Gök bilimciler; Güneş Sistemi’nin dışındaki bir gezegenden geldiği kesin olarak belirlenen ilk radyo sinyalini yakaladı. İşte, detaylar…

Uzaydan gelen radyo sinyalleri yıllardır gök bilimcilerin peşinde olduğu en dikkat çekici izlerden biri. Ancak bu kez farklı olan şey, sinyalin hangi gök cisminden geldiğinin net biçimde belirlenebilmesi oldu. Araştırmacılar, daha önce yıldızla gezegen arasında ayrım yapılamayan gözlemlerin aksine, sinyalin doğrudan Beta Pictoris b adlı dev gezegenden yayıldığını ortaya koydu.

Beta Pictoris sistemi Dünya’dan yaklaşık 63,4 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Sistemde bilinen üç gezegen var: Beta Pictoris b, c ve d. Güney Afrika’daki MeerKAT radyo teleskoplarıyla 2025 ve 2026’da yapılan dört ayrı gözlemde kısa aralıklarla tekrarlanan güçlü radyo patlamaları tespit edildi. Araştırmacılar, gökyüzündeki çok parlak kuasarları referans alarak sinyalin konumunu karşılaştırdı ve kaynağın yıldız değil, Beta Pictoris b olduğu sonucuna ulaştı.

Sinyalin kaynağı herhangi bir yapay iletişim değil. Bilim insanlarına göre radyo dalgaları, gezegenin atmosferi ile manyetik alanındaki yüklü parçacıkların etkileşiminden doğuyor. Benzer olaylar Dünya’da da kutup ışıklarının oluşmasına yol açıyor. Jüpiter’de de aynı mekanizmanın güçlü radyo sinyalleri ürettiği biliniyor.

Keşfin asıl önemi de burada ortaya çıkıyor. Radyo sinyalinin özellikleri sayesinde Beta Pictoris b’nin manyetik alanının gücü doğrudan hesaplanabildi. Araştırmacılar bunun, bir ötegezegenin manyetik alanının bu yöntemle ilk kez doğrudan ölçülmesi olduğunu belirtiyor. Sonuçlara göre gezegenin manyetik alanı Dünya’nınkinden binlerce kat daha güçlü olabilir.

Beta Pictoris b ilk kez 2008 yılında keşfedildi. Yaklaşık Jüpiter’in 10 katı kütleye sahip olan dev gezegenin kendi çevresindeki dönüşü de oldukça hızlı. Bir günü yalnızca 8 ila 9 saat sürüyor. Bilim insanları, bu hızlı dönüşün gezegendeki güçlü manyetik alanı ve radyo yayımını besleyen etkenlerden biri olabileceğini düşünüyor.

Araştırma ekibi şimdi aynı yöntemi başka dev ötegezegenlerde denemeye hazırlanıyor. Yakındaki beş yıldız sisteminde bulunan yedi büyük gezegenin benzer şekilde incelenebileceği belirtiliyor. Yeni nesil radyo teleskoplarının daha yüksek hassasiyete ulaşmasıyla bu tür sinyallerin çok daha sık yakalanabileceği öngörülüyor. Çalışma henüz hakemli bir bilimsel dergide yayımlanmadı. Bulgular şimdilik arXiv üzerinden bilim dünyasıyla paylaşıldı.