Google, uzayda veri merkezi kurma hedefi kapsamında dört TPU çipini 1 Ekim’de yörüngeye göndermeye hazırlanıyor. İlk görevde işlemcilerin fırlatma koşullarına, radyasyona ve uzaydaki soğutma güçlüklerine karşı performansı ölçülecek.

Yapay zekanın yüksek enerji ihtiyacını uzayda güneş enerjisiyle karşılama fikri, Google’ın yeni uydu göreviyle test edilecek. Planet Labs ile geliştirilen prototip uydu, dört Tensor Processing Unit (TPU) çipini alçak Dünya yörüngesine taşıyacak. Deneyden elde edilecek veriler, şirketin yörüngede büyük ölçekli yapay zeka hesaplamaları yapma planının teknik açıdan değerlendirilmesinde kullanılacak.

Uydunun, SpaceX’in 1 Ekim’deki Transporter-18 ortak uydu taşıma görevi kapsamında Falcon 9 roketiyle fırlatılması planlanıyor.

Çiplerin dayanıklılık testi, yörüngeye ulaşmadan başlayacak. Yaklaşık 10 dakikalık roket yolculuğunda yoğun titreşimlerin ve yer çekiminin 10 katına ulaşan kuvvetlerin işlemciler üzerindeki etkileri ölçülecek. Bazı bileşenlerin ise fırlatma sırasında yer çekiminin 50 ila 100 katı kuvvete maruz kalabileceği belirtiliyor.

Yörüngede yapılacak incelemelerin odağında radyasyon bulunuyor. Güneş olayları ve kozmik ışınların elektronik devrelerin çalışmasını ve veri bütünlüğünü nasıl etkilediği araştırılacak. Google, Trillium TPU işlemcilerini daha önce Crocker Nükleer Laboratuvarı’nda proton ışınıyla test etmişti. Şirketin açıklamasına göre çipler, beş yıllık bir uzay görevinde karşılaşılması beklenen tipik radyasyon dozunun üzerindeki seviyelere dayanabildi.

İşlemcilerin uzayda çalıştırılmasının önündeki önemli mühendislik sorunlarından biri de oluşan ısının uzaklaştırılması. Uzay boşluğunda hava akışıyla soğutma yapılamaması, farklı bir sistem kullanılmasını gerektiriyor. Google bu amaçla ısı boruları ve radyatörlerden oluşan bir düzenek geliştiriyor. Termal vakum odalarında denenen soğutma sisteminin gerçek yörünge koşullarındaki performansı da görev kapsamında ölçülecek.

Geçen yıl duyurulan Project Suncatcher, güneş enerjisiyle çalışan ve lazer bağlantıları üzerinden haberleşen uydu kümeleri oluşturmayı hedefliyor. Google, bu yapıyla büyük yapay zeka iş yüklerinin uzayda işlenebilmesini araştırıyor. Şirketin değerlendirmesine göre alçak Dünya yörüngesindeki uydular, karasal güneş enerjisi sistemlerine kıyasla sekiz kata kadar daha fazla güneş enerjisi üretebilir. Projeyle yapay zeka hesaplamalarının enerji ihtiyacına alternatif geliştirilmesi ve karasal veri merkezlerinin çevresel etkilerinin azaltılması amaçlanıyor.

Google’ın bir sonraki aşamadaki planı, 2027’de iki uydu daha göndererek yüksek bant genişlikli lazer iletişimini sınamak. Bu bağlantıların, gelecekte birden fazla uydunun büyük yapay zeka iş yüklerini birlikte işlemesine olanak sağlaması öngörülüyor. Uzay tabanlı hesaplama altyapısı üzerinde çalışan şirketler arasında Starcloud ve SpaceX de bulunuyor. Starcloud, Kasım 2025’te Nvidia H100 GPU’sunu yörüngeye gönderirken SpaceX de bu yılki halka arz sunumunda uzayda yapay zeka altyapısı oluşturma planlarına yer verdi.