Kamu Denetçiliği Kurumu'na (KDK) yapılan bir başvuru, aynı şartlara sahip olmasına rağmen farklı tarihlerde emekli olan vatandaşlar arasında yüzde 30'u bulan devasa maaş farkları bulunduğunu gözler önüne serdi. SGK, aylıkların tahsis talebinde bulunulan tarihteki yürürlıkteki mevzuata göre hesaplandığını belirtirken, oluşan bu eşitsizliğin giderilmesi için mevcut sistemde herhangi bir çalışma bulunmadığını bildirdi. Konuyla ilgili incelemesini tamamlayan KDK ise mağduriyetlerin önlenmesi için acilen mevzuat değişikliği yapılması yönünde tavsiye kararı aldı.

Emekli aylıkları, kişinin hangi tarihte emekli olduğuna bağlı olarak değişebiliyor. Özellikle 2008 yılı ve sonrasında emekli aylıklarının hesaplanmasında yapılan yasal değişiklikler, enflasyon oranlarının yüksek veya dalgalı seyrettiği dönemlerde farklı tarihlerde emekli olan kişiler arasında önemli aylık farklarının ortaya çıkmasına neden olabiliyor.

Bu durum, emeklilik başvurusunu bir sonraki yıla bırakan ya da yaşam ve çalışma koşulları nedeniyle belirli bir tarihte emekli olmak zorunda kalan vatandaşların bağlanacak aylıklarının farklılaşmasına yol açabiliyor. Söz konusu durumun son örneklerinden biri 2025 yılında yaşandı. Yaşam ve çalışma koşulları nedeniyle 2025 yılında emekli olmak zorunda kaldığını belirten bir vatandaş, kendisine bağlanan emekli aylığında yaklaşık yüzde 30 oranında kayıp meydana geldiğini ifade etti.

Emekli aylığındaki farkın kendisini maddi ve manevi açıdan olumsuz etkilediğini belirten vatandaş, mağduriyetinin giderilmesi amacıyla Kamu Denetçiliği Kurumu'na (KDK) başvurdu. Başvurunun ardından konu KDK tarafından incelenirken, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) da görüşüne başvuruldu. SGK tarafından KDK'ye gönderilen açıklamada, emekli aylıklarının sigortalının tahsis talebinde bulunduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre hesaplandığı belirtildi.

SGK açıklamasında, “Aylık bağlama sistemlerinde yıllar itibariyle değişiklikler yapılmakla birlikte, sigortalılara, aylık talebinde bulundukları tarihte mevcut prim ödeme gün sayıları, prime esas kazançları ve yaşları gibi emekliliğe esas parametreleri dikkate alınmak suretiyle yürürlükte bulunan emeklilik sistemi kurallarına göre aylık bağlanmakta olduğu, sigortalının dönemler itibariyle geçen prim ödeme gün sayıları ve prime esas kazançları ile tahsis talep tarihlerinin bağlanacak aylığı belirlediği” ifade edildi.

Kurum ayrıca, aynı şartlara sahip sigortalıların emekli aylıkları arasında yalnızca tahsis talep tarihinden kaynaklanan farklılıkların giderilmesine yönelik herhangi bir çalışma bulunmadığını bildirdi. KDK'nin yaptığı incelemede ise dikkat çeken bir fark ortaya çıktı. Kurumun değerlendirmesinde, “2024 yılı Aralık ayında tahsis talebinde bulunan bir sigortalının 2025 yılı Ocak ayına ait yaşlılık aylığı ile aynı sigortalının 2025 yılı Ocak ayında tahsis talebinde bulunması halinde alacağı yaşlılık aylığı arasında yüzde 30 fark olduğu tespit edilmiştir” denildi.

Buna göre, diğer emeklilik koşulları aynı kalan bir sigortalının yalnızca tahsis talebinde bulunduğu tarihin değişmesi nedeniyle bağlanacak aylığında yaklaşık yüzde 30 oranında fark oluşabildiği ortaya konuldu. Kamu Denetçiliği Kurumu, incelemenin ardından konuya ilişkin tavsiye kararı aldı.

KDK, aynı koşullara sahip sigortalıların emekli aylıklarında yalnızca tahsis talep tarihinin değişmesi nedeniyle oluşan farkların oluşturduğu mağduriyetin giderilmesi amacıyla mevzuat değişikliği çalışması yapılmasını tavsiye etti. Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na mevzuat değişikliği yönünde çalışma başlatılması tavsiyesinde bulunuldu.

Kararla birlikte, farklı tarihlerde emekli olan ancak aynı koşullara sahip sigortalıların aylıkları arasında yalnızca emeklilik başvuru tarihinden kaynaklanan farkların azaltılmasına yönelik düzenleme yapılması gündeme geldi. SGK ise mevcut sistemde aylıkların, tahsis talep tarihi ve emekliliğe esas diğer parametreler dikkate alınarak yürürlükteki mevzuata göre hesaplandığını bildirdi.