soğuması sonucunda oluşan çatlakların zamanla sütun biçimini almasıyla ortaya çıktı. Bazı sütunlarda beşgen geometriler açık şekilde görülebiliyor. Alan, 14 Ağustos 2017'de tabiat anıtı olarak ilan edildi.

Türkiye'de mağaranın içine değil, lavların geçmişine giriliyor: Hassa Hatay'ın Hassa ilçesindeki Lav Tüpü Mağaraları, listenin en sıra dışı noktalarından biri. Çünkü buradaki mağaraların oluşumunda doğrudan volkanik lavların hareketi rol oynuyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın verilerine göre Hassa Lav Tüpü Mağaraları Tabiat Anıtı 1.189 hektarlık bir alanı kapsıyor. Volkanik lavların zaman içerisinde soğuyarak oluşturduğu tüpler, bölgeye adını veriyor. Alan içerisinde irili ufaklı çok sayıda mağara bulunuyor. Bakanlık, 2019'da Hassa'daki lav tüpü mağaralarının tabiat anıtı olarak tescil edildiğini ve bilimsel araştırmalarda dokuz lav tüpü mağaranın incelendiğini açıklamıştı.

Suyun içinde orman var! Acarlar Longozu Listenin son sırasında ise kayalık ya da volkanik bir oluşum yerine tamamen farklı bir doğa manzarası var. Sakarya'daki Acarlar Longozu'nda göl ve orman aynı ekosistemin içinde buluşuyor. Acarlar Longozu, Karasu ve Kaynarca ilçeleri arasında yer alıyor. Resmi kaynaklarda yaklaşık 12 kilometre uzunluğunda ve 1-1,5 kilometre genişliğinde bir sulak alan olarak tanımlanıyor. Gölün yoğun bitki örtüsüyle kaplanması nedeniyle "subasar orman" yani longoz özelliği taşıyor.

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü de alanın orman ve sulak alan ekosistemlerinin iç içe geçmesi nedeniyle zengin bir flora ve faunaya sahip olduğunu belirtiyor.